Mide – Midenin anatomisi, işlevi ve bağırsaklarla ve sindirimle ilişkisi

Mide, besinlerin sindiriminde rol oynayan, kas dokusundan oluşan içi boş bir organdır. Ana görevi, alınan besinleri asitli mide suyuyla karıştırarak parçalamaktır. Ancak bundan sonra, sindirim için küçük porsiyonlar halinde ince bağırsağa iletir. Video, sindirim sisteminin işleyişini göstermektedir: 

İnsan midesinin kapasitesi birçok faktöre bağlıdır. Bu kapasiteyi belirleyen başlıca faktörler vücut ağırlığı, cinsiyet ve boydur. Ayrıca, beslenme alışkanlıkları da midenin maksimum kapasitesi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Ancak ortalama olarak mide 1,5 litre kapasiteye sahiptir.

Mide, sol üst karın bölgesinde, diyaframın hemen altında yer alır. Mide, duodenumu yemek borusuna bağlar ve sindirim için birçok başka işlevi de yerine getirir.

Midenin hemen sağında safra kesesi ve karaciğer bulunur. Karşı tarafta ise dalak yer alır. Son olarak, midenin altında kalın bağırsak ve ince bağırsak bulunur. Bu nedenle mide, insan sindirim sisteminde merkezi bir konuma sahiptir.

Mide-bağırsak sistemi © Sebastian Kaulitzki / Fotolia

Mide, sol üst karın bölgesinde, diyaframın hemen altında yer alır. Mide, duodenumu yemek borusuna bağlar ve sindirimle ilgili birçok başka işlevi de yerine getirir.

Midenin hemen sağında safra kesesi ve karaciğer bulunur. Karşı tarafta ise dalak yer alır. Son olarak, midenin altında kalın bağırsak ve ince bağırsak bulunur. Bu nedenle mide, insan sindirim sisteminde merkezi bir konuma sahiptir.

Midenin temel görevi, alınan yiyecekleri depolamaktır. Kontrollü bir sindirim sürecini sağlamak için yiyecekleri aşamalı olarak bağırsağa iletir. Bu sayede insan, günlük besin ihtiyacını az sayıda öğünle karşılayabilir.

Depolama süresi birçok faktöre bağlıdır. Bunlar arasında, besinin bileşimi ve miktarı da belirleyici bir etkiye sahiptir. Meyve ve sebzeler midede ortalama olarak sadece bir saat kalırken, yağlı besinler ise sekiz saate kadar midede tutulur.

Ayrıca mide, besin yığınını sonraki sindirim sürecine hazırlar. Güçlü kas hareketleri yardımıyla yiyecekleri karıştırır ve sonunda bağırsağa taşır.

Bu süreçte mide, çok sayıda patojen mikroorganizmayı da yok eder ve böylece insan bağışıklık sisteminin bir parçası olarak işlev görür. Bu amaçla, mide “gerekli hücreler” olarak adlandırılan hücrelere sahiptir. Bu hücreler mide duvarında bulunur ve gerektiğinde az miktarda konsantre hidroklorik asit üretir. Bu sayede midedeki pH değeri iki ila üçe düşer ve böylece bakterilerin çoğu hızla ölür.

Bu nedenle mide duvarındaki “yan hücreler” olarak adlandırılan hücreler, midenin tüm mukoza zarını kaplayan koruyucu bir mukus tabakası üretir.

Almanya’da en sık görülen mide sorunları enfeksiyonlar, iltihaplanmalar ve kanser hastalıklarıdır. Bu hastalıklardan her yaş grubundan insanlar eşit oranda etkilenmektedir. Mide mukozasının iltihaplanması, özellikle mide asidinin mide iç duvarındaki mukozayı giderek daha fazla tahrip etmesiyle kendini gösterir. Tıbbi tedavi uygulanmazsa, bu durumda hızla “ülser” adı verilen lezyonlar gelişir. Bunlar, şiddetli iç kanamalara ve nadir durumlarda mide delinmesine yol açabilen kötü huylu ülserlerdir.

Çoğu mide hastalığı aşağıdaki belirtilerle kendini gösterir:

• Mide bulantısı ve kusma
• Üst karın bölgesinde baskı hissi
• Mide bölgesinde baskıya bağlı ağrı
• İştahsızlık

Almanya'da mide mukozası iltihabı (gastrit) yanı sıra, "irritabl mide" olarak adlandırılan bir durum da görülmektedir. Bu hastalık midede patolojik bir değişiklik yaratmaz, ancak yine de mide hastalığının tipik belirtilerini tetikler. Ayrıca, birçok kişi “mide-bağırsak gribi” olarak adlandırılan hastalıktan da etkilenmektedir. Bu hastalık, uzun kuluçka süresi ve bazı durumlarda çok hafif seyriyle karakterize olduğu için özellikle hızlı bir şekilde yayılır. 

Mideyle ilgili bir başka hastalık da başlıca belirtisi mide ekşimesi olan reflü hastalığıdır. Bu durumda, hidroklorik asit içeren mide sıvısı yemek borusuna kaçar. Videoda da gösterildiği gibi, bu geri akış bozukluğu, artık düzgün kapanamayan yemek borusu kapakçığı nedeniyle oluşur: 

Son olarak, her yıl çok sayıda yeni mide kanseri vakası görülmektedir. Size yardımcı olabilecek bir uzman bulun. 

Mide hastalıklarının genellikle çeşitli nedenleri vardır. Ancak çoğu durumda, aşağıdaki faktörler tarafından tetiklenirler:

• Bakteriler
• Virüsler
• Mantarlar
• kalıtsal faktörler
• aşırı alkol tüketimi
• Sigara
• uyumsuz ilaçlar
• sağlıksız beslenme

Sık görülen mide mukozası iltihabı, temel olarak midenin asit korumasının asit üretimi ile arasındaki akut dengesizlikten kaynaklanır. Çoğu durumda bunun sorumlusu ilaçlar, bakteriler veya virüslerdir. Sigara ve alkol tüketimi ise hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırır.

Kronik hastalıklar genellikle Helicobacter Pylori bakterisi tarafından tetiklenir. Bu bakteri, mide ve oniki parmak bağırsağında derin yaralar oluşturur ve böylece ülser oluşumuna katkıda bulunur.

Çoğu durumda, mide kanserinin ortaya çıkmasında özellikle kalıtsal faktörler rol oynar. Bunun yanı sıra, sağlıksız beslenme de birçok hastalığın sorumlusudur. Helicobacter Pylori enfeksiyonları, aşırı sigara içme ve sık alkol tüketimi kanser gelişimini kolaylaştırır. Buna karşılık, irritabl mide için bilinen bir neden yoktur. Tıp uzmanları henüz kesin bir neden tespit edemedikleri için, beslenme bozuklukları, stres ve gıda intoleransları tetikleyici faktörler olarak kabul edilmektedir.

Burada mide kanseri uzmanlarını bulabilirsiniz.

Hastalıkların teşhisi için tıp uzmanlarının elinde çok sayıda kanıtlanmış yöntem bulunmaktadır. Bunlar başlıca şunlardır:

• fizik muayene
• dışkı tahlili
• Ultrason muayenesi
• Röntgen muayenesi
• Mide endoskopisi
• Bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme (BT ve MRG)

Hemen hemen her doktor ilk olarak fizik muayeneyle başlar. Doktor öncelikle hastanın karnını elle muayene eder ve stetoskopla mide seslerini dinler. Çoğu zaman tanı, belirli bir hastalığa özgü ağrı tepkisine dayanılarak konur. Ancak muayene istenen sonuca ulaşmazsa, ishal şikayetleri ve kanlı dışkı durumunda genellikle dışkı tahlili yapılır.

Aksi takdirde, doktor mide hastalığını kesin olarak teşhis edebilmek için çeşitli özel tetkikler başlatır. Röntgen tetkiklerinin yanı sıra, özellikle endoskopik incelemeler de bu süreçte merkezi bir rol oynar. Bunun avantajı, doktorun muayene sırasında doku örnekleri alabilmesi ve bunları daha sonra ayrıntılı olarak inceleyebilmesidir. Bu nedenle deneyimli ve profesyonel bir uzman bulmak önemlidir. 

Mide nedir ve nerede bulunur?

Mide, sindirim sisteminde yer alan içi boş bir organdır ve sol üst karın bölgesinde, diyaframın altında bulunur. Anatomik olarak, yemek borusunu oniki parmak bağırsağına bağlar. Midenin bu konumu, besinlerin bağırsağa iletilmesini sağlar.

Midenin sindirimdeki işlevi nedir?

Midenin işlevi, yiyecekleri depolamak, parçalamak ve sindirim sıvılarıyla karıştırmaktır. Mide asidi, pepsin gibi enzimler ve sindirim enzimleri sayesinde alınan besinler kimyasal olarak ön sindirime tabi tutulur. Ardından, sindirilmiş besin kütlesi porsiyonlar halinde ince bağırsağa gönderilir.

Midenin yapısı nasıldır?

Midenin yapısı birkaç bölgeden oluşur: mide girişi (kardia), fundus, mide gövdesi (corpus) ve mide çıkışı (pilor). Mide duvarı, mukoza zarı, bağ dokusu tabakası ve düz kaslar gibi birkaç tabakadan oluşur. Bu yapı, peristaltik hareketleri ve gıda yığınının karıştırılmasını sağlar.

Mide hangi maddeleri üretir?

Midenin mukoza zarındaki bezler, hidroklorik asit, mukus ve enzimler içeren mide suyunu üretir. Parietal hücreler hidroklorik asit üretir ve B12 vitamini emiliminde de rol oynar. Ana hücreler ise proteinleri parçalayan pepsin üretir.

Mideyi etkileyebilecek hastalıklar nelerdir?

Midenin en sık görülen hastalıkları arasında gastrit ve mide ülseri yer alır. Helicobacter pylori bakterisiyle oluşan enfeksiyonlar da mide mukozasına zarar verebilir. Bu tür hastalıklar üst karın bölgesinde ağrıya, sindirim bozukluklarına veya iltihaplanmalara yol açabilir.