W przypadku złamań niestabilnych, na przykład po urazie lub w przypadku kości dotkniętych osteoporozą, często stosuje się leczenie operacyjne polegające na osteosyntezie płytkowej. W tym zabiegu śruby i płytki metalowe stabilizują złamanie do czasu zakończenia naturalnego gojenia się kości. Ta metoda leczenia operacyjnego jest stosowana zwłaszcza w przypadku złamań niestabilnych lub osteoporotycznych w celu ustabilizowania kości i przyspieszenia gojenia złamania. W rzadkich przypadkach, pod wpływem sił mechanicznych lub zaniku kości, mogą wystąpić powikłania związane z wszczepioną płytką. W niektórych okolicznościach może również dojść do powstania fałszywego stawu (pseudoartrozy). Zazwyczaj towarzyszy temu pęknięcie wszczepionej płytki. Objawia się to po pewnym czasie przejściem od niewielkiego bólu do nagłego wystąpienia silnego bólu. Możliwe jest również nieprawidłowe ustawienie w okolicy złamania.
Tutaj znajdziesz więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów i ośrodków zajmujących się złamaniami płyt.
Definicja i przyczyny pęknięć płytek w przypadku złamań
W nielicznych przypadkach po zabiegu chirurgicznym dochodzi do powstania rzekomego stawu (pseudartrozy). Zazwyczaj towarzyszy temu pęknięcie wszczepionej płytki. Takie pęknięcie płytki osteosyntezy stanowi typowe powikłanie po leczeniu złamania. Szczególnie często występuje w przypadku złamań patologicznych lub osteoporotycznych, gdy jakość kości jest obniżona lub dochodzi do zbyt wczesnego obciążenia.
Do złamania płytki dochodzi, gdy złamanie nie zrośnie się. Oznacza to, że po pewnym czasie płytka nie przejmuje funkcji kości.
Każda płytka podlega stałemu obciążeniu zginającemu w obu kierunkach, dopóki kość nie zrośnie się. Podobnie jak w przypadku zginania drutu florystycznego w tę i z powrotem. W ten sposób z czasem dochodzi również do pęknięcia płytki.
W normalnych warunkach nie ma możliwości, aby lekarze wszczepili wadliwą płytkę. Typowym przypadkiem jest to, że złamanie nie zrośnie się w odpowiednim czasie.
Objawy i diagnoza przepukliny pachwinowej
Po okresie niewielkiego bólu nagle pojawia się silny ból w okolicy przepukliny. Pacjenci często zgłaszają nagłe nasilenie bólu oraz ograniczenia ruchowe. Nieprawidłowe ułożenie dotkniętej kości lub uczucie niestabilności mogą również wskazywać na ponowne pęknięcie.
Czasami widoczne jest również nieprawidłowe ułożenie w okolicy złamania. W niektórych przypadkach płytka może również wystawać ze skóry. Oznacza to nie tylko złamanie płytki i powstanie fałszywego stawu, ale także infekcję w okolicy złamania.
Diagnoza złamania płytki lub implantu jest zazwyczaj stawiana po wykonaniu zdjęcia rentgenowskiego. W celu dokładnej diagnostyki stosuje się dodatkowo badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI), aby lepiej ocenić lokalizację złamania i ewentualne powikłania.
Złamanie pojedynczych śrub zdarza się znacznie częściej niż złamanie całej płytki. Złamanie pojedynczych śrub często prowadzi również do niewielkiego nasilenia dolegliwości. Goi się ono wówczas samoistnie.
Leczenie stawu skokowego za pomocą płytek i śrub na zdjęciu rentgenowskim © Fotokon | AdobeStock
Leczenie złamania płytki
Leczenie złamanej płytki polega zazwyczaj na jej usunięciu. W zależności od rodzaju złamania i stanu kości przeprowadza się następnie ponowną operację. Polega ona albo na repozycji i ponownej stabilizacji złamania za pomocą nowej płytki, albo – w przypadku niektórych kości, takich jak kości rurkowe – na zastosowaniu gwoździa śródszpikowego.
W skomplikowanych przypadkach stosuje się również systemy stabilizujące kąt lub śruby do kości gąbczastej, aby zapewnić stabilne zrośnięcie się kości.
Ponadto w wielu przypadkach konieczne jest przeszczepienie kości.
Albo z:
- szczepu sztucznego lub
- z grzebienia kości biodrowej
W przypadku dodatkowej infekcji może być konieczne zastosowanie procedury wieloetapowej, tj. najpierw oczyszczenie, a następnie stabilizacja.
Opieka po złamaniu płytkowym
Opieka pooperacyjna polega na mobilizacji i obciążaniu w zakresie bezbolesnym. Kontrola pooperacyjna odbywa się w regularnych odstępach czasu za pomocą zdjęć rentgenowskich w celu sprawdzenia przebiegu gojenia. W fazie leczenia zachowawczego na pierwszym planie znajduje się fizjoterapia i wzmacnianie mięśni, aby zapobiec nieprawidłowym ustawieniom i ograniczeniom ruchowym.
Zazwyczaj stosuje się:
- pełne obciążenie lub
- częściowe obciążenie 15 kg po wypisaniu ze szpitala
Zazwyczaj po 4–6 tygodniach pacjent może przejść do pełnego obciążenia.
W przypadku operowanych złamań stawu skokowego często konieczne jest usunięcie elementów metalowych. W przeciwnym razie płytki i śruby mogłyby powodować dyskomfort pod stosunkowo cienką skórą i warstwą tkanki tłuszczowej w okolicy stawu skokowego.
Jeśli nie występują lokalne dolegliwości, usunięcie elementów metalowych nie jest konieczne.
Powrót do uprawiania sportu jest zazwyczaj możliwy po 3 do 6 miesiącach.
Perspektywy wyleczenia w przypadku złamania z użyciem płytki
Czynniki wpływające na rokowania po złamaniu z użyciem płytki to:
- rodzaj pierwotnego złamania
- czy złamanie to goi się prawidłowo
- czy w dalszym przebiegu dochodzi do zrostu złamania
Perspektywy wyleczenia są ponadto ograniczone w przypadku dodatkowych schorzeń, takich jak cukrzyca. Również złamania osteoporotyczne lub niestabilne goją się wolniej, zwłaszcza gdy masa kostna jest zmniejszona. Staranna opieka pooperacyjna i, w razie potrzeby, pomiar gęstości kości pomagają zminimalizować ryzyko ponownych powikłań.
Również palenie tytoniu prowadzi do pogorszenia szans na wyleczenie, zwłaszcza po złamaniu płytki.
FAQ
Co to jest złamanie płytki i jak do niego dochodzi?
Złamanie płytki oznacza pęknięcie wszczepionej metalowej płytki po operacyjnym leczeniu złamania kości (osteosynteza płytkowa). Dochodzi do niego zazwyczaj, gdy pierwotne złamanie kości nie zagoiło się całkowicie. W wyniku ciągłego obciążenia płytka może w końcu pęknąć – podobnie jak drut, który jest ciągle zginany w tę i z powrotem.
Jakie objawy wskazują na złamanie płytki?
Typowe są początkowo łagodne bóle, które nagle znacznie się nasilają. Często pojawiają się również obrzęki, ograniczenia ruchowe lub nieprawidłowe ustawienie w okolicy złamania. W ciężkich przypadkach płytka może być nawet widoczna pod skórą. Diagnozę potwierdza zdjęcie rentgenowskie.
Jak leczy się złamanie płytki?
Leczenie zazwyczaj ma charakter operacyjny. Polega ono na usunięciu uszkodzonej płytki, oczyszczeniu miejsca złamania, a następnie ponownym ustabilizowaniu – za pomocą nowej płytki lub gwoździa śródszpikowego. W niektórych przypadkach konieczne jest dodatkowo przeszczepienie kości, aby wspomóc gojenie.
Jakie są rokowania po złamaniu płytki?
Rokowania są zazwyczaj dobre, ale zależą od różnych czynników – na przykład od rodzaju pierwotnego złamania, chorób współistniejących, takich jak cukrzyca, czy palenia tytoniu. Po operacji zazwyczaj po 4–6 tygodniach można ponownie w pełni obciążać kończynę, a aktywność sportowa jest możliwa po około 3–6 miesiącach.
Udostępnij artykuł