Obezite Cerrahisi – Uzmanlar ve Bilgiler

Yunanca "báros" (ağırlık) ve "iatrós" (doktor) kelimelerinden türeyen bariatri, hastalıksal aşırı kilonun (obezite) önlenmesi ve tedavisiyle ilgilenir.

Çoğu zaman, aşırı obez kişilerde kalıcı kilo kaybı için geleneksel yöntemler artık işe yaramaz. Bu durumda geriye sadece bariatrik cerrahi kapsamında bir ameliyat kalır.

Uzmanların elinde çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Bu yöntemlerin amacı, mideyi küçültmek veya midenin bir kısmını devre dışı bırakmaktır. Bu, açlık hissini sınırlamanın yanı sıra alınan gıda miktarını da azaltmaya yardımcı olur. Böylece vücut, önemli ölçüde daha az kalori metabolize eder.

Tipik olarak, bariatri, hastaların kilo vermesine yönelik ortak çaba gösteren bir dizi tıbbi alt alanı kapsar. Bunlara örneğin şunlar dahildir:

• endokrinologlar,
• iç hastalıkları uzmanları,
• radyologlar ve
• cerrahlar.

Bariatrik cerrahinin amacı, metabolizma ve vücut üzerindeki olumsuz etkileri azaltmaktır. Hedef, hastanın kilosunu kalıcı olarak düşürmektir.

Bununla birlikte, tip 2 diyabet gibi ikincil hastalıkların ortaya çıkma riski de azaltılmalıdır. Ayrıca, kilo kaybı sayesinde eklem aşınması da yavaşlatılabilir.

Bariatrik cerrahinin etkinliği çok sayıda çalışmada kanıtlanmıştır. Ancak, ameliyatın ömrü uzatıcı bir etkisi olduğu şu ana kadar kesin olarak kanıtlanmamıştır. Ayrıca, erkeklerin ameliyattan sonraki ilk 30 gün içinde kadınlara göre yaklaşık beş kat daha sık öldüğünü gösteren çalışmalar da bulunmaktadır. Erkeklerin uzun vadeli ölüm oranı da muhtemelen daha yüksek kalmaya devam edebilir.

Obezite cerrahisinde öncelikle mide cerrahi olarak küçültülür. Midenin hacminin küçültülmesi için çeşitli yöntemler kullanılır:

• Tüp mide oluşturma,
• midenin bazı kısımlarını daraltan mide bandı,
• mide baypası ve
• biliopankreatik diversiyon.

Son iki yöntem, mideyi neredeyse tamamen devre dışı bırakarak yiyecekleri doğrudan ince bağırsağa yönlendirir.

Genellikle bu ameliyatlar, anahtar deliği tekniği ile, yani minimal invaziv olarak gerçekleştirilir. Uzmanlaşmış kliniklerde bu ameliyatlar sıklıkla robot destekli olarak da yapılır. Bu durumda, her bir adımı bir cerrahın yapabileceğinden daha hassas bir şekilde gerçekleştirebilen DaVinci ameliyat sistemi kullanılır.

Güncel obezite cerrahisi kılavuzu, ameliyat için aşağıdaki koşulları belirtmektedir:

• BMI’si > 40 kg/m² olan ve eşlik eden herhangi bir hastalığı bulunmayan hastalar
• BMI değeri > 35 kg/m² olan ve obeziteye bağlı diyabet, yağlı karaciğer, kalp yetmezliği veya astım gibi eşlik eden hastalıkları olan hastalar

Bariatrik cerrahinin bir diğer ön koşulu da, hastanın kilo verme amaçlı konservatif tedavilerin başarısız olmasıdır.

Ameliyat planlaması öncesinde, örneğin:

• psikopatolojik hastalıklar, 
• bulimia,
• alkol ve/veya uyuşturucu bağımlılığı,
• tümör hastalıkları veya
• endokrin hastalıklar varsa veya
• şu anda hamileyseniz veya hamile kalmayı planlıyorsanız.

Tedavi sonrasında veya bu hastalıklar ya da durumlar ortadan kalktıktan sonra, obezite cerrahisi için uygunluk değerlendirmesi yeniden yapılabilir.

Psikolojik faktörlerin rolü

Obezite, çok nadir durumlarda tamamen fiziksel nedenlerden kaynaklanır. Neredeyse her zaman psikolojik faktörler de rol oynar. Bu nedenle, bariatrik cerrahi öncesinde ve sonrasında eşlik eden psikolojik destek daha da önemlidir. 

Ameliyat, alışkanlaşmış davranış kalıplarının bir düğmeye basmak kadar kolay bir şekilde ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Bu nedenle, ameliyattan önce hastalara her zaman bir tedavi sözleşmesi verilir ve bu sözleşmede, sonucun kalıcı olmasını sağlamak için uzun süreli bir takip tedavisinin gerekli olduğu belirtilir.

Mide küçültme ameliyatından sonra ömür boyu sürecek bir takip ve başarı kontrolü gereklidir. Bu, kalıcı bir kilo kaybı elde edebilmek için önemlidir.

Bariatrik cerrahinin takip süreci şunları içerir

• düzenli kilo kontrolleri,
• yeterli egzersiz ve
• spor.

Düzenli laboratuvar kontrolleri, besin takviyeleri ve vitamin ihtiyacını belirler. Bu sayede, mide küçültme ameliyatının bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek olası eksiklik belirtileri önlenebilir.

Bu tür laboratuvar kontrolleri, altı ve on iki ay sonra yapılmalıdır. Daha sonra, seçilen ameliyat türüne ve olası eşlik eden hastalıklara bağlı olarak yıllık aralıklarla devam edilir.

Tedavinin başarısını garantilemek için, destek gruplarına katılmak ve ruhsal hastalıklar açısından muayene olmak da tavsiye edilir.

Tedavi gören kadınlar, bariatrik cerrahi sonrası iki yıl boyunca hamile kalmamalıdır.

Aşırı kilo kaybının bir sonucu olarak, “deri sarkması” ve “deri flebi” oluşumu görülebilir. Bu durumlar kendiliğinden düzelmez. Bu durumlarda plastik cerrahi uzmanına danışabilir ve vücut şekli düzeltici tedaviler yaptırabilirsiniz.

Bazı hastalar için obezite cerrahisiyle ilgili önemli bir konu da, yalnızca kılavuzlara uygun endikasyonlarda sağlık sigortaları tarafından karşılanan tedavi maliyetleridir. 

Buna, en az 35 kg/m²'nin üzerinde bir BMI değeri ve son iki yıl içinde daha önce uygulanan ancak başarısız olan konservatif tedavinin kanıtı dahildir. Ayrıca, vücut kitle indeksi 40 kg/m²'nin altında ise, tip 2 diyabet, hipertansiyon vb. gibi en az bir eşlik eden hastalık bulunmalıdır.

Obezite tedavi merkezleri genellikle bariatrik cerrahi masraflarının karşılanması için başvuru sürecinde destek sağlar. Leading Medicine Guide’da bu konuda uzman kişiler ve adresler bulabilirsiniz. 

Fiyatlar, ameliyat tekniğine göre değişiklik gösterir.