Η νευροτραυματολογία ασχολείται με τις τραυματικές βλάβες του κρανίου, του εγκεφάλου, της σπονδυλικής στήλης, του νωτιαίου μυελού και των περιφερικών νεύρων. Οι τραυματικές βλάβες προκαλούνται, για παράδειγμα, από τροχαία ατυχήματα, εργατικά ατυχήματα και αθλητικά ατυχήματα. Κατά τη φροντίδα των ασθενών χρησιμοποιούνται διάφορες τεχνικές εξέτασης και θεραπείας.
Εδώ θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες και ειδικούς.
Η νευροτραυματολογία ασχολείται με τραυματικές βλάβες του κρανίου, του εγκεφάλου, της σπονδυλικής στήλης, του νωτιαίου μυελού και των περιφερικών νεύρων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα κατάγματα και οι βλάβες του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού που προκαλούν νευρολογικές διαταραχές. Οι γιατροί εφαρμόζουν συντηρητικές ή χειρουργικές μεθόδους θεραπείας.
Σε περίπτωση κρανιοεγκεφαλικού τραύματος, μπορεί να επηρεαστούν το δέρμα, το κρανίο, οι εγκεφαλικές μεμβράνες, ο εγκέφαλος και τα αγγεία. Περίπου το 50 % των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων πάσχουν από κρανιοεγκεφαλικό τραύμα.
Στο 80% των περιπτώσεων πρόκειται για ελαφρύ τραύμα, ενώ το 20% παρουσιάζει μέτριο ή σοβαρό τραύμα. Συνήθως εμφανίζονται κατάγματα κρανίου, εγκεφαλικές αιμορραγίες, οίδημα ή μώλωπες του εγκεφάλου.
Για να εκτιμήσουν τη σοβαρότητα του τραυματισμού, οι γιατροί βασίζονται στην κλίμακα της Γλασκώβης (GS). Αυτή καταγράφει την κατάσταση συνείδησης του ασθενούς καθώς και τη λεκτική και κινητική του αντίδραση.
Τα συμπτώματα των ελαφρών κρανιοεγκεφαλικών τραυμάτων (GS 13-15) υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες. Στα τραύματα μέτριας σοβαρότητας (GS 9-12), η υποχώρηση των συμπτωμάτων διαρκεί έως και έναν μήνα. Σπάνια εμφανίζονται μακροχρόνιες επιπτώσεις. Τα σοβαρά τραύματα (GS 3-8), τα οποία συνοδεύονται από απώλεια συνείδησης άνω των 30 λεπτών, μπορούν να προκαλέσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις.
Συχνές αιτίες κρανιοεγκεφαλικού τραύματος είναι οι πτώσεις, τα τροχαία ατυχήματα και οι αθλητικές κακώσεις @ vladim_ka /AdobeStock
Το τραύμα της σπονδυλικής στήλης αφορά τη σπονδυλική στήλη και τον νωτιαίο μυελό. Μπορούν να επηρεαστούν τα σπονδύλια, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, οι σύνδεσμοι και ο νωτιαίος μυελός. Και σε αυτή την περίπτωση, το φάσμα των τραυματισμών εκτείνεται από παροδικές λειτουργικές διαταραχές έως θλάσεις με βλάβη των ιστών.
Κάθε χρόνο, περίπου 30 άτομα ανά εκατομμύριο υποφέρουν από τραυματική παραπληγία λόγω σπονδυλικής κάκωσης. Ανάλογα με το αν η βλάβη εμφανίζεται στην αυχενική, θωρακική ή οσφυϊκή περιοχή, προκύπτει παραπληγία ή τετραπληγία.
Ως παραπληγία ορίζεται η πλήρης παράλυση (πληγία) και των δύο ποδιών. Η τετραπληγία είναι η πλήρης παράλυση (πληγία) και των τεσσάρων άκρων και συγκαταλέγεται στις μορφές της τραχηλομυελικής παράλυσης.
Η πλήρης παράλυση συνεπάγεται απώλεια της επιφανειακής και της βαθιάς αισθητικότητας. Ο ασθενής δεν αισθάνεται πλέον τα άκρα του. Επιπλέον, διαταράσσονται τα αντανακλαστικά καθώς και η λειτουργία της ουροδόχου κύστης και του εντέρου. Η ατελής παράλυση παρουσιάζει διαφορετικά πρότυπα απώλειας λειτουργιών.
Και τα περιφερικά νεύρα επηρεάζονται από τραυματικές βλάβες: παρατηρούνται αιμορραγίες, οιδήματα, μώλωπες ή ρήξεις των νεύρων.
Οι νευρολογικές βλάβες οδηγούν σε περιορισμένη λειτουργία των προσβεβλημένων οργάνων. Η ταξινόμηση της βλάβης σε βαθμούς σοβαρότητας καθιστά δυνατή την πρόγνωση σχετικά με την ικανότητα και τη διάρκεια της αναγέννησης.
Τα περιφερικά νεύρα μπορούν να αναρρώσουν εντός 3-4 εβδομάδων σε περίπτωση ελαφρών βλαβών από πίεση. Σε περίπτωση πλήρους διατομής απαιτείται χειρουργική αποκατάσταση, καθώς δεν πραγματοποιείται αυτοίαση. Εάν επηρεάζεται μόνο ο άξονας, τότε η πρόγνωση είναι ευνοϊκότερη και το νεύρο μπορεί να αναγεννηθεί.
Η αιτία είναι συνήθως η άσκηση βίας. Μπορεί να πρόκειται για αμβλύ τραύμα, όπως σε περίπτωση πτώσης, χτυπήματος ή πρόσκρουσης. Τα τροχαία ατυχήματα ευθύνονται για το 50-70 % των τραυματικών νευρολογικών βλαβών.
Οι ακόλουθες αιτίες ευθύνονται επίσης για τη βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος και των περιφερικών νευρικών οδών:
Τα τραυματικά ατυχήματα μπορούν να πλήξουν άτομα κάθε ηλικίας, ανεξαρτήτως φύλου. Η συμμετοχή στην οδική κυκλοφορία και ορισμένα αθλήματα συγκαταλέγονται στους κύριους παράγοντες κινδύνου.
Οι νεαροί άνδρες ηλικίας μεταξύ 20 και 40 ετών προσβάλλονται συχνότερα από παραπληγία. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις η ικανότητα βάδισης μπορεί να αποκατασταθεί πλήρως ή εν μέρει.
Μόνο το 50 % των ασθενών με τραύμα του νωτιαίου μυελού εξαρτώνται από αναπηρικό αμαξίδιο μετά τη νευροαποκατάσταση.
Με τη βοήθεια διαγνωστικών μέσων, οι νευρολόγοι προσδιορίζουν ποιες δομές έχουν προσβληθεί και ποιος είναι ο βαθμός σοβαρότητας.
Πρώτη προτεραιότητα έχουν η σωματική και η νευρολογική εξέταση. Ναυτία, αυξανόμενοι πονοκέφαλοι, δυσκαμψία στον αυχένα, ζάλη, αυξημένη εφίδρωση ή ευερεθιστότητα μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια εγκεφαλικής βλάβης. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν έως και 48 ώρες μετά το ατύχημα. Εάν παρατηρήσετε τέτοια συμπτώματα μετά από πτώση, είναι απολύτως απαραίτητη η εξέταση από ειδικό γιατρό.
Μια ακτινογραφία σε δύο επίπεδα παρέχει πληροφορίες σχετικά με την ακεραιότητα των οστικών δομών. Με αυτόν τον τρόπο εντοπίζονται τα κατάγματα του κρανίου ή των σπονδύλων.
Οι αξονικές τομογραφίες (CT) είναι πολύ ευαίσθητες για την απεικόνιση του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού. Οι χειρουργοί τις χρησιμοποιούν συχνά για τον σχεδιασμό χειρουργικών επεμβάσεων.
Με τη μαγνητική τομογραφία (MRT) είναι δυνατή η διάγνωση οιδημάτων, αιμορραγιών, προσβολών των μαλακών μορίων ή συσσώρευσης εγκεφαλονωτιαίου υγρού.
Ανάλογα με τις εμπλεκόμενες δομές, οι αγγειογραφίες για την απεικόνιση των αιμοφόρων αγγείων ή οι υπερηχογραφίες Doppler είναι χρήσιμες.
Χρησιμοποιούνται επίσης ηλεκτροφυσιολογικά βοηθήματα νευροπαρακολούθησης. Στις ηλεκτροφυσιολογικές διαγνωστικές μέθοδοι περιλαμβάνονται το ΗΕΓ (ηλεκτροεγκεφαλογραφική μέτρηση) και το ΗΜΓ (ηλεκτρομυογραφία).
Η αξονική τομογραφία του εγκεφάλου χρησιμοποιείται όταν απαιτείται ταχεία διάγνωση @ My Ocean studio /AdobeStock
Νευροχειρουργοί με εξειδίκευση στη νευροτραυματολογία και τη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης εργάζονται σε μεγάλα νοσοκομεία ή σε εξειδικευμένα κέντρα. Αυτά διαθέτουν τις απαραίτητες διαγνωστικές δυνατότητες (αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία) και σύγχρονο εξοπλισμό για μικροχειρουργικές επεμβάσεις.
Την μετέπειτα φροντίδα αναλαμβάνουν κλινικές αποκατάστασης, οι οποίες διαθέτουν εξειδικευμένο προσωπικό για νευρολογικές θεραπείες. Η Γερμανική Εταιρεία Νευροτραυματολογίας και Κλινικής Νευροαποκατάστασης εκπροσωπεί τον συγκεκριμένο ιατρικό κλάδο.
Η πρόγνωση για τους ασθενείς με τραυματικές βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος είναι αρκετά καλή, παρά τις μακροχρόνιες θεραπείες.
Οι προηγμένες διαγνωστικές μέθοδοι εξασφαλίζουν ακριβέστερη εκτίμηση του βαθμού σοβαρότητας και της εξέλιξης της νόσου. Μια εγκεφαλική βλάβη μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνιες νευρολογικές διαταραχές, οι οποίες καθιστούν απαραίτητη την παροχή φροντίδας σε εξωτερικούς ασθενείς ή τη στήριξη από τους συγγενείς.
