Skrót PTCA oznacza przezskórną transluminalną angioplastykę wieńcową. Jest to zabieg kardiologiczny polegający na poszerzeniu zwężonych naczyń wieńcowych. Zabieg ten znany jest również pod nazwą balonowej angioplastyki wieńcowej lub balonowej dilatacji.
Poniżej znajdziesz więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów od PTCA.
Skrót PTCA oznacza przezskórną transluminalną angioplastykę wieńcową. Jest to zabieg, który pozwala na ponowne rozszerzenie zwężonych tętnic serca (naczyń wieńcowych). Należy on do zabiegów kardiologicznych wykonywanych za pomocą cewnika.
Przezskórny oznacza „przez skórę”. Badania przezskórne to więc zabiegi, które wykonuje się poprzez nakłucie skóry.
Podczas badania cewnikowania serca przez skórę nakłuwa się naczynie krwionośne za pomocą igły kanalikowej. Przez tę igłę lekarze wprowadzają do naczynia cienki drut. Lekarz może teraz przesuwać drut aż do serca. Termin „przez światło naczynia” oznacza dokładnie to: przesuwanie „przez światło naczynia”.
Wzdłuż tego drutu prowadzącego można teraz wprowadzić do serca właściwy cewnik sercowy. Następnie lekarz wstrzykuje środek kontrastowy. Środek ten jest dobrze widoczny w badaniach obrazowych. Dzięki temu lekarz może dokładnie rozpoznać przepływ krwi i ewentualne zwężenia.
Takie zwężenia można następnie rozszerzyć za pomocą cewnika balonowego. Zabieg ten nazywa się angioplastyką, czyli rozszerzeniem naczynia (angio = dotyczący naczynia, plastie = rozszerzenie). PTCA jest często konieczna w przypadku dławicy piersiowej lub zawału serca.
Widok zwężonej tętnicy wieńcowej (po lewej) oraz po udanej PTCA (po prawej) © Ploypilin | AdobeStock
Zasadniczo każde naczynie można rozszerzyć za pomocą balonowej dilataacji. Najczęściej jednak zabieg ten wykonuje się na tętnicach. Najczęściej jednak zabieg ten wykonuje się na tętnicach
.
PTCA zawsze stanowi część złożonego zabiegu cewnikowania serca.
W tym czasie cewnik balonowy jest wprowadzany wzdłuż prowadnika do zwężenia chorej tętnicy sercowej. Następnie cewnik balonowy jest napełniany, tak aby rozszerzył się sam oraz zwężoną tętnicę wokół siebie.
W większości przypadków lekarze wykorzystują do tego zabiegu tętnicę pachwinową jako punkt wejścia, aby dostać się do aorty (głównej tętnicy). Czasami jednak wykonuje się również nakłucie tętnicy nadgarstkowej (zwanej tętnicą promieniową).
Wprowadzenie cewnika musi być wykonane precyzyjnie. Nawet minimalne błędy mogą spowodować poważne uszkodzenia i zagrażać życiu pacjenta. Z tego powodu cała operacja odbywa się pod stałą kontrolą rentgenowską. Za pomocą cewnika do tętnicy oraz aorty wstrzykuje się na bieżąco środek kontrastowy. W ten sposób można bezpośrednio na ekranie rentgenowskim sprawdzić dokładne położenie balonu.
Po dotarciu cewnika do miejsca docelowego jest on zazwyczaj napełniany na dziesięć sekund. Czasami jednak proces ten trwa nawet 30 sekund lub dłużej. Dzięki temu zwężone naczynie ponownie się rozszerza. Z reguły zabieg ten powtarza się kilkakrotnie, aby zapewnić trwałe rozszerzenie. Każdy etap zabiegu jest stale monitorowany na ekranie.
Procedury PTCA wykorzystują elastyczność naczyń krwionośnych w celu leczenia zwężeń.
Naczynia mogą być zwężone przez złogi powstałe w wyniku miażdżycy. Podczas napełniania balonu złogi są dociskane do ścianki naczynia, dzięki czemu naczynie znów staje się drożne.
Wykonanie rozszerzenia balonowego i wszczepienie stentu © phonlamaiphoto | AdobeStock
W ten sposób w dziewięciu na dziesięć przypadków stopień zwężenia zostaje tak znacznie zmniejszony, że krążenie krwi znów przebiega bez ograniczeń. W pozostałych przypadkach dochodzi jednak do ponownego zwężenia naczynia.
Dlatego drugą PTCA często łączy się z wszczepieniem stentu. Jest to niewielka podpórka naczyniowa, która zapobiega ponownemu zwężeniu naczynia. Zazwyczaj składa się ona z rurowatej metalowej siatki, która wraz z balonem jest wprowadzana do docelowego miejsca.
Podczas napełniania balonu stent jest mocno dociskany do ścianki naczynia i pozostaje w tej pozycji. W ten sposób zapobiega ponownemu zwężeniu się naczyń.
Podczas badania cewnikowania serca powikłania występują zasadniczo bardzo rzadko. Tylko w mniej niż jednym procencie wszystkich przypadków dochodzi do poważnych problemów bezpośrednio podczas badania cewnikowania serca.
Jednak wskaźnik powikłań zależy zawsze od indywidualnych czynników ryzyka. Z tego powodu przed zabiegiem lekarze muszą wyjaśnić wszystkie choroby współistniejące, aby zminimalizować ryzyko.
Po badaniu cewnikowym serca mogą pojawić się bolesne krwiaki w miejscu wkłucia. Ich powstawaniu sprzyja dodatkowo przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych. Pomimo znacznego rozszerzenia naczyń krwionośnych do znacznej utraty krwi dochodzi tylko w rzadkich przypadkach.
Często zabieg powoduje jedynie miejscowe rozszerzenie nakłutej tętnicy. Zazwyczaj można to jednak usunąć poprzez uciskanie z zewnątrz.
Coraz częściej zamiast tętnicy pachwinowej nakłuwa się tętnicę nadgarstkową. W tym przypadku krwawienia i krwawienia wtórne występują znacznie rzadziej. Również ból występuje rzadziej, dlatego dostęp przez nadgarstek (dostęp promieniowy) jest obecnie uważany w wielu klinikach za standardowy.
W końcu przy każdym badaniu cewnikowym serca istnieje ryzyko, że tętnica służąca jako wejście zostanie połączona przez nakłucie z sąsiednią żyłą. Jeśli wystąpi ta anomalia, należy ją jak najszybciej usunąć chirurgicznie.
Ponadto jako powikłanie PTCA znane są również uszkodzenia nerwów. Mogą one obejmować zarówno lekkie drętwienie, jak i całkowite porażenie nogi.
Ponadto najczęściej dochodzi do niewielkiego kołatania serca. Poważne zaburzenia rytmu serca, wymagające leczenia elektrycznego lub farmakologicznego, występują jednak rzadko.
W rzadkich przypadkach skrzep krwi może oderwać się od tętnicy i przedostać się do tętnicy zaopatrującej mózg. Powikłanie to zawsze wywołuje zagrażający życiu udar mózgu.
Powikłania śmiertelne, które występują bezpośrednio podczas badania cewnikowania serca, są rzadkie. Mogą one jednak wystąpić, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka. Z tego powodu w przypadku podwyższonego ryzyka należy zawsze rozważyć alternatywne metody leczenia.
W bardzo wielu przypadkach dzięki badaniu cewnikowemu serca można skutecznie leczyć ostry zawał serca. W ten sposób PTCA ma bardzo dobry wpływ na rokowanie w chorobie wieńcowej serca.
Obecnie w medycynie pozytywny wpływ PTCA na objawy choroby wieńcowej serca uznaje się za pewnie udowodniony. Dlatego zabieg ten stosuje się standardowo we wszystkich stopniach zaawansowania choroby wieńcowej serca.
Zaletą PTCA jest to, że nie trzeba otwierać klatki piersiowej. Dlatego ryzyko powikłań związanych z tym większym zabiegiem jest raczej niewielkie.
Czasami konieczne jest jednak wykonanie pomostowania aortalno-wieńcowego, zwłaszcza gdy dotyczy to kilku naczyń wieńcowych. Lekarze mówią wówczas o chorobie jedno-, dwu- lub trójnaczyniowej, w zależności od liczby zwężonych lub zamkniętych naczyń wieńcowych.
Operacja pomostowania serca jest znacznie bardziej wymagająca i trudniejsza. Dlatego często konieczny jest dłuższy pobyt na oddziale intensywnej terapii. Ponadto standardem leczenia i opieki pooperacyjnej jest dalsza terapia rehabilitacyjna („reha”). Dzięki temu pacjent może dobrze zregenerować się po wysiłku związanym z operacją.
