Zaburzenia funkcji seksualnych różnią się znacznie pod względem objawów, nasilenia i przyczyn. Na każdym etapie cyklu reakcji seksualnej (przebiegu podniecenia seksualnego) przyczyny psychiczne i/lub fizyczne mogą powodować zaburzenia, które przejawiają się w postaci objawów seksualnych.
Poniżej dowiesz się, który lekarz leczy utratę libido oraz jak wygląda leczenie zaburzeń funkcji seksualnych u mężczyzn i kobiet.
Autor artykułu specjalistycznego
Leading Medicine Guide Redaktion
Kody ICD dla tej choroby: F52
Krótki przegląd:
Utrata libido oznacza zmniejszenie popędu seksualnego, które może wynikać zarówno z przyczyn fizycznych, jak i psychospołecznych. Często rolę odgrywają zmiany hormonalne, stres, choroby takie jak cukrzyca lub obciążenia psychiczne. Objawy sięgają od braku popędu seksualnego, poprzez wycofanie się z aktywności seksualnej, aż po ból podczas stosunku. Dotyczy to w równym stopniu kobiet i mężczyzn, jednak z różnymi aspektami hormonalnymi i diagnostycznymi. Leczenie jest indywidualne i obejmuje zarówno terapię seksualną, psychoterapii, aż po badania medyczne w ramach urologii lub ginekologii.
Przegląd artykułów
Czym jest utrata libido
Utrata libido to zmniejszone pragnienie seksualne lub utrata libido, czyli spadek zainteresowania seksem, który może trwać przez dłuższy czas. Lekarze często mówią o zaburzeniu popędu seksualnego, gdy popęd seksualny lub potrzeba seksu są wyraźnie zmniejszone. Taki stan może obejmować zarówno zaburzenia pożądania seksualnego, jak i brak chęci do seksu i dotyka kobiet i mężczyzn w różnych fazach życia – często w wieku od 18 do 59 lat. Utrata libido może występować w sposób ciągły lub jako nawracający brak i często staje się istotna z medycznego punktu widzenia dopiero wtedy, gdy trwa co najmniej sześć miesięcy i ma negatywny wpływ na związek lub ogólne samopoczucie.
Przyczyny i objawy zaburzeń libido
Przyczyny zaburzeń libido są różnorodne i mogą mieć podłoże zarówno fizyczne, jak i psychospołeczne. Do przyczyn fizycznych należą między innymi niedobór testosteronu, zmiany poziomu testosteronu, zaburzenia hormonalne lub choroby, takie jak cukrzyca, które mogą wpływać na doznania seksualne. Również leki, takie jak antydepresanty, mogą negatywnie wpływać na libido. Nierzadko ważną rolę odgrywają również czynniki takie jak stres, stres w pracy lub ogólne kwestie związane ze zdrowiem. Czynniki psychiczne, takie jak zaburzenia lękowe, mogą również prowadzić do zaburzeń popędu seksualnego i zmniejszać zainteresowanie aktywnością seksualną.
Z terapeutycznego punktu widzenia przyczyny psychospołeczne można podzielić na trzy obszary:
- Stosunkowo powierzchowne przyczyny, takie jak brak doświadczenia, słabe umiejętności seksualne lub irracjonalne wyobrażenia, mogą sprzyjać zaburzeniom funkcji seksualnych – w tym przypadku zaleca się najpierw skorzystanie z poradnictwa seksualnego
- czynniki intrapsychiczne, takie jak nieświadome lęki lub wewnętrzne konflikty: wskazana jest psychoterapia indywidualna
- Jeśli dolegliwości są wyrazem konfliktu w związku, na przykład w przypadku braku fantazji seksualnych lub awersji seksualnej, pomocna może być terapia par
Objawowo zaburzenia libido często przejawiają się zmniejszonym popędem seksualnym, długotrwałym wycofaniem się z czynności seksualnych, brakiem ochoty na seks lub dolegliwościami, takimi jak bóle związane z seksem lub bóle podczas stosunku. Wskazane jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, a w razie potrzeby również badań urologicznych lub ginekologicznych, aby zawęzić zakres możliwych przyczyn i znaleźć odpowiednią terapię.
Kluczem jest komunikacja oparta na zaufaniu: profesjonalna terapia seksualna lub terapia par oferuje bezpieczną przestrzeń do wyjaśnienia psychicznych przyczyn utraty libido i wspólnego znalezienia dróg powrotu do intymności.
Utrata libido u kobiet a utrata libido u mężczyzn
Utrata libido dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, jednak z różnymi przyczynami. U mężczyzn na pierwszym planie często występuje hipogonadyzm lub zaburzenia poziomu testosteronu, dlatego wskazane jest zbadanie się u urologa – zwłaszcza jeśli rozważa się dodatkowo hormonalną terapię zastępczą.U kobiet natomiast dolegliwości wynikają często ze zmian hormonalnych zachodzących w ciągu życia, dlatego zazwyczaj przeprowadza się diagnostykę ginekologiczną lub uroginekologiczną. Podczas gdy u mężczyzn czynniki hormonalne mogą powodować zaburzenia funkcji seksualnych, u kobiet oprócz przyczyn fizycznych ważną rolę odgrywają również czynniki psychospołeczne. Dlatego utratę libido postrzega się jako złożony obraz objawów, który może mieć różny nasilenie i wymaga indywidualnie dostosowanej terapii u obu płci.
Jak klasyfikuje się zaburzenia funkcji seksualnych?
Nieorganiczne zaburzenia funkcji seksualnych u mężczyzn i kobiet klasyfikuje się w następujący sposób:
- F 52.0: brak lub utrata popędu seksualnego
- F 52.1: awersja seksualna i brak satysfakcji seksualnej (F 52.10 awersja seksualna, F 52.11 brak satysfakcji seksualnej)
- F 52.2: brak reakcji genitalnych
- F 52.3: zaburzenia orgazmu
- F 52.4: ejaculatio praecox (przedwczesny wytrysk)
- F 52.5: nieorganiczny waginizm (skurcz mięśni pochwy uniemożliwiający penetrację penisa bez bólu)
- F 52.6: dyspareunia nieorganiczna (ból podczas stosunku płciowego)
- F 52.7: zwiększone pożądanie seksualne
- F 52.8: inne nieorganiczne zaburzenia funkcji seksualnych
- F 52.9: nieokreślone nieorganiczne zaburzenia funkcji seksualnych
Leczenie zaburzeń funkcji seksualnych
Terapia zaburzeń funkcji seksualnych zależy od różnych przyczyn leżących u podstaw zaburzenia. Wiele dolegliwości leczy się przede wszystkim za pomocą terapii seksualnej, zwłaszcza gdy rolę odgrywają czynniki psychologiczne związane z daną osobą lub napięcia w związku. Jeśli u podstaw problemu leży zaburzenie popędu seksualnego lub utrata libido, stosuje się zarówno metody terapii behawioralnej, jak i techniki wspomagające podniecenie. Głęboka psychoterapia jest wskazana dopiero w przypadku częściej występujących chorób współistniejących, takich jak zaburzenia osobowości, zaburzenia lękowe i zaburzenia afektywne. Aspekty fizyczne są uzupełniane, w zależności od wyników, badaniami laboratoryjnymi, badaniami fizykalnymi lub zabiegami w ramach urologii lub ginekologii. Również leki, takie jak antydepresanty, a także przyjmowanie innych preparatów, mogą negatywnie wpływać na dolegliwości seksualne i dlatego należy je uwzględnić w terapii. Ogólnie rzecz biorąc, leczenie jest indywidualne i zależy od tego, jak nasilone są objawy.
FAQ Często zadawane pytania dotyczące utraty libido
Jakie przyczyny najczęściej prowadzą do utraty libido?Częstymi czynnikami wywołującymi są zmiany hormonalne, stres, obciążenia psychiczne, niedobór testosteronu, niektóre choroby, a także leki, takie jak leki przeciwdepresyjne.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza z powodu utraty libido?Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej niż sześć miesięcy, powodują napięcia w związku lub towarzyszy im ból, zaleca się konsultację z urologiem lub ginekologiem.
Jak objawia się zaburzenie libido?Typowe objawy to zmniejszone pożądanie seksualne, unikanie czynności seksualnych, brak ochoty na seks, brak podniecenia lub ból podczas stosunku.
Jak leczy się utratę libido?Leczenie zależy od przyczyn i może obejmować terapię seksualną, psychoterapię, diagnostykę medyczną, badania hormonalne lub dostosowanie niektórych leków.
