Kilo verme uygulamaları obezite konusunda ne kadar etkili?

En bilinen uygulama türleri arasında kalori takipçileri ve kombine diyet uygulamaları yer alıyor. MyFitnessPal ve Calorie Counter uygulamalarında öncelikli amaç günlük kalori sayımıdır. Bu uygulamalarda tüm öğünler, genellikle kullanıcı dostu bir şekilde fotoğraflarla kaydedilir; bir barkod tarayıcı ise tek tek gıdaların bilgilerinin okunmasını sağlar. 

Lose It!, Yazio, Lifesum ve Noom, fiziksel aktivite ve kilo kaybını da takip eden kalori sayıcılar olarak tanımlanabilir. Noom ayrıca kişiselleştirilmiş beslenme koçluğu da sunar. 

Uygulamaların fiyatları büyük farklılıklar gösteriyor: Aylık 4,99 avrodan 50 avronun üzerine kadar her türlü fiyat aralığı mevcut.

Şu ana kadar, obezite hastalarında yapılan çalışmalarla başarısı kanıtlanmış yalnızca iki uygulama kendilerini “dijital sağlık uygulaması” olarak tanımlayabilmektedir: Oviva ve zanadio, CE sertifikalıdır, Federal İlaç ve Tıbbi Ürünler Enstitüsü (BfArM) tarafından onaylanmıştır ve BMI değeri 30 ile 40 arasında olan hastalara doktor tarafından reçete edilebilir. İlk üç aylık abonelik masrafları, yasal sağlık sigortaları tarafından karşılanmaktadır.

Obezite hastalarının beslenme alışkanlıklarını değiştirmelerine destek olmak için, kilo verme uygulamaları sadece kısa vadeli başarılar üzerine odaklanmamalı, aynı zamanda yaşam tarzında kalıcı bir değişim sağlamayı hedeflemelidir. Ancak bu şekilde eski alışkanlıklara geri dönüş engellenebilir ve jojo etkisi önlenebilir. 

Obezite, nadir durumlarda davranış kalıplarının bir gecede terk edilebildiği kabul edilmiş bir hastalık olduğundan, uygulama güçlü motivasyon kaynakları sunmalı ve hastaları uzun bir süre boyunca desteklemelidir.

Aşağıda, başarı şansı olan, hedef odaklı ve modern bir uygulamadan beklenen kriterleri sıralıyoruz:

• yemeklerin kolay bir şekilde kaydedilmesi

• Kalori sayacı

• Besin değerleri

• Egzersiz önerileri ve planlayıcı (egzersiz takipçisiyle bağlantı seçeneği)

• Sezgisel, kullanıcı dostu kullanım

• kişisel hedefler önerme

• Düzenli bilgilendirme bölümleri

• Ödüller gibi günlük motivasyon kaynakları

• Kişiye özel geri bildirim

• Reçete önerilerinde özel beslenme şekillerini dikkate alma

• Diyabet gibi önceden var olan veya eşlik eden hastalıkları dikkate almak

• Diğer katılımcılarla karşılıklı bilgi paylaşımı için ağ oluşturma imkânı sağlamak

Oviva DiGA'sı, obezitede kilo kaybını hedefler ve eşlik eden şikayetlere de değinmeyi amaçlar. Burada ön planda kalori sayma ve yemek yasakları değil; uygulama, aşırı kilolu kişilerin davranış, egzersiz ve beslenme alanlarında kalıcı ve olumlu değişiklikler yapmalarına eşlik etmeyi amaçlamaktadır. Odak noktası şunlardır:

• Kendi kendini izleme
• Kendi kendine yönetim 
• ve kendi kendine eğitim

Ayrıca, sohbet yoluyla profesyonel yardım almak da mümkündür. Bir araştırmaya göre etkinliği kanıtlanmıştır.

Aynı durum, sağlık uygulaması zanadio için de geçerlidir. Burada da 12 aylık bir çalışma, uygulamanın başarısını teyit etmiştir. Zanadio'da, kilo kaybına yönelik obezite tedavisi ön plandadır ve şu ana odak noktalarına vurgu yapılır:

• Bilgi aktarımı
• Kendi kendini gözlemleme
• Hedef belirleme ve ulaşma
• Otomatik koçluk

Cochrane Review, uzun vadeli çalışmaların eksikliğini eleştiriyor

Uluslararası araştırma ağı Cochrane, çeşitli kilo verme uygulamalarıyla ilgili mevcut çalışmaları inceledi ve genellikle başlangıçta sadece 90 günlük bir süre için reçete edilen DiGA'lar için bile uzun vadeli gözlemlerin bulunmadığı sonucuna vardı. Bu nedenle, kalıcı etkileri hakkında kesin bir yargıya varılamamaktadır. 

Durumu daha da zorlaştıran bir diğer faktör ise, birçok kullanıcının programları erken sonlandırmasıdır.

Bununla birlikte, kilo verme uygulamaları en azından kişiye özel obezite programlarına yararlı birer tamamlayıcı olarak hizmet edebilir. Ayrıca, önümüzdeki yıllarda bu uygulamaların optimize edileceği ve kullanıcıların kişisel ihtiyaçlarına daha iyi uyarlanacağı beklenmektedir. 

Önümüzdeki yıllarda daha anlamlı çalışmaların ortaya çıkması beklenmektedir.

Şu ana kadar, obezite hastalarında kilo verme uygulamalarının uzun vadeli başarısı kesin olarak kanıtlanmamıştır. Ancak kişisel koçluk ve özellikle psikolojik destekle birlikte tamamlayıcı bir önlem olarak faydalı görünebilirler. Bununla birlikte, seçim yaparken uzmanlardan yardım alınması tavsiye edilir. 

Tüm denemeler başarısız olduğunda, obezite hastalarının kilo vermek ve davranış ile beslenme alışkanlıklarını değiştirmek için hangi seçenekler mevcuttur? Bu durumda bile sağlığı iyileştirmek için seçenekler bulunmaktadır. Leading Medicine Guide, deneyimli obezite merkezlerini bulmanıza yardımcı olur. Ayrıca, mide baypası, mide bandı veya tüp mide gibi kalıcı kilo kaybını mümkün kılan bariatrik ameliyatlar konusunda uzman hekimlerle iletişime geçmenizi sağlar.

Kaynaklar

• https://www.apotheken-umschau.de/gesund-bleiben/ernaehrung/abnehm-apps-welche-bei-der-diaet-mit-dem-smartphone-helfen-koennen-1225587.html
• https://oviva.com/de/de/oviva-oder-zanadio/
• https://www.apotheken.de/news/13834-was-bringen-apps-gegen-adipositas
• https://wissenwaswirkt.org/mit-smartphone-apps-gegen-adipositas-hilfreich-oder-sinnlos
• https://www.ernaehrungsradar.de/abnehm-apps/
• https://oviva.com/de/de/abnehm-app/