Birçok kişi yorgunluk, halsizlik ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi belirtileri bilir, ancak bunların nedenini doğru bir şekilde tespit edemez. Bunun nedenleri çok çeşitlidir. Eğer buna ek olarak ciltte veya mukoza zarında solukluk da gözleniyorsa, etkilenen kişiler bir doktora başvurmalıdır. Çünkü bunun arkasında bir anemi yatıyor olabilir.
Aşağıda, anemi tedavisi hakkında daha fazla bilgi ve bu alanda uzmanlaşmış doktorların listesini bulabilirsiniz
Anemi nedir?
Anemi, halk dilinde “kan eksikliği” anlamına gelir. Bu durum, kırmızı kan pigmenti (hemoglobin) eksikliğidir. Buna paralel olarak kırmızı kan hücrelerinde de azalma görülebilir.
Anemide, hayati organlara oksijen taşınımı bozulduğu için oksijen eksikliği ortaya çıkar.
Önemli olan nokta, aneminin kendi başına bir hastalık değil, sadece bir semptom olmasıdır. Yani, kan eksikliğinin altında genellikle başka hastalıklar yatar.
Soluk mukoza zarları, aneminin tipik bir belirtisidir @ RFBSIP /AdobeStock
Aneminin farklı türlerini birbirinden ayırt etmek de aynı derecede önemlidir.
Örneğin, demir eksikliği anemisi vardır. Bu, açık ara en sık görülen türlerdendir. Genel olarak kadınlar, aylık adet kanaması nedeniyle çok fazla demir kaybettikleri için demir eksikliği anemisinden daha sık muzdariptir.
Anemiler ayrıca şu şekilde sınıflandırılabilir:
-
Mikrositer, hipokrom anemi: Bu durumda eritrositler (kırmızı kan hücreleri) çok küçüktür ve çok az hemoglobin içerir. Daha önce bahsedilen demir eksikliği anemisi bu kategoriye girer.
-
Makrositer, hiperkrom anemi: Bu anemi türünde kırmızı kan hücreleri çok büyüktür ve aşırı miktarda hemoglobin içerir. Bu hücreler yeterli miktarda oksijen taşıyabilse de, karaciğer oksijeni daha hızlı parçalar. Folik asit veya B12 vitamini eksikliği varsa, bu tür anemi ortaya çıkabilir.
- Normositik, normokrom anemi: Bu tür anemi, özellikle şiddetli kan kaybıyla kendini gösterir; bu durum, vücudun anemiye maruz kalmasına neden olur. Hücrelerin kendisinde herhangi bir anormallik görülmez.
Aneminin nedenleri nelerdir?
Aneminin nedenleri çok çeşitli olabilir:
- Genel bir kan oluşumu bozukluğu söz konusu olabilir. Buna, demir veya folik asit eksikliğinden kaynaklanan anemiler dahildir.
- Böbrek hastalıkları, iltihaplı süreçler veya genetik bozukluklar da kan oluşumundaki bozukluğun nedenleri arasında sayılır.
- Bir başka neden de kan kaybıdır. Kanamalar ve bazı ilaçlar bu tür anemiye yol açabilir. Anemi teşhisi konulduğunda, doktorlar altta yatan hastalığı teşhis edip tedavi etmelidir.
Anemide hangi belirtiler görülür?
Belirtiler, aneminin nedenleri kadar çeşitlidir. Hastalar genellikle halsiz, yorgun ve bitkin hissederler.
Çoğu durumda buna baş ağrısı, baş dönmesi ve zihinsel performansın azalması da eşlik eder. Bu belirtilerin bir nedeni de önemli organlara oksijen tedarikinin yetersiz olmasıdır.
Ayrıca, aşağıdaki belirtiler de anemiye işaret eder:
- Cilt ve mukoza zarlarında solukluk
- Kalp çarpıntısı
- Nefes darlığı veya
- "Lak dil" (pürüzsüz, kırmızı dil)
Bunun yanı sıra elbette spesifik semptomlar da vardır. Örneğin demir eksikliği anemisinde saçlar ve tırnaklar kırılgan ve çatlak görünebilir.
Sarılık veya dışkıda siyah renk (iç kanama durumunda) da aneminin olası eşlik eden belirtileri arasındadır.
Bu belirtilerden biri veya hatta birkaçı ortaya çıkarsa, nedenini bir doktora danışarak netleştirmelisiniz.
Anemide görülebilecek belirtilere genel bakış:
- Yorgunluk
- zayıflamış bağışıklık sistemi
- Cilt ve mukoza zarlarında solukluk
- Baş ağrısı
- Mide bulantısı
- Baş dönmesi
- Kalp çarpıntısı
- Kırılgan tırnaklar ve saçlar
- Dışkıda siyah renk
Aneminin teşhisi
Tedavinin ilk adımı, anemiye dair dışsal belirtiler yoksa, bir kan tahlili yaptırmaktır.
Laboratuvar, alınan kan örneğinden çeşitli değerleri belirler:
- hematokrit değeri
- eritrosit sayısı
- hemoglobin değeri
- ve anemi olup olmadığına dair ipucu veren diğer değerler
İlk testler anemiyi doğrularsa, nedenini bulmak için başka tetkikler gerekebilir.
Bunlar arasında şunlar yer alır:
- Gizli kan testi (dışkıda kan olup olmadığına dair ipucu verir)
- mide-bağırsak endoskopisi ve
- kemik iliği teşhisi
Aneminin Tedavisi
Neden tespit edildiğinde, doktor uygun tedaviyi başlatabilir. Neden kan kaybı ise – örneğin doğum sonrası, mide ülseri veya yaralanmalar durumunda – genellikle kan nakli yararlı olur.
B12 vitamini veya folik asit gibi besin maddelerinde eksiklik varsa, bu eksikliği hedefli takviyelerle giderebilirsiniz. Dengeli bir beslenme de değerleri iyileştirmeye ve sorunları en aza indirmeye yardımcı olabilir.
Kırmızı kan hücrelerinin çok hızlı bir şekilde parçalandığı anemi türlerinde, dalakın alınması gerekebilir.
Orak hücreli anemi gibi genetik bozukluklarda kök hücre nakli yardımcı olabilir.
Olası tedavi yöntemleri:
- Besin eksikliği durumunda: Hedefe yönelik besin takviyesi
- Dalakın alınması
- Kök hücre tedavisi
- Altta yatan hastalığın ortadan kaldırılması
Vücudunda yeterince B12 vitamini bulunmayan kişilerde anemi görülebilir @ bit24 /AdobeStockAnemiyi hangi doktor tedavi eder?
Anemi tedavisi için uygun uzmanlar hematoloji alanındadır. Ancak diğer uzmanlık alanlarından hekimler de tedaviye dahil olabilir.
Aneminin çeşitli nedenleri olabileceğinden, bir iç hastalıkları uzmanı da bu konuda yardımcı olabilir.
Aile hekimi, hastayı kan tahlilleri, diğer muayeneler ve tedaviyi gerçekleştirecek ilgili uzman hekimlere yönlendirir.
Yazıyı paylaş