Kalp yetmezliği, kalbin vücuda yeterli kan sağlayamadığı yaygın bir kalp hastalığıdır. Bunun sonucunda ortaya çıkan kalp güçsüzlüğü, organlara kan ve oksijen tedarikinde kısıtlamaya yol açar. Tipik şikayetler arasında nefes darlığı, fiziksel performansın azalması ve vücutta su tutulması gibi belirtiler yer alır. Hastalığın seyrini olumlu yönde etkilemek için erken teşhis ve hedefe yönelik tedavi hayati önem taşır.
Aşağıda, kalp yetmezliği hakkında daha fazla bilgi ve bu alanda uzmanlaşmış seçkin hekimlerin listesini bulabilirsiniz.
Kalp yetmezliği nedir?
Kalp yetmezliği, çeşitli nedenlere bağlı olarak kalpte bir işlev bozukluğunun ortaya çıkmasıdır. Bu durum, kalbin kanı kan damarları aracılığıyla vücuda yeterince hızlı veya güçlü bir şekilde pompalayamamasına neden olur.
Kalp yetmezliğinin sınıflandırılması
Tıp uzmanları, kalp yetmezliğini çeşitli özelliklere göre farklı türlere ayırır:
- akut veya kronik
- sol veya sağ kalp yetmezliği
- sistolik veya diyastolik kalp yetmezliği
- semptomlara göre farklı şiddet dereceleri
Kalp yetmezliği birkaç saat veya gün içinde aniden başlarsa, bu durum akut kalp yetmezliği olarak adlandırılır.
Kalp yetmezliği, hastalık aylar hatta yıllar boyunca gelişirse kronik olarak nitelendirilir.
Vücut, kronik kalp yetmezliğinde kalbin azalmış performansını belirli bir dereceye kadar telafi edebilir. Böylece kalp kası, daha yüksek bir pompalama gücü geliştirmek için kalınlaşabilir. Artmış kalp atış hızı da kalp yetmezliğini telafi edebilir.
Kompanse kalp yetmezliği olan hastalar genellikle ancak şiddetli fiziksel efor sırasında şikayetler yaşarlar. Buna karşın, dekompanse kalp yetmezliğinde semptomlar dinlenme sırasında veya hafif fiziksel eforla bile ortaya çıkar.
Kalp yetmezliğinden sol kalp yarısı sorumluysa, sol kalp yetmezliği söz konusudur. Bu durumda kan, akciğer dolaşımında birikir.
Sağ kalp yetmezliğinde ise sağ kalp yarısı etkilenir. Bu durum, vücut dolaşımında kan birikmesine yol açar.
Global kalp yetmezliğinde her iki türün belirtileri de görülür.
Kalp kasının pompalama fonksiyonunda azalma varsa, sistolik kalp yetmezliği (kalp kası yetmezliği) söz konusudur. Buna karşılık, normal pompalama performansı varken kalp yeterince dolmuyorsa, diyastolik kalp yetmezliğinden söz edilir.
New York Kalp Derneği (NYHA), kalp yetmezliğini evrelere/ciddiyet derecelerine göre sınıflandırmak için kriterler geliştirmiştir:
- I. evrede, normal fiziksel efor sırasında herhangi bir şikayet görülmez
- Evre II’de normal fiziksel efor sırasında hafif şikayetler (nefes darlığı ve halsizlik) görülür ve performans azalır
- Evre III’te, olağan fiziksel efor sırasında belirgin bir performans düşüşü görülür
- IV. evrede ise dinlenme sırasında bile nefes darlığı görülür
Kalp yetmezliğinin nedenleri
Kalp yetmezliğinin gelişmesine neden olan faktörler, kalbe uzun vadede zarar veren hastalıklardır.
En sık görülen neden koroner kalp hastalığıdır (KKH). Bu hastalık, genellikle kalp damarlarının daralması nedeniyle kalbin yeterli oksijen alamadığı kalp krizi ile sonuçlanır.
Yüksek tansiyon da sık görülen nedenler arasındadır. Bu durumda kalbin daha fazla efor sarf etmesi gerekir, ancak vücut bunu uzun vadede başaramaz.
Diğer nedenler arasında aşağıdaki hastalıklar da sayılabilir:
- Kalp kapakçığı hastalıkları
- Kalp ritim bozuklukları
- Kalp kası iltihapları ve
- Kalp kası ve akciğerlerdeki diğer hastalıklar
Kalp yetmezliğinin belirtileri
Şikayetler, kalp yetmezliğinin evresine ve nedenine bağlı olarak değişir.
Sol kalp yetmezliğinin tipik belirtileri şunlardır:
- Öksürük ve nefes darlığı ile
- akciğerde sıvı birikimi (ödem)
Sağ kalp yetmezliğinde ise tipik olarak dokularda, özellikle bacaklarda ve karın bölgesinde ödem görülür.
Nefes darlığı da görülebilir. İleri evrelerde, dinlenme halindeyken bile şiddetli nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkar. Efor toleransı azalır; gece sık idrara çıkma da tipik bir belirtidir.
Kalp yetmezliğinin teşhisi
Tıbbi öykü (hasta sorgulaması) ve fizik muayene sayesinde doktor, mevcut kalp yetmezliğine dair ilk ipuçlarını elde eder.
Diğer tetkikler şunlardır:
- EKG (örn. efor EKG'si veya uzun süreli EKG),
- Kan basıncı ölçümü,
- Kan değerlerinin belirlenmesi,
- göğüs röntgeni ve
- kalp ultrasonu
Kalp yetmezliğinin tedavisi
Kalp kası yetmezliği tedavi edilemez. Bu nedenle tedavinin amacı, semptomları hafifletmek ve komplikasyonları önlemektir. Herhangi bir şikayeti olmasa bile hasta kalp yetmezliği tedavisine başlamalıdır.
Tedavi, kalp yetmezliğinin nedenine ve ciddiyetine bağlıdır.
Altta yatan hastalığa bağlı olarak sıklıkla ilaçlar kullanılır:
- ACE inhibitörleri kan basıncını düşürür
- Beta blokerler kalp ritim bozukluklarını önler
- Diüretikler vücuttan su atılımını artırır ve
- Digitalis preparatları kalbin pompalama gücünü artırır
Hayati tehlike arz eden kalp ritim bozuklukları olan hastalarda, implante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör (ICD) kullanılabilir. Ayrıca, biventriküler kalp pili de kalp yetmezliğini dengelemeye yardımcı olabilir.
İlaç tedavisi ve invaziv kalp yetmezliği tedavisine rağmen durumun daha da kötüleşmesi halinde kalp nakli gerekebilir.
Kalp yetmezliğinin prognozu
Aşağıdaki durumlarda kalp yetmezliğinin prognozu iyidir:
- Kalp kası yetmezliği tedaviye yanıt veriyorsa
- Hasta, doktorun talimatlarına uyarsa ve
- Örneğin yaşam tarzını değiştirerek olası risk faktörlerini azaltırsa
Kalp yetmezliğini hangi uzman doktorlar ve özel klinikler tedavi eder?
Kalp yetmezliği uzmanları, kardiyoloji (kalp hastalıkları) uzmanlarıdır. Kalp yetmezliğinin daha ayrıntılı teşhisi veya spesifik tedavisi için aşağıdaki gibi başka uzmanların da devreye girmesi gerekebilir:
- Radyologlar
- Vasküler ve kalp cerrahları ile
- Organ nakli uzmanları
- Kalp yetmezliği için özel klinikler genellikle kardiyoloji klinikleridir
Yazıyı paylaş