Kokksiks fistülü (Sinus Pilonidalis) - Kokksiks fistülünün minimal invaziv cerrahi ve tedavisi hakkında bilgiler

Obez ve vücudu yoğun kıllı erkeklerde kuyruk sokumu fistülü (Sinus pilonidalis) riski belirgin şekilde artar. Genellikle bu hastalığın başlangıç noktası, derinin daha derin katmanlarındaki iltihaplanmalardır. Ayrıca aşırı terleme de iltihaplanmanın oluşumunu kolaylaştırır. 

Pilonidal sinüs – ya da halk dilinde kuyruk kemiği fistülü olarak da adlandırılır – genellikle “kırılmış” tüylerin deri altına daha derine doğru batması sonucu oluşur. Kalçaların sürtünmesi ve artan ter üretimi nedeniyle cilt tahriş olur ve iltihaplanma meydana gelebilir. Derinlerde, batmış kılı çevreleyip izole etmek amacıyla bir yabancı cisim granülomu oluşur. Bu granülom sonunda enfekte olabilir ve iltihaplanma devam edebilir; böylece bir apse oluşur. Bu iltihaptan kaynaklanan fistül kanalları oluşur; bu kanallar deri altı yağ dokusunda yayılabilir veya cilt yüzeyine ulaşarak burada gözle görülür bir fistül açıklığı oluşturabilir. 

Aşağıdaki faktörler kuyruk sokumu fistülünün oluşumunu kolaylaştırır:

• aşırı vücut kıllanması,
• aşırı terleme,
• oturarak yapılan işler,
• aşırı kilo (obezite) ve
• akne inversa.

Kokksiks fistülü, kalçada kızarık ve şişmiş bir yumru ile kendini gösterir @ Pepermpron /AdobeStock

Özellikle 20 ile 30 yaş arasındaki erkekler koksiks fistülünden sıkça muzdariptir. Erkekler genel olarak kadınlara göre yaklaşık iki kat daha sık etkilenir. Literatürde insidans oranı 100.000 kişi başına 20–30 vaka olarak belirtilmektedir.

Temelde üç farklı koksiks fistülü (Sinus pilonidalis) türü ayırt edilir:

1. asemptomatik,
2. akut-apse oluşturan,
3. kronik-inflamatuar.

Asemptomatik pilonidal fistül, adından da anlaşılacağı gibi, herhangi bir belirti göstermez ve bu nedenle genellikle acil tedaviye gerek yoktur. Bununla birlikte, cilt yüzeyinde fistül çıkışları sıklıkla görülebilir ve bunlar zamanla iltihaplanabilir.

Akut apse oluşturan formda ise şişlik, kızarıklık ve ağrı görülür. Ayrıca ateş de ortaya çıkabilir. Buna karşılık, kronik-inflamatuar koksiks fistülü, değişken şikayetlerle karakterizedir. Koksiks fistülünün kronik formunun en belirgin özelliği, fistül açıklıklarından tekrar tekrar irin akmasıdır.

Ayrıca, kronik-inflamatuar tip kendiliğinden iyileşmez ve bu nedenle tedaviye ihtiyaç duyar. Koksiks fistülü bölgesindeki iltihaplı değişiklikler uzun süre devam ederse, deride görülen kötü huylu bir tümör hastalığı olan skuamöz karsinom riski de ortaya çıkar.

Skuamöz karsinom, en sık görülen ikinci kötü huylu cilt tümörüdür @ Luis /AdobeStock

“Sinus pilonidalis” tanısı için kuyruk sokumu fistülü uzmanlarının büyük bir alet setine ihtiyacı yoktur, çünkü bu bir gözle tanı konulan durumdur. Anamnez, muayene ve gerekirse ilgili cilt bölgelerinin palpasyonu, kuyruk sokumu fistülünü kesin olarak teşhis etmek için genellikle yeterlidir. Fistül bölgesindeki cilde hafifçe baskı uygulandığında, çoğu zaman pürülan bir akıntı dışarı çıkarılabilir ve bu da tanıyı daha da destekler.

Ayırıcı tanıda, koksiks fistülü uzmanları, özellikle tipik olmayan vakalarda, her zaman presakral teratomun yanı sıra yenidoğanlarda spina bifida (“açık sırt”) olasılığını da dışlamalıdır. Bunun yanı sıra, her zaman Crohn hastalığı veya sedef hastalığı (psoriasis) da akılda tutulmalıdır.

Kokksiks fistülü genellikle cerrahi olarak tedavi edilir. Akut aşamada, ek olarak yapılacak bir ponksiyon, apseyi boşaltarak salgının akmasını sağlayabilir. Enflamasyon daha sonra biraz yatıştığında, kokksiks fistülü uzmanları fistül açıklıklarını cerrahi olarak kapatır. Bu işlemde öncelikle dikiş atılması mı, yoksa fistülün temizlenip daha sonra doğal yolla iyileşmesi mi tercih edileceği, her vaka için ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Bu konuda özellikle hastanın tercihi önemlidir; çünkü hemen dikiş atılması, koksiks fistül sorununu genellikle daha hızlı çözer, ancak nüks, yani fistülün tekrar ortaya çıkması daha sık görülür. Buna karşılık, doğal yara iyileşmesi çok daha uzun sürer, ancak nüks oranı da daha düşüktür.

Koksoid fistülün iltihaplı türleri, asemptomatik bir türden geliştiği için, asemptomatik koksoid fistülün önlenmesinde özel bir önemi vardır. Anal hijyen, tıraş ve anal bölgede tekrarlayan iltihaplanmalarda yapılan kontrol muayeneleri sayesinde koksiks fistülleri çoğunlukla önlenebilir.

Koksoid fistül uzmanları genellikle proktoloji, koloproktoloji ve cerrahi uzmanlarıdır. Ancak bazı durumlarda dermatoloji, viseral cerrahi veya gastroenteroloji uzmanları da tedaviye dahil olabilir.

Yukarıda, koksiks fistülü ameliyatları konusunda uzman bazı doktorları ve yakınınızdaki uzman merkezleri de sizin için derledik.