Rak otrzewnej wskazuje na chorobę w zaawansowanym stadium. Aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się nowotworu i zwiększyć szanse przeżycia pacjentów, konieczne jest szybkie podjęcie działań. W centrum podejmowanych działań znajduje się zazwyczaj tzw. peritonektomia. Rozumie się przez to usunięcie zmienionej chorobowo błony brzusznej. O tym, na czym dokładnie polega ten zabieg, dowiesz się w kolejnych sekcjach. Znajdziesz tu również wybranych specjalistów wykonujących peritonektomię.
Autor artykułu specjalistycznego
Leading Medicine Guide Redaktion
Krótki przegląd:
Peritonektomia stanowi część chirurgii cytoredukcyjnej stosowanej w leczeniu raka otrzewnej. Najczęściej łączy się ją z HIPEC, czyli hipertermiczną chemioterapią dootrzewnową. Celem zabiegu jest usunięcie otrzewnej wraz z widocznymi nowotworami i przerzutami w jamie brzusznej. Metoda ta jest wskazana u wybranych pacjentów po przeprowadzeniu dokładnej diagnostyki.
Przegląd artykułów
peritonektomia - Więcej informacji
Czym jest peritonektomia?
Peritonektomia to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu otrzewnej (peritoneum). Zazwyczaj taka operacja jest konieczna, gdy otrzewna jest dotknięta nowotworami. Lekarze nazywają ten stan chorobowy tzw. rakiem otrzewnowym.
Zabieg chirurgiczny obejmuje zazwyczaj usunięcie
- dotkniętej nowotworem błony brzusznej narządów wewnętrznych (błona brzuszna trzewna) oraz
- ściany brzucha (otrzewna ścienna).
Kiedy konieczne jest wykonanie peritonektomii?
W przypadku stwierdzenia raka otrzewnej zabieg chirurgiczny jest zazwyczaj nieunikniony. Za główną przyczynę raka otrzewnej uważa się przerzuty, czyli rozprzestrzeniające się nowotwory złośliwe narządów miednicy lub jamy brzusznej. Konkretnie chodzi tu zatem o przerzuty innych rodzajów nowotworów w jamie brzusznej. Nowotworami pierwotnymi są na przykład
- rak jajnika,
- rak żołądka i/lub
- rak jelita grubego.
Gdy przerzuty dotrą do otrzewnej i sieci, nowotwór pierwotny jest już w bardzo zaawansowanym stadium.
Również z guza jelita mogą uwolnić się pojedyncze komórki nowotworowe i przedostać się do otrzewnej © freshidea | AdobeStock
Zabieg, o którym tutaj mowa, w idealnym przypadku zapobiega dalszym dolegliwościom, przede wszystkim tzw. wodobrzuszu. Objawia się on między innymi
- problemy z oddychaniem,
- zaburzeń trawienia,
- bóle,
- uczucie ucisku oraz
- znacznego wzrostu obwodu brzucha
.
Ponadto peritonektomia może wydłużyć oczekiwaną długość życia. Warunkiem tego jest jednak połączenie jej z inną zaawansowaną metodą, zwaną w skrócie HIPEC. Hipertermiczna intraperitonealna chemoperfuzja jest formą chemioterapii. Polega ona na przepłukaniu wnętrza jamy brzusznej środkami chemioterapeutycznymi.
W zależności od lokalizacji nowotworu, zamiast peritonektomii lub jako jej uzupełnienie, wskazana może być tzw. omentektomia. Omentektomia to usunięcie sieci brzusznej oraz części dotkniętych chorobą narządów w jamie brzusznej.
Jak leczy się raka otrzewnej?
Rak otrzewnej, czyli nowotwory złośliwe otrzewnej, jest powszechnie znany jako ciężka, jeśli nie nieuleczalna postać raka. Jednak nowoczesne badania doprowadziły do przełomowych odkryć, dzięki którym udało się opracować różne skuteczne formy terapii. Obecnie istnieją ośrodki medyczne, które zajmują się konkretnie leczeniem tej choroby.
Dużym wyzwaniem jest fakt, że rak otrzewnej często jest wykrywany bardzo późno. Często dzieje się to mniej więcej przypadkowo, na przykład gdy lekarz wykonuje zabieg na pierwotnym guzie. W przypadku podejrzenia raka otrzewnej jasność zapewniają między innymi laparoskopia i tomografia komputerowa.
Do najważniejszych metod leczenia w przypadku terapii czysto paliatywnej (tj. nieukierunkowanej na wyleczenie) należą
- immunoterapia oraz
- chemioterapię.
Obie metody zapobiegają dalszemu rozwojowi nowotworu. Ponadto guz jest chirurgicznie zmniejszany, dzięki czemu powoduje mniej objawów, takich jak wymienione już dolegliwości trawienne, a więcej innych.
Przebieg peritonektomii
Decyzję o tym, czy w danym przypadku wskazane jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego, podejmuje kilku lekarzy z różnych specjalności. Oprócz onkologów (specjalistów od nowotworów złośliwych), w tym specjalistów od raka otrzewnej, oraz chirurgów, może to być na przykład również Państwa wieloletni lekarz rodzinny. To on najlepiej zna historię Państwa choroby oraz aktualny stan zdrowia.
Jeśli zdecyduje się na peritonektomię, najpierw przeprowadza się odpowiednie badania, takie jak
- EKG,
- pomiar ciśnienia krwi oraz
- badanie krwi
.
Niestety często dopiero podczas zabiegu można jednoznacznie stwierdzić, czy peritonektomia z towarzyszącą chemioterapią jest możliwa.
Przez cały czas trwania zabiegu pacjenci są poddani znieczuleniu ogólnemu. Dotyczy to również następującego po nim usunięcia otrzewnej, które może być zarówno całkowite, jak i częściowe. Po peritonektomii następuje zabieg HIPEC. Aby uzyskać jak najlepszy efekt, roztwór do chemioterapii hipertermicznej jest podgrzewany do temperatury od 40 do 43 stopni przed płukaniem jamy brzusznej.
Ze względu na około 30-krotnie większe stężenie w HIPEC w porównaniu z innymi metodami leczenia chemioterapeutycznego, rokowania są lepsze. Czas trwania płukania różni się w zależności od przypadku i wynosi od jednej do kilku godzin.
Opieka pooperacyjna, potencjalne powikłania i szanse na wyleczenie
Ze względu na stopień złożoności zabiegu opieka pooperacyjna jest zazwyczaj sprawowana przez wykwalifikowany personel medyczny. Po operacji pacjenci pozostają na oddziale intensywnej terapii przez około jeden dzień, a następnie są przenoszeni do zwykłej sali szpitalnej.
W zależności od rodzaju nowotworu i stadium zaawansowania guza, tutaj odbywa się również dalsza opieka medyczna i pielęgniarska. Uczestniczą w niej między innymi
- onkologowie,
- chirurdzy,
- psychologowie,
- pielęgniarki oraz
- służby socjalne
.
Konieczna jest dalsza uważna obserwacja ze względu na potencjalne powikłania i ryzyko. Ponieważ organizm jest bardzo osłabiony przez leczenie, infekcje oraz opóźnione gojenie się ran nie są rzadkością.
Trudno jest sformułować ogólne stwierdzenia dotyczące ewentualnych sukcesów terapeutycznych. Ponieważ dla tego obrazu klinicznego charakterystyczne jest zaawansowane stadium choroby, w większości przypadków chodzi jedynie o
- łagodzenie nieprzyjemnych objawów towarzyszących oraz
- zapobieganie powikłaniom, takim jak wodobrzusze, oraz
- wydłużenie oczekiwanej długości życia.
Ta ostatnia może wynosić od kilku miesięcy, w idealnym przypadku do kilku lat. Średnio szanse na przeżycie u osób z rakiem brzucha wynoszą poniżej jednego roku.
Regularne konferencje onkologiczne i dalsze badania umożliwiają ciągły rozwój możliwości terapeutycznych. W oparciu o to pozostaje nadzieja, że wraz z ciągłym postępem medycyny i techniki wzrosną również szanse wyleczenia osób dotkniętych chorobą.
