Yapay kalp - Tıp uzmanları

"Yapay kalp" terimi, çeşitli mekanik destek sistemlerini kapsar. Hangi sistemin uygun olacağı, hangi kalp odacığının desteğe ihtiyaç duyduğuna veya hastanın kendi kalbinin tamamen değiştirilmesi gerekip gerekmediğine bağlıdır.

VAD, ventriküler destek cihazı (ventriküler destek sistemi) anlamına gelir. LVAD'de hastanın kendi kalbi vücutta kalır ve pompa ile birlikte çalışmaya devam eder.

LVAD, bu yönüyle kalp naklinden farklıdır. Nakilde hastanın kendi kalbi bir donör organla değiştirilirken, VAD sistemi kalp fonksiyonuna mekanik destek sağlar.

Karar, hastanın sağlık durumuna, her iki kalp odacığının işlevine ve tedavi hedefine göre verilir.

İleri derecede kalp yetmezliği durumunda, bir LVAD veya kalp nakli seçeneği zamanında değerlendirilmelidir. Bu, tedavi beklentileri açısından önemlidir. Böyle bir destek sisteminin uygun olup olmadığı, disiplinlerarası bir ekip tarafından değerlendirilir.

Yapay kalp, hastanın kendi kalbi dolaşımı yeterince sağlayamadığında kan akışını destekler. Bununla hangi düzeyde efor kapasitesi ve yaşam kalitesine ulaşılabileceği, her bir hasta için kesin olarak öngörülemez.

Bir LVAD çalışmasının takip döneminde, manyetik yataklı pompa kullanılan hastalarda tahmini beş yıllık sağkalım oranı, tedavi görenlerin yaklaşık %58'i olarak belirlendi. Aynı çalışmada, eski tip eksenel akışlı pompa ile bu oran yaklaşık %44 idi.

Çalışma verileri, kişisel yaşam beklentisinin güvenilir bir şekilde tahmin edilmesine izin vermez. Beklentiler, diğer faktörlerin yanı sıra kalp yetmezliğinin ne kadar ilerlemiş olduğuna ve başka organların da etkilenip etkilenmediğine bağlıdır. Sağ ventrikül fonksiyonu da sistem seçiminde dikkate alınır.

İmplantasyon öncesinde kardiyoloji ve anestezi uzmanları ile kalp cerrahisi uzmanları, kalıcı bir kalp destek sisteminin tıbbi açıdan uygun olup olmadığını değerlendirir. Bu değerlendirmede hastanın sağlık durumu ve planlanan dolaşım desteği şekli dikkate alınır.

En önemli tetkiklerden biri kalp ultrasonudur. Doktorlar bu tetkikle her iki kalp odacığının işlevini değerlendirir. Sağ kalp odacığına özel önem verilir, çünkü LVAD yerleştirildikten sonra da bu odacığın yeterli şekilde çalışmaya devam etmesi gerekir.

Hazırlık aşamasında uzmanlar, ameliyat prosedürünü ve gerekli dolaşım izleme yöntemlerini belirler. Açık cerrahi mi yoksa daha az invaziv bir teknik mi uygulanabileceği, hastanın bireysel durumuna göre belirlenir.

Yapay kalp implantasyonu sırasında uygulanacak kesin cerrahi teknik, destek sistemine ve hastanın fiziksel durumuna göre belirlenir.

İşlem, ameliyat tekniğine göre farklılık gösterir:

1. İncelenen açık LVAD ameliyatında hastaya genel anestezi uygulanır.
2. İncelenen açık ameliyatta bir kalp-akciğer makinesi kullanılmıştır.
3. Bu işlemde, dolaşımı izlemek için bir pulmoner arter kateteri kullanılmıştır.
4. Daha az invaziv bir teknikte ise pompa, sol göğüs kafesinde yapılan küçük bir kesikten yerleştirilir.
5. Çıkış hattı, vücut dolaşımının ana damarı olan yükselen aorta bağlanır.
6. Açıklanan bu daha az invaziv ameliyat, kalp-akciğer makinesi kullanılmadan gerçekleştirilebilir.

Ameliyat sonrası hastanede yatış gereklidir. Hollanda’da yapılan bir araştırmaya göre, işlem öncesi ve sonrası günler de dahil olmak üzere toplam yatış süresinin medyan değeri yaklaşık 41 gündür. Bireysel vakalarda hastanede kalış süresi bu süreden önemli ölçüde daha kısa veya daha uzun olabilir.

Yapay kalp, ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Bunlar arasında kanamalar, dışarıya çıkan hattan kaynaklanan enfeksiyonlar, kan pıhtıları ve teknik sorunlar yer alır.

HeartMate-3 sistemi üzerine yapılan bir çalışmada aşağıdaki olaylar gözlemlenmiştir:

• Kanama nedeniyle tekrar ameliyat: Tedavi gören her 100 kişiden yaklaşık 16'sında bu gerekli olmuştur.
• İskemik inme: Damar tıkanıklığına bağlı inme, tedavi gören her 100 kişiden yaklaşık 16'sında görüldü.
• Beyin kanaması: Tedavi edilen her 100 kişiden yaklaşık 8'inde bu durumun neden olduğu inme görülmüştür.
• Sağ kalp yetmezliği: Bu komplikasyon, tedavi edilen her 100 hastadan yaklaşık 14'ünü etkilemiştir.
• Drenaj kanalında pıhtı: Bu sorun, tedavi gören her 100 kişiden yaklaşık 2'sinde görülmüştür.

Randomize HeartMate-3 çalışmasında, vitamin K antagonisti kullanımına devam edildiğinde ek aspirin kullanımından vazgeçilmesinin ameliyatla ilişkili olmayan kanamaları azalttığı görülmüştür. Bu, pıhtılaşmayı önleyici bir ilaçtır. Bu tedaviyi kendi başınıza değiştirmeyin.

Hastaneden taburcu olduktan sonra hastalar, uzmanlaşmış uzun vadeli bir bakıma ihtiyaç duyar. Bu bakım kapsamında destek sistemi, dolaşım fonksiyonu ve olası komplikasyonlar kontrol edilir.

Bir kablo deriden geçerek vücut dışına çıkar. Çıkış noktasının özenle bakımı, enfeksiyonları önlemeye yöneliktir. Pansumanın nasıl uygulanacağı ve kablonun nasıl sabitleneceği, merkezin bakım planına göre belirlenir.

Uygulama planına göre, pansuman günlük veya haftalık olarak değiştirilir. Kablonun sabitlenmesi ve pansuman değiştirme sıklığı konusunda açıkça üstün olduğu kanıtlanmış bir standart bulunmamaktadır. Bu nedenle hastalar, implantasyon işlemini gerçekleştiren merkezin talimatlarına uymalıdır.

İmplantasyonun ardından uzmanlaşmış, uzun vadeli bir takip gereklidir.

İlk görüşmede aşağıdaki sorular sorulabilir:

• Benim için hangi yapay kalp uygun ve geçici çözüm tedavimin bir parçası mı?
• Benim durumumda hangi ameliyat tekniği planlanıyor?
• Taburcu olduktan sonra bakım konusunda yakınlarıma nasıl bilgi verilecek?
• Taburcu olduktan sonra teknik veya tıbbi sorunlar ortaya çıkarsa kime ulaşabilirim?

Yapay kalp uzmanlarının listesini bu metnin sonunda bulabilirsiniz.