Hormon Uzmanları ve Endokrinoloji Hakkında Bilgiler

Hormonlar, tüm vücuda talimatlar ve komutlar iletir. Kan yoluyla vücuda yayılırlar ve hayati fonksiyonları kontrol ederler – dolaşım, solunum, vücut ısısı, büyüme; hatta tuz dengesi bile hormonlar olmadan işleyemez. Ve onlar olmadan duygularımız olmazdı – ve üreyemezdik.

Bu kadar önemli olan bu haberci maddelerde bir sorun olduğunda, endokrinolog devreye girmelidir. Endokrinoloji, iç hastalıkları dalının özel bir alanıdır. "Endokrin" terimi, insan vücudunda hormon salgılanmasını ifade eder. Böylece endokrinologların neyle uğraştığı açıkça ortaya çıkar: Uzmanlık alanları, hormonal bileşenler ve hormon üretebilen organlardır. Bu bağlamda, endokrinoloji alanının çok geniş bir yelpazeye yayıldığı ve uzmanlardan birçok metabolik süreç ve organ hakkında kapsamlı bilgi gerektirdiği anlaşılır.

Örneğin jinekoloji ve üroloji, endokrinologların ilgilendiği alt dallardır. Sonuçta, kadınlarda yumurtalıklar ve erkeklerde testisler, hormon üretiminden sorumlu oldukları için endokrin organlar arasında yer alır. Hormonlar söz konusu olduğunda, tiroid bezi bilimi (tiyroloji) de bu alandan ayrı tutulamaz. Aynısı, diğerlerinin yanı sıra diabetes mellitusun tedavisi ile ilgilenen diyabetoloji için de geçerlidir. Pankreas da endokrin bezler arasında yer alır. Hipofiz bezi gibi diğer bezler ve organlar da endokrinolojide önemli bir rol oynar.

Bir endokrinologun çalışma alanı oldukça geniştir. Erkeklerde ve kadınlarda görülen hormon bozukluklarıyla ilgilenebilir. Özel tetkikler – örneğin kan tahlili – yoluyla tek tek hormonların dengesini belirleyip değerlendirebilir. Bazı durumlarda, hastaların hormonal bozukluklarını tedavi etmek için uygun dozda ilaçların verilmesini belirleyen de endokrinologdur. Diğer tanı yöntemleri arasında

• idrar tahlilleri,
• ultrason,
• sintigrafi,
• bilgisayarlı tomografi veya
• ponksiyonlar ve sitolojik incelemeler (vücut hücrelerinin mikroskobik incelenmesi)

olabilir.

Sintigrafi, tiroid bezinin incelenmesinde kullanılır. Bu yöntemle bezin büyümesi veya nodüller tespit edilebilir.

Ancak bir endokrinologun görevi bununla bitmez. Beslenme alanında da bilgili ve yetkin olması gerekir. Zira, günümüzde yaygın bir hastalık haline gelen diyabet gibi durumlarda doğru beslenmenin önemi çok büyüktür. Uzman hekim, kapsamlı danışmanlığı koordine eder ve hastayı başka bir uzmana sevk eder.

Örneğin tümörler gibi nedenlerle ameliyat gerekirse, genellikle sadece hormonlar konusunda değil, aynı zamanda etkilenen organlarda cerrahi müdahaleler konusunda da eğitim almış bir endokrinoloji cerrahına danışılır.

Diyabet, birçok endokrinolog için merkezi bir rol oynar; zira bu uzmanların birçoğu aynı zamanda diyabetologdur. Diabetes mellitus hastalarının sayısı oldukça fazladır ve bu hastalık, ilgili uzmanları devreye sokar.

Aynı derecede önemli olan bir diğer konu ise tiroid bezi ve hormonlarıdır. Hastanın tiroid bezinin aşırı çalışması veya yetersiz çalışması nedeniyle ortaya çıkan sorunlar, insan vücudundaki birçok metabolik süreci olumsuz etkileyebilir. Bu durum, aşırı kilo alımına ya da kaybına yol açabilir. Yorgunluk, bitkinlik veya depresif dönemler tiroid beziyle ilişkili olabilir. Endokrinologlar için bu, hastanın tekrar şikayetsiz bir yaşam sürebilmesi için kan testleri, sintigrafi, ultrason muayenesi ve benzeri yöntemlerle tiroid bezini ayrıntılı bir şekilde incelemek anlamına gelir.

Romatoloji alanında, genel hormonal bozukluklarda veya genetik kökenli hormon hastalıklarında da endokrinolog tercih edilen uzmandır. Diyabetin yanı sıra hipertansiyon, yani yüksek tansiyon da yaygın hastalıklar arasında yer alır. Bu durum, bazı durumlarda böbreküstü bezi sorunlarıyla ilişkili olabilir. Bu nedenle, tedavi edilmeyen yüksek tansiyon felç ve kalp krizlerine yol açabileceğinden, bu durumda da endokrinologun müdahalesi gereklidir.

Endokrinoloji alanına giren hastalıklar arasında şunlar yer alır:

• Diyabet
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Tiroid hastalıkları
• Genetik kökenli hormon bozuklukları
• Genel hormon bozuklukları

Görüldüğü gibi, bir endokrinologun görev alanı oldukça geniştir. Bu nedenle, sorunların nedenlerini tespit etmek ve sorununuzda uzmanlaşmış bir hekim bulmak daha da önemlidir. Kliniklerde genellikle ayrı endokrinoloji bölümleri bulunur. Altta yatan soruna bağlı olarak, hasta buradan ilgili uzmana, örneğin bir endokrinoloji cerrahına yönlendirilir.