Przezskórna cholangiografia przezwątrobowa: informacje i specjaliści

Przezskórna cholangiografia przezwątrobowa, w skrócie PTC, to zabieg obrazowania interwencyjnego. Jest to badanie rentgenowskie, które pozwala na obrazowanie dróg żółciowych wewnątrz i na zewnątrz wątroby.

Przed badaniem pacjentowi wstrzykuje się środek kontrastowy, który jest widoczny na zdjęciu rentgenowskim. Na zdjęciu rentgenowskim można dzięki temu dobrze rozpoznać drogę, jaką środek kontrastowy pokonuje w drogach żółciowych.

Dzięki PTC lekarze mogą zdiagnozować utrudnienie odpływu żółci. Gromadzenie się żółci w drogach żółciowych może powodować różne choroby. Często przyczyną takich zaburzeń odpływu są kamienie żółciowe lub guzy.

Dzięki dostępowi zapewnionemu podczas PTC zdiagnozowane zastój żółci można usunąć w tym samym zabiegu. Odbywa się to za pomocą tzw. przezskórnego transhepatycznego drenażu dróg żółciowych, w skrócie PTCD.

Zabieg PTC służy zazwyczaj do diagnozowania i, w razie potrzeby, leczenia zaburzeń odpływu żółci. Najczęściej jednak PTC stosuje się dopiero wtedy, gdy nie jest możliwe zdiagnozowanie i usunięcie zastoju żółci przy pomocy łagodniejszej, tzw. endoskopowej retrogradacyjnej cholangiopankreatografii (ERCP). W takich przypadkach nie można dotrzeć do ujścia dróg żółciowych za pomocą endoskopu.

Zastój żółci może mieć zarówno przyczyny łagodne, jak i złośliwe. Do chorób łagodnych należą na przykład kamienie żółciowe, które zatykają drogi żółciowe, prowadząc w ten sposób do zastoju żółci. Również łagodne nowotwory i zmiany zapalne mogą powodować zaburzenia odpływu i wymagać wykonania PTC.

Możliwe choroby nowotworowe, które mogą prowadzić do niedrożności lub ucisku dróg żółciowych, to między innymi

• nowotwory komórek wątroby,
• przerzuty do wątroby lub
• inne nowotwory złośliwe.

Kolejnym wskazaniem do wykonania PTC są tzw. nieszczelności układu odprowadzającego żółć. Mogą one wystąpić na przykład po zabiegach chirurgicznych wątroby, po operacji Whipple'a lub po przeszczepie wątroby.

W pewnych okolicznościach wykonanie PTC nie jest możliwe. Należą do nich między innymi ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi oraz wyraźny wodobrzusze (nagromadzenie płynu w jamie brzusznej).

PTC zawsze wykonuje się w warunkach szpitalnych. W przeddzień badania lekarz szczegółowo informuje pacjenta o przebiegu badania i niezbędnych przygotowaniach.

Należy wcześniej odstawić leki hamujące krzepnięcie krwi. Przed PTC konieczne może być wykonanie szczegółowych badań krwi, a w niektórych przypadkach również rozległych badań wstępnych.

Najpierw zespół medyczny zapewnia sterylne warunki. Obejmuje to również dezynfekcję skóry pacjenta. Następnie w okolicy prawego boku lub górnej części brzucha wykonuje się miejscowe znieczulenie skóry i torebki wątroby.

Następnie pod kontrolą radiologiczną i/lub ultrasonograficzną przez skórę do dróg żółciowych wprowadza się cienką igłę. Przez tę igłę do dróg żółciowych wstrzykuje się środek kontrastowy, który umożliwia obrazowanie układu dróg żółciowych na zdjęciu rentgenowskim. Celem jest wyraźne uwidocznienie układu dróg żółciowych.

Następnie przez igłę wprowadza się do dróg żółciowych miękki drut, za pomocą którego wprowadza się rurkę drenażową. Przez tę rurkę drenażową (PTCD) zgromadzony żółć jest odprowadzana na zewnątrz (lub w razie potrzeby również do wewnątrz).

Za pomocą tego dostępu można również umieścić w układzie dróg żółciowych stent, który utrzymuje drożność zwężeń lub niedrożności. Stent przywraca drożność dróg odpływu żółci.

PTC jest zabiegiem bezpiecznym. Charakteryzuje się stosunkowo niskim odsetkiem powikłań i ogólną śmiertelnością wynoszącą około 1,7 procent.

Ponieważ jednak wskaźniki powikłań w przypadku ERCP są jeszcze niższe niż w przypadku PTC, w przypadku zastoju żółciowego zazwyczaj – o ile to możliwe – wykonuje się ERCP.

Do możliwych powikłań, które w rzadkich przypadkach mogą wystąpić podczas PTC, należą:

• łagodne powikłania, takie jak siniaki i krwiaki, które nie wymagają dalszego leczenia
• reakcje nadwrażliwości wywołane przez zastosowany środek kontrastowy
• krwawienia spowodowane uszkodzeniem naczyń żylnych lub powstaniem przetok naczyniowych
• krwawienia z miejsca nakłucia
• uszkodzenia dużych naczyń krwionośnych w wątrobie z krwawieniem do jamy brzusznej
• Uszkodzenia opłucnej, jeśli miejsce nakłucia zostanie wybrane zbyt wysoko. Może to prowadzić do przedostania się powietrza do przestrzeni między opłucną a płucami, a tym samym do odmy opłucnowej
• Infekcje, miejscowe stany zapalne lub posocznica

Powikłania, takie jak krwawienia, mogą wymagać podjęcia dalszych działań terapeutycznych, takich jak

• transfuzje krwi,
• opiekę intensywną,
• operację lub
• drenaż klatki piersiowej

.