Gastroenterolojide yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağını incelemek amacıyla yapılan mide endoskopisi (gastroskopi)

Gastroskopi sırasında doktor, esnek bir tüpü (gastroskop) ağız yoluyla mideye sokar. Gastroskop yaklaşık 1 m uzunluğunda ve çapı 1 cm'den azdır. Gastroskopun ucunda bir kamera bulunur. Kamera görüntüsü büyütülür ve gerçek zamanlı olarak bir monitörde gösterilir.

Gastroskopi, doktorun yemek borusunun

• yemek borusunun,
• midenin ve
• ince bağırsağın üst kısmını (duodunum)

incelemesine olanak tanır.

Gastroskop, “çalışma kanalı” olarak adlandırılan bir kanala sahiptir. Bu kanal aracılığıyla hava ve sıvı emilebilir ve verilebilir. Ayrıca bu kanal, 

• pense,
• kementler ve
• çeşitli diğer aletlerin sokulmasını sağlar.

Böylelikle doktor, muayene sırasında örneğin bir doku örneği alabilir. Genellikle gastroskopi, bu amaçla özel olarak donatılmış gastroenteroloji (mide-bağırsak hastalıkları) muayenehanelerinde veya hastanede yapılır.

Gastroskopi ile üst sindirim sistemindeki bir dizi şikayetin nedeni tespit edilebilir. Bunlar arasında şunlar yer alır:

• tekrarlayan mide ekşimesi
• Yutma güçlüğü
• Üst karın bölgesinde ağrı
• Mide bulantısı ve kusma
• nedeni belirsiz kilo kaybı
• Anemi
• Dışkıda kan
• Yiyeceklere bağlı şişkinlik
• İştahsızlık
• Kanlı kusma
• İshal

Gastrointestinal endoskopi ile doktor, diğerlerinin yanı sıra

• mukoza çıkıntıları (divertikül),
• mide mukozası iltihabı (gastrit),
• Helicobacter pylori kaynaklı bakteriyel enfeksiyonları,
• mide veya duodenum ülserlerini (ülser),
• yemek borusu ve midenin kötü huylu hastalıklarını,
• Crohn hastalığı veya
• reflü hastalığı

tanısını koyabilir.

Ayrıca bu inceleme, ince bağırsak hastalığına, örneğin

• çölyak hastalığı,
• Whipple hastalığı,
• lambliyalı

gibi hastalıklar hakkında ipuçları verebilir. İnce bağırsağın daha ayrıntılı incelenmesi için kapsül endoskopi, doku durumu hakkında daha net bir görüntü sağlar.

Ancak gastroskopi sadece teşhis amaçlı değildir. Doktor bu yöntemle küçük cerrahi müdahaleler de gerçekleştirebilir ve örneğin

• daralmaları genişletebilir (bougirleme),
• kanamaları durdurabilir veya
• polipleri çıkarabilir.

Kolonoskopiden farklı olarak, gastroskopi için özel bir hazırlık gerekmez. Genellikle muayene gününde aç kalmak yeterlidir. Berrak sıvıları normalde muayeneden iki saat öncesine kadar içebilirsiniz. Muayene gününde sigara içmemeniz tavsiye edilir.

ASS veya Xarelto gibi pıhtılaşma önleyici ilaçlar kullanıyorsanız, bunları kesmeniz gerekip gerekmediğini doktorunuzla görüşün. Ancak çoğu zaman bu gerekli değildir: Tamamen tanısal amaçlı bir gastroskopi, pıhtılaşma önleyici ilaç kullanımı devam ederken de yapılabilir. Muayeneden hemen önce, öğürme refleksini en aza indirmek için boğaz, uyuşturucu bir sprey ile uyuşturulabilir. Ancak hastalar isterlerse, işlemi bilinçli olarak yaşamamak için sakinleştirici bir ilaç (genellikle Propofol) veya kısa süreli anestezi de alabilirler.

Muayene genellikle beş dakikadan fazla sürmez. Hasta sol yan yatış pozisyonundadır. Gastroskop, boğazdan geçerek yemek borusuna, mideye ve oniki parmak bağırsağına sokulur. Video, gerçek bir mide endoskopisi sırasında çekilen kamera görüntülerini göstermektedir:

En derin noktaya ulaşılır ulaşılmaz, mukoza zarını daha geniş bir alanda görebilmek için çalışma kanalından hava verilir. Doktor şimdi duodenumu, mideyi ve yemek borusunu inceler.

Bir forseps yardımıyla doku örnekleri alınabilir ve bunlar daha sonra analiz edilir. Örnek alınması ağrıya neden olmaz. Örnekler, örneğin Helicobacter pylori enfeksiyonu veya laktoz intoleransı gibi durumları tespit etmek için hızlı testlerle anında analiz edilebilir. Aksi takdirde, daha ayrıntılı analiz için bir laboratuvara gönderilir.

Gastroskopi genellikle ağrılı değildir. Ancak muayene, rahatsız edici olarak algılanan bir öğürme refleksine neden olabilir.

Midenin hava ile şişirilmesi, şişkinlik hissine ve geğirmeye neden olabilir. Ancak bu şikayetler geçicidir ve zararsızdır.

Gastroskopi, düşük riskli bir rutin işlemdir. Uygun bir hazırlık yapıldığında ciddi komplikasyonlar beklenmez.

Yine de nadiren de olsa komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bunlar arasında, cihazın sokulması sonucu dişlerde veya boğazın arka duvarında meydana gelebilecek hasarlar sayılabilir. Ayrıca gırtlak veya ses tellerinde yaralanma da meydana gelebilir.

Gastroskopun sokulması ve doku örneklerinin alınması sırasında kanama meydana gelebilir. Çok nadiren mide içeriğinin yutulması sonucu iltihabi bronşit veya hatta zatürre gelişebilir.

Gastroskopi nedir?

Mide endoskopisi, gastroskopi veya özofago-gastro-duodenoskopi olarak da adlandırılır ve üst sindirim sisteminin endoskopik muayenesidir. Bu işlemde, esnek bir gastroskop yardımıyla yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağı incelenir. Gerekirse, endoskopun çalışma kanalı aracılığıyla doku örnekleri alınabilir veya küçük müdahaleler yapılabilir.

Mide endoskopisi ne zaman önerilir?

Mide endoskopisi ne zaman endikedir? Bu muayene, şişkinlik, geğirme, kusma, kanama, yutma güçlüğü, gastrit veya ülser şüphesi gibi şikayetlerde önerilir. Ayrıca, anormallikler, daralmalar, yemek borusunda varisler veya bir tümör durumunda da gastroskopi önemli tanısal bilgiler sağlar. Endikasyon konusunda karar, tedaviyi yürüten hekim tarafından verilir.

Gastroskopi nasıl yapılır?

Gastroskopi öncesinde hasta, işlemden birkaç saat önce aç kalmalı ve katı gıdalardan uzak durmalıdır. Ardından boğaz, bir sprey ile lokal anestezi uygulanır veya istenirse sedasyon ya da kısa süreli anestezi yapılır. Esnek hortum boğazdan geçerek yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağına ilerletilirken, bir ısırma halkası gastroskopu korur.

Gastroskopi ağrılı mıdır?

Gastroskopi genellikle ağrılı değildir. Birçok hasta sakinleştirici veya sedasyon tercih eder; bu sayede öğürme refleksi ve yutma zorluğu büyük ölçüde önlenir. Muayeneden sonra boğazda kısa süreli bir tahriş hissedilebilir, ancak ciddi komplikasyonlar nadirdir.

Gastroskopi ile hangi hastalıklar tespit edilebilir?

Gastroskopi ile iltihaplanma, gastrit, Helicobacter pylori, polip, ülser, kanama, tümör ve yemek borusu, mide veya oniki parmak bağırsağındaki mukoza değişiklikleri tespit edilebilir. Ayrıca, sindirim sistemi hastalıklarını kesin olarak teşhis etmek amacıyla doku örneği almak üzere biyopsiler yapılabilir.