“Ağrıya katlanmak zorunda değilsiniz!” Dr. med. Dipl. Psych. Simone Heymann’dan çok yönlü ağrı tedavisi hakkında

Dr. med. Simone Heymann: Akut ağrının belirli bir tetikleyicisi vardır; aniden ortaya çıkan, uzun süre devam etmeyen ve bir uyarı işlevi gören bir ağrıdır: Vücudun herhangi bir yerinde, örneğin kesiklerde, çürüklerde veya sinir lezyonlarında tahriş oluştuğunu gösterir. Tetikleyici neden ortadan kaldırılır kaldırılmaz bu ağrı azalır.

Ağrı üç ila altı aydan uzun sürerse kronik ağrıdan söz edilir. Bu durumda ağrı, yararlı uyarı işlevini yitirmiş, kendisi bir hastalığa dönüşmüştür – çünkü sinir hücreleri uzun bir süre boyunca tekrar tekrar ağrı uyarılarına maruz kalırsa – örneğin, bir yaralanma sonrasında yetersiz tedavi edilen akut ağrılarda olduğu gibi – yapılarını değiştirir ve sinir uyarıları kendi başına hareket etmeye başlar: Zayıf uyaranlarda veya hatta hiçbir uyaran olmadan bile beyne ağrı sinyalleri gönderirler. Yani hücre artık devre dışı kalamaz, sözde bir “ağrı hafızası” geliştirmiştir. Çoğu zaman ağrının uzun sürmesi için net bir fiziksel neden de bulunamaz; bu nedenle hasta, zamanla çevresinden anlayışsızlıkla karşılaşır. Hastanın ruh sağlığı da bundan olumsuz etkilenir; aktivitelerden ve arkadaş çevresinden uzaklaşır, yaşam kalitesi düşer. Ağrının her zaman çok yönlü bileşenleri vardır; vücudu, ruhu ve zihni etkiler. Dolayısıyla ağrıyı birçok düzeyde ele almam gerekir.

Dr. med. Simone Heymann: Kendi muayenehanelerinde veya ağrı kliniklerinde çalışan ve çok yönlü yaklaşıma aşina olan, özel eğitim almış ağrı terapistleri vardır. Bazı genel pratisyen hekimler de bu alanda eğitim almıştır. İyi bir ağrı terapisti, mümkün olduğunca çok sayıda unsuru dikkate almalıdır: girişimsel yöntemler dahil olmak üzere geleneksel tıp, alternatif tıp yaklaşımları, fizyoterapi ve çeşitli psikolojik terapi biçimleri. 

Dr. med. Simone Heymann: Bu tedavi şekliyle tüm hastaları bulundukları noktada karşılayabiliyorum. Tedavi bütünsel bir etki yarattığı için çok yönlüdür ve farklı düzeylerde uygulanabilir.

Leading Medicine Guide: Multimodal ağrı tedavisini yatarak yapmak mantıklı mıdır, yoksa ayakta tedavi daha mı mantıklıdır?

Dr. med. Simone Heymann: Her ikisinin de avantajları ve dezavantajları vardır: Bir ağrı kliniğinde hastalar günlük yaşamlarından uzaklaşır, günlük rutinleri yeniden düzenlenir ve her gün yoğun bir şekilde bakım görürler. Ayakta tedavide ise hasta alışık olduğu ortamda yaşar ve terapötik, kişisel ve fiziksel yeniden yapılandırmanın etkilerini sürekli olarak test edebilir: Stresli durumlar nasıl gelişiyor, yakınları bu durumla nasıl başa çıkıyor? Sonuçta üstesinden gelinmesi gereken günlük yaşam için, ayakta tedavinin kalıcı bir başarıya ulaşmada çok büyük katkı sağlayabileceğini düşünüyorum.

Leading Medicine Guide: Nöroşirürji uzmanı ve multimodal ağrı tedavisi uzmanı olarak hangi hastalık tabloları sizin sorumluluk alanınıza giriyor ve alternatif veya ezoterik yaklaşımlara nasıl bakıyorsunuz?

Dr. med. Simone Heymann: Muayenehanemde çok çeşitli ağrıları tedavi ediyorum: örneğin sırt ağrıları, ameliyat sonrası ağrılar, baş ağrıları, kas ağrıları, eklem ağrıları, fibromiyalji gibi romatizmal ağrılar, sinir ağrıları ve kanser hastalıklarına bağlı ağrılar. Dindar insanların ağrı durumlarıyla genellikle daha iyi başa çıktıklarını kesinlikle gözlemliyorum. İnanç, umut, pozitif enerji ve motivasyon sağlar. Ruhsal durum, negatif enerjilerle ağrıyı kesinlikle şiddetlendirebilir. Bu nedenle ezoterik ve alternatif yaklaşımlara da bir itirazım yok. Hepimiz plasebo etkisini biliyoruz. Bence, pozitif yaşam enerjisini ve kendini iyileştirme gücünü güçlendirmeye yardımcı oluyorsa, kombine tedavi her zaman mantıklıdır.

Dr. med. Simone Heymann: Tedavi süreleri yaklaşık dört ay ile bir yıl arasında değişir. Hastalar bu süre zarfında, kendilerine özel olarak hazırlanmış tedavi planı kapsamında, yaşam kalitelerini iyileştirmek için ne yapmaları gerektiğini öğrenirler. Sebep çoğu zaman ortadan kaldırılamasa da, hasta için tatmin edici ve uzun vadeli bir semptom iyileşmesi sağlamak çoğu zaman mümkündür.

Multimodal ağrı tedavisinin amacı, kronik ağrı hastasının yaşam kalitesini kalıcı olarak iyileştirmektir. Fiziksel açıdan, hastanın dayanıklılığını artırması, kondisyonunu, beden farkındalığını ve koordinasyonunu geliştirmesi ve kişisel dayanıklılık sınırlarını daha iyi kontrol edebilmesi amaçlanır. Daha çok dinlenme ve kendini koruma odaklı davranışları ile efor sarf etme konusundaki endişeleri, tedavi sürecinde değişmelidir.

Multimodal tedavide ağrı konusunda uzmanlaşmış doktorlar, psikologlar, hemşireler, fizyoterapistler ve spor terapistleri, hareket ve ergoterapistler ile sosyal hizmet uzmanları yer alır. Alman Ağrı Derneği’ne göre, sağlık hizmetlerinde disiplinlerarası multimodal ağrı tedavisi ne yazık ki daha çok bir istisna teşkil etmektedir.

Dr. med. Simone Heymann: Bu, büyük ölçüde hastaların ne kadar işbirliği yaptığına bağlıdır. Elbette hastalık tablosu da rol oynar. Ağrı tedavisi bir takım çalışmasıdır. Önemli olan hastanın hedefleridir. Eğer hasta “Tekrar bisiklete binmek istiyorum, arkadaşlarımla tekrar dışarı çıkmak istiyorum, oğullarımla futbol oynamak istiyorum, şunu ya da bunu yapmak istiyorum” derse, o zaman prognoz çok iyi görünür. Hasta imkânları ölçüsünde işbirliği yaparsa, tekrar iyi bir yaşam kalitesine kavuşma şansı yüksektir. Ancak, örneğin birinin terapi randevularına düzenli olarak gelmediğini veya birlikte kararlaştırdığımız tedavi planına uymadığını fark edersem, çabalarımı sonlandırırım. O zaman doktor-hasta ekibi olarak hedefimize ulaşamayız.

Dr. med. Simone Heymann: Ağrı hastalarım her zaman çok şaşırır ve rahatlar: “Sonunda biri bizi dinliyor,” derler. Bu insanların buna çok acil ihtiyacı var. Ne yazık ki, kronik ağrı vakalarında çoğu doktor zaman yetersizliği nedeniyle genellikle aşırı yük altında kalır. Oysa bu hastaların, birinin onlarla ayrıntılı bir şekilde konuşmasına, endişelerini ciddiye almasına, onlara zaman ayırmasına ve onları dinlemesine özellikle ihtiyacı vardır. Bu yüzden tıp ve psikolojinin birleşimi benim için bu kadar önemli. Ancak bu şekilde bir hastaya gerçekten kapsamlı bir şekilde bakabilirim. Benimle yapılan bir hasta görüşmesi en az yarım saat sürer; ek psikolojik sorunlar söz konusu olduğunda ise bir saat zaman ayırırım. Bunun yanı sıra, hastalar vakalarıyla ilgili ikinci bir görüş almak istediklerinde, “ikinci görüş” olarak adlandırılan danışmanlık hizmetini de sunuyorum.

Dr. Heymann, aydınlatıcı ve cesaret verici sohbetiniz ve uzmanlık alanınızla ilgili ilginç detaylar için size içtenlikle teşekkür ederiz! Uzmanımızla doğrudan iletişime geçmek isteyenler, Leading Medicine Guide’daki profil sayfasından bunu yapabilirler.