Diz protezi değişimi sırasında doktorlar, daha önce yerleştirilmiş olan diz protezini çıkarır ve bunu yeni bir eklem proteziyle değiştirir. Diz protezinin değiştirilmesi çeşitli nedenlerle gerekli olabilir.
Diz protezi değişiminin en sık görülen nedenleri şunlardır:
- Protez enfeksiyonları
- Diz protezinde aseptik gevşeme
- protezde bağlarla ilgili (ligamenter) ağrılı instabilite
- ve protez çevresindeki kemik kırıkları (periprotez kırıklar)
Burada, diz protezi değişimi ile ilgili daha ayrıntılı bilgilerin yanı sıra seçkin uzmanlar ve merkezler hakkında bilgi bulabilirsiniz.
Protez enfeksiyonlarında diz protezi değişimi
Çoğu vakada, protez enfeksiyonunun nedeni gram-pozitif mikroplardır (Staphylococcus aureus ve epidermidis). Ancak nadir durumlarda gram-negatif mikroplar (E. coli ve Pseudomonas aeruginosa) da protez enfeksiyonuna neden olabilir.
Enfeksiyon gelişme riski özellikle aşağıdaki durumdaki hastalarda daha yüksektir:
- diyabet
- romatoid artrit
- Psoriasis
- Obezite veya
- daha önce aynı tarafta kalça ameliyatı geçirmiş olanlar

Protez enfeksiyonu, kandaki belirli inflamasyon parametreleri aracılığıyla kontrol edilir.
Bunlar arasında şu laboratuvar değerleri yer alır:
- Lökositler
- C-reaktif protein ve
- Kan çökme hızı
Hastaların halihazırda ek olarak sistemik bir iltihaplı hastalığı varsa, doktor kandaki iltihap parametrelerini değerlendirmelidir.
Teşhis için ayrıca aşağıdakiler yapılır:
- gelişmiş görüntüleme yöntemleri (röntgen, BT, MRG veya sintigrafi) ve
- eklem ponksiyonu veya
- biyopsi
Ardından mikrobiyolojik inceleme yapılır.
Diz protezi değişiminde tedavi stratejisi şunlara göre belirlenir:
- Tür
- süresi ve
- protez enfeksiyonunun şiddet derecesi ile
- Hastanın fiziksel yapısı
Tedavi seçenekleri şunlardır:
- Eklem yıkama işlemi ile başlık ve iç parçanın değiştirilmesi (erken enfeksiyonda 2 haftaya kadar)
- tek taraflı protez değişimi (basit mikrop spektrumuna sahip tek taraflı enfeksiyonlarda ve kemik yatağının iyi olduğu durumlarda),
- veya iki taraflı protez değişimi (kemik çimentosundan yapılmış, antibiyotik içeren geçici bir yer tutucunun yerleştirilmesi).
Aseptik gevşeme durumunda diz protezi değişimi
İmplantasyon yönteminden (çimentolu/çimentosuz) bağımsız olarak, protezin aseptik gevşemesi durumunda diz protezi değişimi genellikle tek taraflı olarak gerçekleştirilir.
Protez instabilitesi durumunda diz protezi değişimi
Ameliyattan beri var olan ve ağrıya neden olan instabilite, çoğunlukla yetersiz yumuşak doku dengelemesine bağlıdır. Çoğu vakada bu durum, diz protezinin yanlış rotasyonuyla birleşir.
Diz eklemindeki instabilite nedeniyle ağrı ortaya çıkarsa, ilk etapta konservatif tedavi yardımcı olabilir.
Bunlar arasında şunlar yer alır:
- Fizyoterapi
- Fonoforez ve
- Enjeksiyonlar
Hafif instabilitesi olan birçok ağrı hastasında konservatif tedavi işe yarar.
Şikayetleri hafiflemeyen hastalarda ise genellikle cerrahi müdahale gerekir. Ameliyatın amacı, yumuşak doku dengesini yeniden sağlamaktır.
Bu, çeşitli gevşetme teknikleriyle veya protez sistemlerine geçişle sağlanabilir. Bu protezler, yan bağların işlevini kısmen (kısmi bağlantılı) veya tamamen (tam bağlantılı) üstlenebilir.

Periprotez kırıklarda diz protezi değişimi
Periprotez kırıkları aşağıdaki faktörler nedeniyle ortaya çıkabilir:
- dışarıdan gelen şiddetli darbeler
- aseptik gevşemelerde ve ayrıca
- doğrudan ameliyat sırasında
Buradaki amaç, anatomik ilişkilerin ve kemik sürekliliğinin yeniden sağlanmasıdır.
Bazen bu, osteosentez yöntemleriyle (açı sabitli plaka, medullör çivi) protezi koruyarak mümkün olabilir.
Ancak çoğu durumda, diz protezinin çakmalı (çivili) bir sistemle değiştirilmesi gerekir. Bu sistem, kırığı köprülemeli ve kuvvetin kırık boşluğunun distal (tibial) veya proksimal (femoral) tarafına iletilmesini sağlamalıdır.
Diz protezi değişiminde izlenecek prosedür
Mevcut erişim yollarından yararlanmak ve tek tek tabakaları yeniden oluşturmak, diz protezi değişiminde de belirleyici önlemlerdir.
Protez parçalarının çıkarılmasından sonra genellikle tibial ve femoral bölgelerde geniş kemik defektleri görülür.
Bunlar şu şekilde ayrılabilir:
- çevresel olmayan (küçük-orta) ve
- çevresel (büyük) defektler
Bu nedenle, çoğu revizyon protezinde, defekte bağlı olarak ek augmentasyon blokları takmak mümkündür.
Doktorlar, daha büyük defektleri allojenik kemik greftleriyle de doldurabilirler. Protez için yeterli sabitleme imkanı bulunmayan büyük kemik defektleri durumunda, saplı bir protez kullanılabilir.
Distal femurda veya proksimal tibia'da ciddi doku kaybına yol açan belirgin defektlerde tümör protezleri de kullanılır. Bu protezler, eksik kemik kısımlarını protezle değiştirir.
Revizyon protezi ile diz eklemlerinin rekonstrüksiyonunda doktorlar aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir:
- Orijinal eklem hattının yeniden oluşturulması
- Fleksiyon ve ekstansiyon aralığı arasında dengeli bir oran sağlanması
- Femur ve tibia rotasyon bozukluklarının önlenmesi
- Yumuşak doku dengeleme/hizalama
Tıp yazarı hakkında
PD Dr. med. Sandro Kohl
Tıp alanında uzman yazar
