Trzustka to organ, który rozkłada tłuszcze zawarte w pożywieniu i metabolizuje je.
Ponadto trzustka odpowiada za produkcję insuliny. Insulina umożliwia wchłanianie cukru do komórek organizmu i ma za zadanie regulować poziom cukru we krwi.
Ostre zapalenie trzustki może przebiegać łagodnie, ale może też zagrażać życiu.
Szczególnie niebezpieczna jest postać martwicza, ponieważ dochodzi w niej do obumierania lokalnej tkanki. Ostatecznie ta postać może prowadzić do niewydolności wielonarządowej i sprawia, że leczenie operacyjne staje się nieuniknione.
Po szczegółowym wywiadzie oraz badaniu fizykalnym pacjenta zazwyczaj wykonuje się badanie krwi. W krwi pacjenta można znaleźć oznaki zapalenia, ewentualnego nowotworu, a także aktualnej funkcji trzustki.
Jeśli lekarz podejrzewa chorobę trzustki, przeprowadza się dalsze badania. Lekarze stosują wówczas badania obrazowe (tomografia komputerowa lub USG) oraz zabiegi endoskopowe (MRCP i ERCP).

W przypadku kamieni żółciowych jako przyczyny zapalenia trzustki często konieczne jest usunięcie pęcherzyka żółciowego © bilderzwerg | AdobeStock
W przypadku ostrego martwiczego zapalenia trzustki chirurg jamy brzusznej usuwa martwą lub zapalną tkankę.
Następnie zakłada drenaż, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się zapalenia. Drenaż to plastikowa rurka, przez którą może wypływać płyn zapalny i ropa. Zabieg ten nazywany jest również operacją Freya.
W przypadku przewlekłego zapalenia trzustki lekarz może być zmuszony do usunięcia niewydolnej części trzustki. W tym celu otwiera przewód trzustkowy, w którym gromadzą się enzymy i są one przekazywane do jelita. Dodatkowo może on usunąć ewentualne kamienie z przewodu trzustkowego.
Następnie chirurg zszywa fragment jelita cienkiego z otwartym przewodem trzustkowym. Tak utworzone połączenie stanowi nową drogę dostępu dla enzymów trawiennych.
Często w ramach operacji konieczne jest jednocześnie usunięcie pęcherzyka żółciowego.
Jeśli znana jest przyczyna przebytego ostrego zapalenia trzustki, należy ją trwale wyleczyć.
W przypadku zaburzeń metabolizmu tłuszczów lub kamieni żółciowych może być konieczne usunięcie pęcherzyka żółciowego. Pozwala to uniknąć ponownego tworzenia się kamieni żółciowych i zapobiega odpowiednim stanom zapalnym. Po przebiegu bez powikłań ostrego zapalenia trzustki nie są konieczne żadne dalsze działania.
W przypadku zapalenia trzustki spowodowanego alkoholem pacjent musi znacznie ograniczyć spożycie alkoholu. Niektórzy eksperci zalecają całkowitą abstynencję alkoholową przez pół roku lub rok po zapaleniu trzustki. Nie ustalono dotychczas ostatecznie, czy abstynencja alkoholowa ogólnie zmniejsza ryzyko nawrotu zapalenia trzustki.
W przypadku poważnych powikłań podczas trwania zapalenia trzustki po pobycie w szpitalu zazwyczaj konieczne jest dalsze leczenie.
W trakcie choroby u wielu pacjentów obserwuje się znaczną utratę wagi. W niektórych przypadkach chorzy przez tygodnie skarżą się na brak apetytu. Odpowiednio długo trwa powrót pacjenta do pierwotnej masy ciała. W tym okresie porady dietetyczne mogą być przydatne i pomocne.
U niektórych osób po wyleczeniu choroby trzustka tymczasowo nie funkcjonuje w pełni. Nie jest w stanie wytwarzać wystarczającej ilości soków trawiennych. W takim przypadku można przyjmować sztuczne enzymy. Wspomagają one wchłanianie tłuszczów z pożywienia.
Po wyleczeniu ostrego zapalenia trzustki wzrasta również ryzyko wystąpienia cukrzycy. Choroba ta może z kolei wymagać dalszego leczenia.
Ostre zapalenia trzustki można obecnie bardzo skutecznie leczyć. W większości przypadków goją się one bez powikłań.
Specjalistami w zakresie operacji zapalenia trzustki są chirurdzy jamy brzusznej. Mogą oni dalej specjalizować się w chirurgii trzustki. Dzięki temu są oni właściwymi partnerami do konsultacji w celu starannej diagnozy i bezpiecznego przeprowadzenia odpowiedniej terapii.