Kilo vermek artık işe yaramıyor mu? Diyet yerine ameliyatlar bir alternatif mi?

Diyetlerle hızlı ve gözle görülür şekilde kilo vermek nispeten kolaydır. Ancak asıl zorluk, hedef kiloyu uzun vadede korumaktır. Çünkü birçok diyet, sürdürülebilir olmaktan uzak, drastik bir kalori kısıtlamasına dayanır. Başlangıçta motivasyonu yüksek olan ve plana sıkı sıkıya uyan kişiler, genellikle hızlı bir kilo kaybı bekleyebilir.

Hedefe ulaşıldığında ise motivasyon genellikle hızla azalır. Çünkü birçok diyet, uzun vadeli bir davranış değişikliğine yönelik değildir ve kişi hızla “eski alışkanlıklarına” geri döner. Eski beslenme alışkanlıklarına geri dönmenin yanı sıra, sıkı diyetler sıklıkla kontrol edilmesi zor olan aşırı iştah ataklarına yol açar ve bu da diyetin başarısını tehlikeye atar.

Meşhur jojo etkisi

Kilo vermenin artık işe yaramaması, sadece sağlıksız beslenme alışkanlıklarına geri dönülmesinden kaynaklanmaz. Bu, bir bakıma vücudun doğal bir tepkisidir. Çünkü vücut, enerji tasarrufu sağlamak için azalan kalori alımına metabolizmayı yavaşlatarak tepki verir. Bunun sonucu olarak, diyetten sonra vücut kalorileri daha az verimli bir şekilde yakabilir. Diyetin ardından ani bir kalori fazlası ortaya çıkarsa, vücut fazla enerjiyi yağ şeklinde depolama eğilimindedir. Özellikle de metabolizma hâlâ “tasarruf modunda” ise. 

Buna ek olarak, birçok diyet yetersiz protein alımı nedeniyle kas kütlesi kaybına yol açar. Kaslar yağ dokusundan daha fazla enerji tükettiği için günlük enerji harcaması azalır. Bu düşük bazal metabolizma, genellikle diyetten sonra daha hızlı kilo alınmasına neden olur.

Yağ hücrelerinin rolü

İstenilen kiloyu korumada bir başka engel de yağ hücrelerinin “hafızası” gibi görünüyor. Bu durum, Nature dergisinde yayınlanan ETH Zürih’in yeni bir çalışmasında ortaya konmuştur. Bilim insanları, aşırı kilonun yağ hücrelerinde kalıcı izler – yani epigenetik işaretler – bıraktığını keşfettiler. Bu izler, kilo verildikten sonra bile kalmaya devam ediyor. Bu işaretler sayesinde yağ hücreleri aşırı kilolu durumu “hatırlayabilir” ve bu duruma daha hızlı geri dönebilir. Yani, pratikte kalori alımı arttığında hızla tekrar yağ depolamak üzere programlanmış durumdadırlar.

Şu kesin: Kısa süreli diyetler nadiren kalıcı bir etki sağlar. Uzun vadede başarılı bir şekilde kilo vermek ve kiloyu korumak için kalıcı bir beslenme değişikliği ve düzenli egzersiz şarttır. Bazı durumlarda – özellikle şiddetli obezite söz konusu olduğunda – konservatif tedaviler tek başına yeterli olmaz. Bu durumlarda, kilo verme amaçlı cerrahi müdahale (bariatrik cerrahi) mantıklı bir çözüm olabilir.

En yaygın yöntemler şunlardır:

• mide baypası
• tüp mide oluşturma (mide küçültme)
• midenin bazı kısımlarının daraltıldığı mide bandı
• biliopankreatik diversiyon

Bu minimal invaziv müdahaleler, sindirim sisteminde yapılan değişiklikler yoluyla uzun vadeli kilo kaybını amaçlamaktadır. Aşırı obez kişilerde ameliyat ile yaşam tarzı değişikliğinin birleştirilmesi özellikle umut vericidir. Doğru bir takip ve bakım ile yaşam kaliteleri önemli ölçüde iyileştirilebilir.

İşlemin deneyimli bir uzman doktor tarafından gerçekleştirilmesi çok önemlidir. Zira ancak gerekli uzmanlık sayesinde işlemin güvenli ve etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi garanti edilebilir. Bunun yanı sıra, olası ameliyat sonrası komplikasyonları en aza indirmek ve gerekli yaşam tarzı değişikliklerini başarıyla uygulamak için kapsamlı bir takip ve bakım şarttır. Bu nedenle, sitemizde yalnızca obezite cerrahisi alanında deneyimli ve saygın uzmanları bulabilirsiniz – en iyi bakımı alabilmeniz için!