W centrum kardiologicznym głównym przedmiotem zainteresowania jest diagnostyka i leczenie chorób serca oraz schorzeń bezpośrednio z nimi związanych. Tutaj pacjenci otrzymują pomoc w kwestiach związanych z kardiochirurgią, kardiologią inwazyjną (np. badania tętnic wieńcowych) oraz nieinwazyjną (przede wszystkim EKG), a także w przypadku chorób naczyniowych. Z reguły bezpośrednio w klinice możliwa jest również rehabilitacja po niezbędnej operacji.
Budowa serca (©abhijith3747 Adobe Stock 93001580)
W zależności od centrum kardiologicznego oferowane są różne specjalizacje w zakresie opieki nad pacjentami. Ogólnie rzecz biorąc, w centrach kardiologicznych najczęściej wykonywane są następujące zabiegi chirurgiczne:
Operacje aorty
Szczególnie w przypadku tętniaka, czyli patologicznego wybrzuszenia aorty, potocznie nazywanej tętnicą główną, często konieczna jest operacja profilaktyczna. Istnieje bowiem ryzyko pęknięcia tętniaka, co doprowadziłoby do rozległego krwotoku, a w konsekwencji do szybkiej śmierci.
Dzięki stentom specjaliści kardiologii w centrum kardiologicznym mogą operacyjnie leczyć takie naczynie i zmniejszyć to ryzyko.
Przekierowanie krwi: operacja pomostowania
Zwężone tętnice wieńcowe prowadzą zazwyczaj prędzej czy później do objawów dławicy piersiowej („ucisk w klatce piersiowej”), a nawet do zawału serca.
Często jedyną pozostałą metodą zapobiegania temu jest tzw. operacja pomostowania. Polega ona na pomostowaniu zwężonych naczyń wieńcowych za pomocą połączenia poprzecznego przed właściwym miejscem uszkodzenia. W ten sposób można zapewnić wystarczające ukrwienie i dotlenienie mięśnia sercowego, a początkowe objawy ustępują.
Stenty tętnic szyjnych
Zwężenia spowodowane złogami mogą jednak występować nie tylko w naczyniach wieńcowych, ale również w tętnicach szyjnych (zwężenie tętnicy szyjnej). Tętnice te zaopatrują mózg w krew i tlen. Jeśli do mózgu dociera ich zbyt mało, grozi to udarem mózgu. W chirurgii serca takie zwężenia naczyń leczy się za pomocą małych „rurek”, tzw. stentów. Utrzymują one naczynie w stanie otwartym, umożliwiając dalszy przepływ krwi.
Chirurgia naczyniowa
Chirurgia naczyniowa zajmuje się natomiast leczeniem chorób tętnic i żył, takich jak np. zużycie lub stwardnienie tętnic (miażdżyca), a także różnych form zaburzeń krążenia.
Wymiana zastawek serca („sztuczne zastawki serca”)
Obecnie uszkodzone zastawki serca można operacyjnie wymienić (wymiana zastawki serca) lub naprawić (rekonstrukcja zastawki serca) w specjalistycznym centrum kardiologicznym w celu przywrócenia funkcji serca.
Ablacje serca
Zaburzenia rytmu serca, a także budzące obawy migotanie przedsionków, zwiększają ryzyko udaru mózgu i czasami wymagają operacji w dalszym przebiegu choroby.
Za pomocą specjalnego cewnika kardiologicznego kardiochirurg pracuje bezpośrednio na tkance serca, aby zniszczyć patologicznie zmienione ogniska pobudzenia w mięśniu sercowym. Zapobiega to wywoływaniu przez te obszary nieregularnych skurczów mięśnia sercowego. Celem zabiegu jest umożliwienie sercu powrotu do „normalnego” rytmu w naturalny sposób.
Rozruszniki serca
Nowoczesne rozruszniki serca to wszechstronne „silniki pomocnicze” zapewniające prawidłowe funkcjonowanie serca. Stymulują one nie tylko serce pracujące zbyt wolno, ale również w przypadku częstoskurczu lub niewydolności serca.
Naprawa przegrody międzyprzedsionkowej
Jednak również w przypadku wrodzonych wad serca konieczna jest operacja kardiochirurgiczna w specjalistycznym centrum kardiologicznym. Istnieją na przykład wady przegrody międzyprzedsionkowej, które zasadniczo polegają na wrodzonej dziurze w przegrodzie serca. Aby zapobiec tworzeniu się krwi mieszanej o niższej zawartości tlenu, wady przegrody międzyprzedsionkowej są operacyjnie zamykane w centrum kardiologicznym.
Centra kardiologiczne są zazwyczaj prowadzone przez kardiologów i kardiochirurgów. Dołączają do nich jednak również angiolodzy, fizjolodzy, anestezjolodzy oraz inne grupy zawodowe spoza środowiska medycznego, aby w ramach interdyscyplinarnego zespołu zapewnić pacjentom kardiologicznym najlepszą możliwą opiekę.
Interniści zajmujący się chorobami krwi i narządów krwiotwórczych nazywani są hematologami. Do zakresu hematologii należą anemia – niedokrwistość – oraz zaburzenia krzepnięcia krwi. Układ krzepnięcia krwi może być zaburzony, gdy na przykład często pojawiają się krwiaki (siniaki) i krwawienia. Wtedy hematolodzy zajmują się przede wszystkim płytkami krwi i naczyniami krwionośnymi.
Do częstszych chorób krwi należą choroba Blutera (hemofilia) oraz nadmierna skłonność do krzepnięcia, czyli trombofilia, która w pewnym sensie stanowi jej przeciwieństwo. Jednak również choroby nowotworowe, takie jak ostra i przewlekła białaczka, złośliwe zmiany w węzłach chłonnych i limfie, należą do zakresu hematologii. Szczególnie często występuje tu choroba Hodgkina.
W hematologii jako metody diagnostyczne stosuje się przede wszystkim badania krwi i punkcje szpiku kostnego – czyli pobieranie tkanki szpiku kostnego. Również biopsje węzłów chłonnych – pobieranie i analiza tkanki węzłów chłonnych – należą do zakresu kompetencji hematologów. Szczególnie w przypadku nowotworów krwi lub układu krwiotwórczego hematologia pokrywa się z innymi dyscyplinami medycznymi – mianowicie z onkologią i medycyną transplantacyjną.