Cesarskie cięcie: specjaliści i informacje o operacji

Termin „Sectio caesarea”, w skrócie „Sectio”, pochodzi z łaciny. Cesarskie cięcie to zabieg chirurgiczny mający na celu urodzenie dziecka bez naturalnego przejścia przez kanał rodny.

• Zasadniczo lekarze rozróżniają cesarskie cięcie planowe i nieplanowe, a także
• zabiegiem koniecznym z medycznego punktu widzenia a zabiegiem wykonywanym na życzenie pacjentki.

Możliwy jest również podział na cesarskie cięcie pierwotne i wtórne. W przypadku cesarskiego cięcia pierwotnego już przed porodem wiadomo, że naturalny (pochwowy) poród jest wykluczony lub matka go odrzuca.

Cezarskie cięcie wtórne oznacza, że poród drogami natury zagrażałby zdrowiu matki i dziecka.

W większości przypadków o tym, czy do porodu zostanie wykonane cięcie cesarskie, decyduje ginekolog. Istnieją różne medyczne powody przemawiające za porodem przez cesarskie cięcie.

Oto przegląd możliwych powodów wykonania cesarskiego cięcia.

Cezarskie cięcie pierwotne (cesarskie cięcie przed i po rozpoczęciu porodu)

• Nierównowaga między rozmiarem miednicy a wielkością dziecka,
• łożysko przodujące (łożysko znajduje się przed ujściem macicy),
• ciąża mnoga (trojaczki i więcej),
• nieprawidłowe ułożenie dziecka, na przykład ułożenie poprzeczne lub ewentualnie ułożenie pośladkowe,
• choroby matki (HIV, ciężka postać stanu przedrzucawkowego, cukrzyca ciążowa itp.),
• stan po poprzednim cięciu cesarskim, usunięciu większych mięśniaków macicy lub innych wcześniejszych operacjach macicy,
• Wady rozwojowe dziecka,
• silny lęk przed porodem u przyszłej matki („cesarskie cięcie z wyboru”)

Cezarskie cięcie wtórne i nagły przypadek położniczy (po rozpoczęciu skurczów rozwierających)

• utrzymujące się osłabienie tętna serca dziecka podczas porodu,
• zatrzymanie porodu w fazie rozwarcia i wypychania,
• Wyczerpanie i brak współpracy ze strony matki,
• pęknięcie macicy (rozerwanie ściany macicy),
• przedwczesne odklejenie łożyska (odklejenie łożyska),
• wypadnięcie pępowiny,
• ciężka choroba matki, na przykład rzucawka, zespół HELLP, stan przedrzucawkowy.

W przypadku porodu przez cesarskie cięcie można zastosować różne metody znieczulenia:

• znieczulenie zewnątrzoponowe (PDA)
• Znieczulenie podpajęczynówkowe
• Znieczulenie ogólne

Ta ostatnia jest zazwyczaj stosowana tylko w nagłych przypadkach. Znieczulenie ogólne ma jednak sens w rzadkich przypadkach, gdy znieczulenie miejscowe nie zapewnia całkowitego braku bólu. Podczas cesarskiego cięcia z znieczuleniem miejscowym przyszły ojciec może być obecny, gdy tylko przyszła mama będzie już całkowicie wolna od bólu.

Zanim kobieta zostanie przewieziona na salę operacyjną, pielęgniarka lub położna usuwa włosy łonowe i zakłada cewnik pęcherzowy. Ta ostatnia czynność zazwyczaj nie jest bolesna, przyszła mama może odczuwać jedynie lekkie szczypanie. Po przewiezieniu na salę operacyjną kobieta jest przygotowywana do znieczulenia.

Dzięki znieczuleniu miejscowemu nie ma ryzyka związanego ze znieczuleniem ogólnym. Podczas operacji przyszła mama odczuwa jedynie lekkie uciski i dotyk. Odczuwanie bólu jest natomiast w dużej mierze wyłączone.

W obszarze między klatką piersiową a brzuchem umieszcza się osłonę, aby przyszli rodzice nie widzieli pola operacyjnego. Ponadto osłona ta stanowi dodatkową ochronę przed zarazkami.

Do wykonania cesarskiego cięcia konieczne jest wykonanie większego nacięcia powyżej okolicy łonowej © fotoatelier.hamburg | AdobeStock

Powyżej kości łonowej (w „strefie bikini”) wykonuje się poziome nacięcie, a następnie warstwowo otwiera się powłoki brzuszne. Dziecko wyjmuje się z macicy i natychmiast przecina pępowinę.

Matka lub rodzice mogą od razu zobaczyć swoje nowo narodzone dziecko. Po tym położna przeprowadza pierwszą opiekę. Pediatra jest zazwyczaj obecny tylko w przypadku cesarskiego cięcia wtórnego oraz nieprawidłowości u dziecka lub przedwczesnego porodu.

Na koniec usuwa się łożysko i sprawdza jamę macicy, czy łożysko zostało całkowicie usunięte.

Inaczej przebiega cesarskie cięcie w trybie nagłym. Jest ono konieczne, gdy życie matki i/lub dziecka jest zagrożone. Nie ma wtedy czasu do stracenia, dlatego cesarskie cięcie w trybie nagłym zawsze wykonuje się w znieczuleniu ogólnym.

Po operacji matka jest najpierw przez kilka godzin monitorowana na sali porodowej lub w sali pooperacyjnej. Jeśli wszystko jest w porządku, może po raz pierwszy przystawić dziecko do piersi.

Po około dwóch godzinach zostaje przeniesiona do swojej sali. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi spędza kolejne trzy do pięciu dni w klinice położniczej.

W domu odwiedza ją w regularnych odstępach czasu położna zajmująca się opieką poporodową. Położna sprawdza nie tylko stan dziecka, ale także bliznę po cesarskim cięciu i w razie potrzeby ją opatruje. Po około sześciu do ośmiu tygodniach (po zakończeniu połogu) należy zgłosić się na wizytę kontrolną do ginekologa.

Jeśli poród przez cesarskie cięcie przebiegł bez dalszych komplikacji, matki zazwyczaj dość szybko wracają do zdrowia. Powinny jednak jeszcze przez kilka tygodni oszczędzać się, nie podnosić ciężarów i nie uprawiać sportu.

Możliwe powikłania po cesarskim cięciu to:

• Infekcje: rana może ulec zakażeniu bakteryjnemu i stan zapalny. W większości szpitali profilaktycznie podczas operacji podaje się antybiotyk dożylnie.
• Zakrzepica: Aby zmniejszyć ryzyko zakrzepicy, matki w pierwszych dniach po cesarskim cięciu otrzymują zastrzyki przeciwzakrzepowe. Następnie powinny codziennie się ruszać, o ile jest to dla nich możliwe i w miarę bezbolesne.
• Ogólne powikłania związane ze środkiem znieczulającym, takie jak alergie, problemy sercowo-naczyniowe, nudności.
• Zaburzenia gojenia się ran

W zdecydowanej większości przypadków blizna goi się bez powikłań. Niektóre matki w pierwszych tygodniach borykają się z nastrojami depresyjnymi. Może to negatywnie wpływać na więź między matką a dzieckiem.

Dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mogą na początku mieć trudności z przystosowaniem się lub problemy z karmieniem piersią. Z reguły jednak zarówno wyzwania psychiczne, jak i początkowe trudności dziecka są tymczasowe.

W przypadku problemów po operacji cesarskiego cięcia należy skontaktować się z lekarzem lub położną.