Wypaczenie przegrody nosowej: objawy i leczenie za pomocą plastyki przegrody nosowej w przypadku utrudnionego oddychania przez nos

Objawy skrzywienia przegrody nosowej

Objawem skrzywionej przegrody nosowej jest zatkany nos. Przyczyną tego jest utrudniony przepływ powietrza. Nie tylko zwężenie nosa, ale także towarzyszące mu zawirowania strumienia powietrza w nosie prowadzą do występujących dolegliwości.

Dlatego też niektórzy pacjenci z „pustym nosem”, np. w wyniku nadmiernej endonazalnej resekcji przegrody i/lub małżowin nosowych, skarżą się również na uczucie zatkanego nosa. Trwałe utrudnienie oddychania przez nos może również prowadzić do wysuszenia błony śluzowej nosa i częstszych krwawień z nosa. Wynika to z przyspieszenia przepływu powietrza (efekt Venturiego).

W przypadku upośledzonej wentylacji zatok przynosowych mogą wystąpić nawracające zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych.

Bóle głowy są natomiast raczej rzadką konsekwencją skrzywionej przegrody nosowej. Występują one przede wszystkim wtedy, gdy skrzywienie styka się ze środkową małżowiną nosową lub boczną ścianą nosa. Jeśli skrzywiona przegroda nosowa ogranicza dostęp do szczeliny węchowej w nosie, może to wpływać na zmysł węchu.

Wodnisty katar nie jest jednak typowym objawem skrzywienia przegrody nosowej.

Wiele osób dotkniętych tym problemem zgłasza trwałe utrudnienie oddychania przez nos, które odczuwają bardzo wyraźnie w codziennym życiu. W niektórych przypadkach utrudnione oddychanie przez nos prowadzi do oddychania przez usta. W dłuższej perspektywie może to powodować wysuszenie błon śluzowych i prowadzić do dolegliwości.

Może to również powodować chrapanie, upośledzenie węchu lub uczucie ucisku w okolicy nosa.

Diagnoza skrzywionej przegrody nosowej

Precyzyjna diagnostyka ma decydujące znaczenie dla pewnego rozpoznania skrzywienia przegrody nosowej i wykluczenia innych przyczyn utrudnionego oddychania przez nos. 

Pierwszym krokiem jest dokładne badanie kliniczne nosa. Lekarz ocenia wtedy kształt i budowę przegrody nosowej, małżowin nosowych oraz błony śluzowej nosa.

Często wykonuje się dodatkowo rinoskopię. Podczas tego badania wnętrze nosa ogląda się za pomocą specjalnych narzędzi. Dodatkowo można użyć endoskopu, aby uwidocznić również trudno dostępne obszary.

Ważną rolę odgrywa również diagnostyka funkcjonalna oddychania przez nos. Za pomocą rynomanometrii można zmierzyć, w jakim stopniu przepływ powietrza przez nos jest ograniczony.

W niektórych przypadkach stosuje się metody obrazowania. Tomografia komputerowa może dostarczyć szczegółowych informacji na temat budowy przegrody nosowej, zatok przynosowych i otaczających tkanek.

Metody te pomagają w rozpoznaniu i wykluczeniu ewentualnych chorób współistniejących, takich jak nieżyt nosa, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok lub powiększenie małżowin nosowych.

W trakcie diagnostyki należy wykluczyć inne przyczyny utrudnionego oddychania przez nos, np.

• alergie,
• nadmierne stosowanie kropli do nosa zmniejszających obrzęk,
• przewlekłe zapalenie zatok (sinusitis) z polipami lub bez itp.

.

Uzupełnieniem diagnostyki skrzywionej przegrody nosowej jest prześwietlenie nosa i zatok przynosowych. 

Leczenie i korekcja skrzywionej przegrody nosowej

Nie każde skrzywienie przegrody nosowej wymaga leczenia. Jeśli skrzywienie jest niewielkie i nie powoduje dolegliwości, zazwyczaj nie jest konieczne leczenie.

Leczenie utrudnionego oddychania przez nos spowodowanego skrzywieniem przegrody nosowej polega na operacyjnym wyprostowaniu przegrody nosowej. Operacja ta nazywana jest również plastyczną korektą przegrody nosowej lub septoplastyką. Podczas tego zabiegu lekarz wyprostuje przegrodę nosową.

W otolaryngologii septoplastyka jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych. Polega ona na wyprostowaniu wygiętych lub przesuniętych części przegrody nosowej oraz usunięciu nadmiaru tkanki. Celem jest dostosowanie kształtu wnętrza nosa tak, aby strumień powietrza mógł ponownie przepływać równomiernie przez nozdrza. 

W niektórych przypadkach operację łączy się z zmniejszeniem małżowin nosowych. Podczas konchotomii redukuje się części małżowin, aby poszerzyć drogi oddechowe.

Celem leczenia chirurgicznego jest optymalizacja oddychania przez nos, poprawa funkcji nosa oraz złagodzenie istniejących dolegliwości.

W początkach chirurgii nosa w tym celu usuwano duże fragmenty przegrody nosowej. Ta destrukcyjna technika operacyjna nie jest już obecnie stosowana. Nowoczesna technika operacyjna ogranicza usunięcie fragmentów przegrody nosowej do absolutnego minimum.

Ponadto pobrana tkanka po wyprostowaniu jest ponownie umieszczana w nosie w celu odbudowy. Dzięki temu zminimalizowano typowe wcześniej powikłania operacji. Do powikłań tych należała tzw. „pusta przegroda” z endonazalnym przemieszczeniem zależnym od oddechu i związanym z tym utrudnieniem oddychania przez nos.

Możliwe przyczyny skrzywienia przegrody nosowej

Możliwe przyczyny skrzywienia przegrody nosowej są różnorodne. Często rolę odgrywają czynniki genetyczne, ponieważ budowa nosa jest częściowo uwarunkowana genetycznie.

Wygięcie może również wynikać z urazów. Szczególnie wypadki sportowe lub upadki mogą powodować złamania kości nosowych, zwłaszcza kości nosowej. Takie urazy mogą prowadzić do trwałych zmian.

Również procesy wzrostowe w trakcie rozwoju mogą mieć znaczenie. Jeśli kości i chrząstki w okolicy przegrody rozwijają się w różny sposób, z czasem może dojść do powstania wady ustawienia.

Możliwe ryzyko związane z operacyjnym leczeniem skrzywienia przegrody nosowej

Jak w przypadku każdej operacji, również w przypadku tego zabiegu chirurgicznego istnieje pewne ryzyko. Ogólnie jednak zabieg ten jest uważany za bezpieczny i jest często wykonywany w chirurgii laryngologicznej.

Do możliwych powikłań należą krwawienia pooperacyjne, zakażenie tkanek lub ponowne krwawienie w okolicy nosa.

W rzadkich przypadkach mogą wystąpić zmiany w zewnętrznym kształcie nosa. Możliwy jest również niewystarczający efekt funkcjonalny, jeśli oddychanie przez nos po zabiegu nie ulegnie całkowitej poprawie.

Opieka pooperacyjna po operacji skrzywienia przegrody nosowej

Z doświadczenia wynika, że po operacji należy liczyć się z okresem rekonwalescencji trwającym około 14 dni.

Zazwyczaj po operacji w nosie umieszcza się tampony. Najczęściej są one usuwane dwa dni po operacji. W tym czasie rurka wspomagająca oddychanie przy tamponie może ułatwić oddychanie przez nos.

Bez tamponad istnieje ryzyko częstszych krwawień wtórnych. Dlatego tamponada pooperacyjna jest zalecana ze względu na ryzyko krwawień wtórnych, a także w celu wewnętrznego unieruchomienia szkieletu nosa.

Po operacji zaleca się staranne pielęgnowanie nosa poprzez płukanie i stosowanie maści do nosa.

Nos całkowicie goi się około czterech tygodni po operacji. Wtedy też widać, czy zabieg zakończył się sukcesem i czy dolegliwości pacjenta uległy złagodzeniu.

Uprawianie sportu po operacyjnej korekcji skrzywionej przegrody nosowej

Przez 14 dni po operacji należy powstrzymać się od uprawiania sportu. Sporty kontaktowe, w których istnieje ryzyko urazu świeżo operowanego nosa, nie są zalecane przez cztery do sześciu tygodni.

Często zadawane pytania

Czym jest skrzywienie przegrody nosowej?

Przesunięcie przegrody nosowej to odchylenie lub skrzywienie przegrody nosowej. Przegroda nosowa odbiega od swojego normalnego położenia środkowego, co może utrudniać oddychanie przez nos.

Jakie objawy występują w przypadku skrzywienia przegrody nosowej?

Typowymi objawami są przede wszystkim zatkany nos, utrudnione oddychanie przez nos, krwawienia z nosa oraz nawracające stany zapalne zatok nosowych. Może również wystąpić chrapanie. Lekarz laryngolog diagnozuje zmiany kostne lub chrzęstne na podstawie dokładnego badania. (Med. Wada ustawienia przegrody nosowej)

Kiedy konieczna jest operacja?

Operacja korekcyjna jest zalecana, gdy skrzywienie przegrody nosowej powoduje utrudnienie oddychania przez nos, a środki zachowawcze nie są wystarczające. Celem jest ułatwienie oddychania i przywrócenie jakości życia pacjentów.

Jak skuteczna jest plastyka przegrody nosowej?

Plastyka przegrody nosowej jest uważana za skuteczny zabieg chirurgiczny. W wielu przypadkach pozwala ona złagodzić objawy i trwale poprawić oddychanie przez nos.

Czy skrzywienie przegrody nosowej może ustąpić samoistnie?

Pojawiająca się raz wada przegrody nosowej z reguły nie ustępuje samoistnie. W przypadku wystąpienia dolegliwości może być konieczne leczenie.