Νόσος του Ledderhose: Συμπτώματα, ινομάτωση και οζίδια στο πέλμα – Όταν σχηματίζονται οζίδια στο πέλμα

Είναι σαν να έχετε συνεχώς ένα μικρό πετραδάκι στο παπούτσι, που σας πιέζει και σας πονάει σε κάθε βήμα. Όμως, όταν κοιτάξετε μέσα, το παπούτσι είναι άδειο. Αντ' αυτού, αισθάνεστε σκληρές εξογκώσεις κάτω από το δέρμα. Αυτό το φαινόμενο συχνά υποδηλώνει τη νόσο του Ledderhose. Πρόκειται για μια καλοήθη αλλοίωση του ιστού στο πέλμα του ποδιού, η οποία, αν και δεν είναι απειλητική για τη ζωή, μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ποιότητα ζωής λόγω του πόνου κατά το περπάτημα. Συχνά, η πάθηση αγνοείται για μεγάλο χρονικό διάστημα ή συγχέεται με απλή υπερφόρτωση, έως ότου οι όζοι στο πέλμα γίνουν τόσο μεγάλοι που το κανονικό περπάτημα μετατρέπεται σε μαρτύριο. Η νόσος, που πήρε το όνομά της από τον Γερμανό χειρουργό Georg Ledderhose, συνδέεται στενά με μια παρόμοια πάθηση του χεριού. Σας εξηγούμε τι ακριβώς συμβαίνει στο πόδι σας, πώς μπορούν να βοηθήσουν τα ειδικά πέλματα και πότε είναι αναπόφευκτη η χειρουργική επέμβαση.

Τι είναι η νόσος του Ledderhose;

Η νόσος του Ledderhose είναι μια καλοήθης υπερπλασία του συνδετικού ιστού στο πέλμα του ποδιού. Η πάθηση επηρεάζει την πελματιαία περιτονία (γνωστή και ως πελματιαία απονευρωσία), μια σκληρή τενόντια πλάκα που εκτείνεται από τη φτέρνα μέχρι τα δάχτυλα και σταθεροποιεί τη διαμήκη καμάρα του ποδιού. Λόγω μιας ανώμαλης ρύθμισης στον ιστό, σχηματίζονται καλοήθεις όζοι και δέσμες, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου μπορούν να μεγαλώσουν και να σκληρύνουν.

Η νόσος περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1894 από τον Γερμανό χειρουργό Georg Ledderhose και φέρει επομένως το όνομά του (στα αγγλικά γνωστή και ως «Ledderhose Disease»). Η νόσος του Ledderhose είναι μια χρόνια πάθηση, πράγμα που σημαίνει ότι συνήθως εξελίσσεται αργά και μπορεί να εμφανίζεται κατά κύματα. Συνδέεται στενά με τη νόσο του Dupuytren, στην οποία εμφανίζονται παρόμοιες αλλοιώσεις στην παλάμη του χεριού και τα δάχτυλα καμπυλώνουν. Πράγματι, πολλοί ασθενείς πάσχουν ταυτόχρονα από αλλοιώσεις στα χέρια και στα πόδια.

Αιτίες: Γιατί εμφανίζεται η νόσος;

Η ακριβής αιτία εμφάνισης της νόσου του Ledderhose παραμένει άγνωστη. Ωστόσο, οι ειδικοί θεωρούν ότι υπάρχει γενετική προδιάθεση, καθώς η νόσος εμφανίζεται συχνότερα σε ορισμένες οικογένειες. Φαίνεται να υπάρχει μια προδιάθεση, κατά την οποία ο συνδετικός ιστός αντιδρά σε ελάχιστες κακώσεις (μικροτραύματα) με υπερβολική δημιουργία ουλών.

Επιπλέον, υπάρχουν παράγοντες κινδύνου που μπορούν να ευνοήσουν την εμφάνιση των ινομυωμάτων:

• Σακχαρώδης διαβήτης

• Τακτική κατανάλωση αλκοόλ (ηπατική βλάβη)

• Επιληψία (ή η λήψη ορισμένων φαρμάκων για τη θεραπεία της)

• Κάπνισμα

Αν και οι όζοι μπορεί να μοιάζουν με όγκο, η νόσος του Ledderhose είναι μια καλοήθης πάθηση. Οι όζοι δεν μετατρέπονται σε κακοήθεις, δηλαδή δεν σχηματίζουν μεταστάσεις.

Συμπτώματα και πορεία της νόσου του Ledderhose

Το κύριο σύμπτωμα είναι ψηλαφητοί όζοι και σκληρύνσεις στην περιοχή του πέλματος, συνήθως στο μεσαίο τμήμα της καμάρας του ποδιού. Στην αρχή, αυτοί είναι συχνά μικροί και ανώδυνοι. Ωστόσο, με την εξέλιξη της νόσου, οι όζοι μπορούν να μεγαλώσουν και να σχηματίσουν όζους και δέσμες.

Τυπικά συμπτώματα είναι:

• Οζίδια στο πέλμα: Σκληρά, συχνά πολλά οζίδια, τα οποία μπορούν να μετακινηθούν κάτω από το δέρμα ή είναι σταθερά συνδεδεμένα με την τενόντια πλάκα.

• Πόνος κατά το περπάτημα: Μόλις οι όζοι φτάσουν σε ένα ορισμένο μέγεθος ή βρίσκονται σε δυσμενή θέση, εμφανίζεται πόνος λόγω πίεσης κατά το βάδισμα.

• Αίσθημα τάσης: Η σκλήρυνση της πελματιαίας περιτονίας μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα τάσης που εκπέμπεται μέχρι τα δάχτυλα των ποδιών.

Σε αντίθεση με τη νόσο του Dupuytren στο χέρι, οι ίνες στη νόσο του Ledderhose σπάνια οδηγούν σε κάμψη των δακτύλων, καθώς η τενόντια πλάκα στο πόδι έχει διαφορετική δομή. Ωστόσο, συχνά προκαλούν έντονο πόνο και δυσκολία στο περπάτημα στην καθημερινή ζωή.

Στη νόσο του Ledderhose σχηματίζονται αβλαβείς, αλλά ενοχλητικοί όζοι στο πέλμα @ Farantsa /AdobeStock

Διάγνωση: Πώς διαπιστώνεται η νόσος του Λέντερχοζ;

Η υποψία για τη νόσο του Ledderhose προκύπτει συνήθως ήδη από την περιγραφή των συμπτωμάτων και την ψηλάφηση του ποδιού. Ο γιατρός εξετάζει πού ακριβώς βρίσκονται οι όζοι και πόσο σκληρός είναι ο ιστός.

Για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να αποκλειστούν άλλες παθήσεις (όπως κακοήθεις όγκοι ή κύστεις), οι γιατροί χρησιμοποιούν απεικονιστικές εξετάσεις.

• Υπερηχογράφημα (υπερηχογραφία): Με αυτή τη μέθοδο απεικονίζονται καλά οι όζοι στην πελματιαία απονεύρωση.

• ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ (ΜΤ): Η ΜΤ παρέχει ακριβείς εικόνες της έκτασης σε βάθος. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν προγραμματίζεται χειρουργική επέμβαση, προκειμένου να διαπιστωθεί πόσο βαθιά εκτείνεται η ινομυωμάτωση στους μυς του ποδιού.

Για μια ακριβή διάγνωση συνιστάται συχνά η επίσκεψη σε κλινική χειρουργικής ποδιών ή ακτινολογίας. Εκεί, εξετάσεις όπως το υπερηχογράφημα ή η μαγνητική τομογραφία μπορούν να προσφέρουν σαφή εικόνα.

Θεραπεία της νόσου του Ledderhose: Συντηρητική

Η θεραπεία εξαρτάται από τον βαθμό δυσφορίας του ασθενούς. Όσο οι όζοι είναι μικροί και δεν προκαλούν πόνο, συχνά μπορεί να ακολουθηθεί μια στάση αναμονής. Ωστόσο, όταν εμφανίζονται συμπτώματα, η συντηρητική θεραπεία αποτελεί το πρώτο βήμα.

Ορθοπεδικά πέλματα Το σημαντικότερο βοηθητικό μέσο είναι τα πέλματα. Αυτά προσαρμόζονται εξατομικευμένα και διαθέτουν μια εσοχή (μαλακή επένδυση) στο σημείο όπου βρίσκεται ο όζος. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η πίεση στους όζους κατά το περπάτημα. Τα ορθοπεδικά πέλματα δεν μπορούν να σταματήσουν την ανάπτυξη, αλλά συχνά ανακουφίζουν σημαντικά τον πόνο που προκαλεί η νόσος του Ledderhose.

Ακτινοθεραπεία Στα αρχικά στάδια, όταν οι όζοι βρίσκονται ακόμη σε ενεργή ανάπτυξη, η ακτινοθεραπεία με χαμηλή δόση ακτινοβολίας μπορεί να επιβραδύνει την κυτταρική ανάπτυξη και να συρρικνώσει τους όζους. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στην ενότητα «Ακτινοθεραπεία».

Φυσιοθεραπεία: Οι ασκήσεις διατάσεων για τους μυς της γάμπας και την πελματιαία περιτονία μπορούν να βοηθήσουν στην απομάκρυνση της έντασης από την τενόντια πλάκα και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Χειρουργική θεραπεία: Πότε απαιτείται χειρουργική επέμβαση;

Όταν τα συντηρητικά μέτρα, όπως τα ειδικά πέλματα και η φυσιοθεραπεία, δεν επαρκούν πλέον και ο ασθενής υποφέρει από συνεχή πόνο, εξετάζεται η χειρουργική θεραπεία. Επίσης, όταν οι όζοι είναι τόσο μεγάλοι που δεν χωράει πια κανένα παπούτσι, η χειρουργική επέμβαση είναι ενδεδειγμένη.

Υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις για τη χειρουργική επέμβαση της νόσου του Ledderhose:

1. Αφαίρεση των οζιδίων: Σε αυτή την περίπτωση, αφαιρούνται μόνο τα ορατά οζίδια. Το μειονέκτημα είναι ότι το ποσοστό υποτροπής (επανεμφάνιση της νόσου) είναι πολύ υψηλό. Από τον εναπομένοντα ιστό της πελματιαίας περιτονίας μπορούν να σχηματιστούν γρήγορα νέα οζίδια της νόσου του Ledderhose.

2. Μερική ή ολική απονευροτομή: Για να αποφευχθεί η υποτροπή, οι ειδικοί συχνά αφαιρούν ολόκληρη την προσβεβλημένη τενόντια πλάκα (πελματιαία απονευρώση). Πρόκειται για μια πιο εκτεταμένη επέμβαση, η οποία όμως μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης της νόσου.

Η χειρουργική αφαίρεση είναι απαιτητική, καθώς η επούλωση του τραύματος στο πέλμα είναι συχνά δύσκολη και το δέρμα βρίσκεται υπό τάση. Μετά την επέμβαση, συνήθως δεν επιτρέπεται η πλήρης φόρτιση του ποδιού για μερικές εβδομάδες.

Θεραπεία με κρουστικά κύματα για τη νόσο του Ledderhose @ Dan Race /AdobeStock

Πρόγνωση και ζωή με τη νόσο

Η νόσος του Ledderhose είναι μια χρόνια πάθηση. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και μετά από επιτυχή θεραπεία της νόσου του Ledderhose, οι ασθενείς πρέπει να παραμένουν προσεκτικοί. Ακόμη και μετά από χειρουργική επέμβαση, μπορούν να σχηματιστούν νέοι όζοι στα άκρα της απομακρυνθείσας περιτονίας.

Ωστόσο, η νόσος συνήθως αντιμετωπίζεται καλά. Με μαλακά υποδήματα, πάτους και έγκαιρη θεραπεία, οι περισσότεροι πάσχοντες μπορούν να ζήσουν χωρίς πόνο. Δεδομένου ότι η νόσος του Ledderhose συγκαταλέγεται στις καλοήθεις παθήσεις, το γενικό προσδόκιμο ζωής δεν επηρεάζεται. Είναι σημαντική η τακτική παρακολούθηση, προκειμένου να εντοπιστεί έγκαιρα η εκ νέου ανάπτυξη των οζιδίων.

Συχνές ερωτήσεις: Οι 8 πιο σημαντικές ερωτήσεις για τη νόσο του Ledderhose

Τι είναι η νόσος του Ledderhose;

Η νόσος του Ledderhose είναι μια καλοήθης πάθηση του συνδετικού ιστού στο πέλμα (πελματιαία ινομυωμάτωση). Κατά τη διάρκεια της νόσου, σχηματίζονται σκληροί όζοι και ίνες στην πελματιαία περιτονία, οι οποίοι μπορεί να προκαλέσουν πόνο κατά το περπάτημα.

Είναι επικίνδυνη η νόσος του Ledderhose;

Όχι, η νόσος του Ledderhose είναι μια καλοήθης πάθηση. Οι όζοι δεν αποτελούν κακοήθη όγκο και δεν σχηματίζουν μεταστάσεις. Το κύριο πρόβλημα έγκειται στον πόνο και στον περιορισμό της ικανότητας βάδισης.

Οι όζοι υποχωρούν από μόνοι τους;

Κατά κανόνα, οι όζοι δεν υποχωρούν από μόνοι τους. Η νόσος του Ledderhose είναι μια χρόνια πάθηση, η οποία συχνά εξελίσσεται κατά κύματα. Χωρίς θεραπεία, οι όζοι μπορεί να μεγαλώσουν ή να αυξηθεί ο αριθμός τους.

Βοηθούν τα ορθοπεδικά πέλματα στη νόσο του Ledderhose;

Ναι, τα ορθοπεδικά πέλματα αποτελούν τον χρυσό κανόνα στη συντηρητική θεραπεία. Μέσω μιας στοχευμένης εσοχής (οπή ή μαλακή επένδυση) στο σημείο του οζιδίου, η πίεση κατά το βάδισμα ανακουφίζεται, γεγονός που μειώνει σημαντικά τον πόνο.

Πότε απαιτείται χειρουργική επέμβαση;

Συνιστάται η χειρουργική αφαίρεση των οζιδίων ή ολόκληρης της τενόντιας πλάκας, όταν τα συντηρητικά μέτρα, όπως τα πέλματα, δεν προσφέρουν πλέον ανακούφιση, ο πόνος κατά το περπάτημα γίνεται αφόρητος ή τα οζίδια είναι τόσο μεγάλα που καθιστούν αδύνατη τη χρήση παπουτσιών.

Ποια είναι η διαφορά από τη νόσο του Dupuytren;

Και οι δύο παθήσεις ανήκουν στις ινοματώσεις και συχνά εμφανίζονται από κοινού. Η νόσος του Dupuytren επηρεάζει την παλάμη του χεριού και οδηγεί σε κάμψη των δακτύλων. Η νόσος του Ledderhose επηρεάζει το πέλμα του ποδιού και προκαλεί κυρίως πόνο λόγω πίεσης, ενώ σπανιότερα οδηγεί σε κάμψη των δακτύλων των ποδιών.

Ποιος γιατρός θεραπεύει τη νόσο του Ledderhose;

Ο πρώτος γιατρός στον οποίο πρέπει να απευθυνθείτε είναι συνήθως ένας ορθοπεδικός ή ένας χειρουργός ποδιών. Στα αρχικά στάδια, στη θεραπεία μπορούν να εμπλακούν και ακτινοθεραπευτές. Για τη διάγνωση μέσω μαγνητικής τομογραφίας (MRI) είναι αρμόδιος ένας ακτινολόγος.

Μπορεί να προληφθεί η νόσος του Ledderhose;

Δεδομένου ότι η ακριβής αιτία είναι άγνωστη και οι γενετικοί παράγοντες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, δεν υπάρχει σίγουρος τρόπος πρόληψης. Ωστόσο, η αποφυγή παραγόντων κινδύνου, όπως η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, μπορεί να μειώσει γενικά τον κίνδυνο εμφάνισης ινομυωμάτων.