Zapalenie kaletki: niewielka przyczyna, ogromny ból

W ludzkim ciele znajduje się ponad 150 torebek maziowych, rozmieszczonych wszędzie tam, gdzie mięśnie, ścięgna lub skóra są szczególnie obciążone. Zwłaszcza w okolicy barków, łokci, bioder, kolan i pięt zapobiegają one ocieraniu się tkanek o siebie przy każdym ruchu.

Jeśli te małe „amortyzatory” są przez dłuższy czas obciążone lub podrażnione, reagują stanem zapalnym. W wyniku tego w kaletce gromadzi się zwiększona ilość płynu, co powoduje obrzęk i ból. Często prowadzi to do znacznego ograniczenia ruchomości dotkniętego stawu. 

Często zapalenie kaletki nie wynika z pojedynczego zdarzenia, lecz z powtarzających się obciążeń. Znacznie zwiększają ryzyko czynności zawodowe lub dyscypliny sportowe wymagające ciągłego wykonywania tych samych sekwencji ruchowych.

Do najczęstszych przyczyn należą:

• powtarzające się ruchy nad głową
• długotrwałe klęczenie lub częste opieranie się na kolanach
• duże obciążenie fizyczne
• stłuczenia lub urazy
• nieprawidłowe obciążenie stawów
• choroby reumatyczne
• dna
• infekcje bakteryjne

Często występuje jednoczesne działanie kilku czynników. Również nieprawidłowa postawa ciała lub osłabiona muskulatura mogą sprzyjać rozwojowi zapalenia kaletki maziowej. 

Objawy zależą od tego, który kaletka jest dotknięta chorobą. Początkowo bóle pojawiają się zazwyczaj tylko przy określonych ruchach. Jednak wraz z nasileniem się stanu zapalnego mogą one utrzymywać się również w spoczynku.

Typowe dolegliwości to:

• kłujący lub ciągnący ból
• ból przy ucisku nad dotkniętym stawem
• widoczny obrzęk
• przegrzanie
• zaczerwienienie skóry
• ograniczona ruchomość
• Ból podczas leżenia na stronie dotkniętej chorobą

Jeśli dodatkowo występuje infekcja bakteryjna, mogą pojawić się gorączka, dreszcze i ogólne złe samopoczucie. W takim przypadku należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. 

Zapalenie kaletki może zasadniczo wystąpić w każdym stawie. Niektóre obszary ciała są jednak szczególnie podatne na tę dolegliwość. Często pojawia się ono w barku, spowodowane powtarzającymi się czynnościami wykonywanymi nad głową lub obciążeniami sportowymi. W przypadku łokcia typową przyczyną jest długotrwałe opieranie się na nim. W kolanie zapalenie kaletki występuje często u osób, które w pracy często klękają – np. u glazurników, ogrodników lub parkieciarzy. Również w biodrze zapalenie kaletki może powodować silny ból. Odczuwa się go przede wszystkim podczas chodzenia, wchodzenia po schodach lub leżenia na stronie ciała dotkniętej chorobą. 

Już sam opis dolegliwości dostarcza ważnych wskazówek. Następnie badany jest dotknięty staw pod kątem obrzęków, bólu przy ucisku lub ograniczeń ruchowych. Dodatkowo można zastosować badania obrazowe, takie jak USG lub rezonans magnetyczny. Pokazują one, czy kaletka jest powiększona lub objęta stanem zapalnym, i pomagają wykluczyć inne przyczyny dolegliwości.

W przypadku podejrzenia bakteryjnego zapalenia można pobrać płyn z kaletki i zbadać go w laboratorium. 

Leczenie zależy od przyczyny i stopnia nasilenia zapalenia. W wielu przypadkach wystarczy już odciążenie dotkniętego stawu na pewien czas oraz zastosowanie leków przeciwzapalnych. Dodatkowo schładzanie, fizjoterapia lub ukierunkowane ćwiczenia mogą przyczynić się do złagodzenia bólu i przywrócenia ruchomości. Jeśli dolegliwości utrzymują się, można rozważyć zastrzyki z kortyzonu.

W przypadku infekcji bakteryjnej stosuje się antybiotyki. Operacja jest konieczna tylko w rzadkich przypadkach, na przykład gdy stan zapalny nawraca lub inne metody leczenia nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. 

W codziennym życiu można podjąć szereg działań, aby wspomóc proces gojenia i zapobiec ponownemu zapaleniu kaletki.

Pomocne są między innymi:

• tymczasowe ograniczenie ruchów obciążających
• regularne schładzanie stawu
• unikanie jednostronnego obciążania
• stworzenie ergonomicznych procedur pracy
• celowe wzmacnianie mięśni
• stopniowo zwiększać obciążenie

Osoby, u których zapalenie kaletki występuje wielokrotnie, powinny wspólnie z lekarzem prowadzącym poszukiwać możliwych przyczyn. Często już niewielkie zmiany w codziennym życiu mogą zapobiec ponownemu wystąpieniu dolegliwości.

Zapalenie kaletki może znacznie ograniczać codzienne funkcjonowanie i sprawiać, że nawet proste ruchy stają się bolesne. W większości przypadków schorzenie to ustępuje jednak bez trwałych uszkodzeń. Kluczowe znaczenie ma unikanie długotrwałego przeciążania dotkniętego stawu oraz celowe leczenie przyczyny dolegliwości. W ten sposób można złagodzić ból i często zapobiec ponownym stanom zapalnym.