Mide Ameliyatı - Bilgiler, Tedavi, Terapi ve Ameliyat

Mideyi küçültmeye yönelik mide ameliyatı, patolojik obezite söz konusu olduğunda ve kilo verme yönündeki birçok girişim başarısızlıkla sonuçlandığında uygun bir seçenektir.

Her cerrahi müdahale, vücudun bütünlüğüne bir müdahaledir ve yanlış endikasyon veya komplikasyonlar durumunda bedensel yaralanmaya neden olabilir.

Bu durum, sağlıklı organların küçültülmesi veya çıkarılması gibi müdahalelerde olduğu gibi, aşırı kiloyu tedavi eden mide ameliyatlarında da önemlidir. Yalnızca aşırı kilo ve vücut için tehlike oluşturması, mide ameliyatını haklı kılar. Bu müdahale, viseral cerrahi alanında deneyimli uzmanların eline bırakılmalıdır.

Obezite, önemli bir sağlık riski oluşturan bir hastalıktır. Aşırı kilonun belirleyici göstergesi Vücut Kitle İndeksi’dir (VKİ).

BMI şu şekilde tanımlanır:

• BMI = Vücut ağırlığı (kg)/[Boy (m)]²
• Normal kilo, BMI'nin 18,5-24,9 arasında olduğu durumdur
• BMI değeri < 18,5 olduğunda zayıflık söz konusudur

Aşırı kilo ve obezite klinik tabloları aşağıdaki derecelere ayrılır:

• hafif aşırı kilo: 25-29,9 kg/m²
• I. derece obezite: 30-34,9 kg/m²
• II. derece obezite: 35-39,9 kg/m²
• Obezite Derecesi III: ≥ 40 kg/m²

Ameliyat öncesinde, hastanın sağlık durumunu kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için çeşitli tetkikler yapılması gerekir.

Hafif/orta derecede fazla kiloda uzman doktorlar henüz cerrahi müdahaleye başvurmazlar. Bu durumda yaşam tarzı, beslenme düzeninin değiştirilmesi ve yeterli fiziksel aktivite ön planda tutulur.

Şiddetli obezite aşamasında (BMI > 40) doktorlar hastayı ameliyat etmeye karar verir. Masraflar genellikle sağlık sigortası tarafından karşılanır.

Aradaki obezite derecelerinde uzman doktorlar duruma göre karar verir ve öncelikle tüm konservatif önlemlerin (beslenme ve spor) sonuna kadar uygulanmasını önerir. 

Cerrahi mide küçültme ameliyatı, dolum hacmini (hastanın aldığı yiyecek ve içecek miktarı) azaltmaya yarar. Bunun sonucunda gıda alımı ve kalori alımının azalması amaçlanır.

Bu, midenin azalmış alım kapasitesi sayesinde gerçekleşir. Ayrıca, tokluk hissinin daha erken ortaya çıkması da önemlidir. Bu nedenle, özellikle aşırı kilolu ve obez kişiler mide ameliyatından fayda görür. Genellikle bunlar, tokluk hissi yaşamadan çok ve bol miktarda yiyecek tüketen kişilerdir.

Aşağıdaki bariatri cerrahi prosedürleri uygulanmaktadır:

• Mide baypası
• Tüp mide
• Mide bandı

En sık mide bandı kullanılmaktadır. Halk arasında genellikle "mide bandajı" denir; bu terim, İngilizce "gastric band" ifadesinden türemiştir.

Mide ameliyatında uzman doktorlar, yemek borusunun alt kısmına veya midenin üst kısmına bir silikon halka yerleştirir. Bu halka, mideye girişi daraltır ve giriş açıklığını küçültür.

Tıp uzmanları, midenin başlangıç kısmına mide fundusu (Latince: Fundus ventriculi) adını verir. Bu sayede midenin çapı önemli ölçüde daraltılır.

Mide bandı, sıvı ile doldurulabilen bir silikon tüpten oluşur. Bu tüp, gerektiğinde az ya da çok doldurulabilir.

Böylelikle midenin kapasitesi, ameliyattan sonra bile değiştirilebilir. Bu, tüpün göğüs bölgesinde deri altında bulunan bir hazneye (port) bağlanmasıyla gerçekleştirilir. Bu hazne, dışarıdan küçük bir çıkıntı olarak görülebilir. Kolayca elle hissedilebilir ve delinmesi kolaydır.

“Mide bandı” nispeten küçük bir müdahaledir ve büyük bir kesi yapılmasına gerek kalmadan laparoskopi yoluyla gerçekleştirilebilir.

“Mide bandı” yönteminin en büyük avantajı, uzman hekimlerin bandı dışarıdan sorunsuz bir şekilde doldurup boşaltabilmeleridir. Ayrıca bandı kolayca çıkarabilirler.

Mide şekli ve büyüklüğü değişmediğinden, bandın çıkarılmasından sonra organın durumu aynı kalır. Bunun dezavantajı, bandın çıkarılmasının ardından yeniden kilo alınmasının mümkün olmasıdır.

Midenin bir kısmının alınmasıyla ortaya çıkan (diğer tekniklerde olduğu gibi) sekeller, mide bandı uygulamasında son derece nadirdir. Bu nedenle, mide bandı uygulamasında yara izleri, ülserler veya dikiş yerlerinden sızıntı son derece nadiren ya da hiç görülmez.

Bu işlemde doktorlar, ince bağırsağın bir ilmeğini ön mideye (bandın bulunduğu yere) dikerler ve böylece midenin geri kalan kısmını devre dışı bırakırlar. Böylece doktorlar “fonksiyonel mide küçültme” sağlarlar. Fonksiyonel terimi, sadece midenin işlevinin azaltıldığını, ancak organın yapısının küçültülmediğini ifade eder.

Bu nedenle mide, gıdalardan daha az besin maddesi sindirir. Tıp uzmanları buna malabsorbsiyon (sindirim bozukluğu) adını verir.

Böylece hasta, daha erken bir tokluk hissi duyduğu için daha az katı ve sıvı gıda tüketir. Ayrıca hastalar, gıdanın az ya da çok büyük bir kısmını sindiremez veya normalden çok daha kötü bir şekilde sindirir.

Bu tedavi yönteminde uzman doktorlar, midenin alabileceği hacmi yaklaşık yüzde 80-90 oranında azaltır. Cerrahi müdahale, karın duvarından laparoskopi yoluyla gerçekleştirilir.

Uzmanlar, daha çok yarım küre şeklinde olan mideyi, bir zımba makinesi kullanarak uzunlamasına daraltır. Böylece mide artık yarım daire şeklinde değil, uzunlamasına bir şekil alır.

Böylece, yaklaşık 20 cm uzunluğunda, 4-5 cm çapında ve yaklaşık 100 ml dolum hacmine sahip bir tüp oluşur.

50 kg’a (veya daha fazlasına) kadar kilo kaybı mümkündür. Besin alımının sıkı ve tutarlı bir şekilde kısıtlanması önemli ön koşullardır. 

Sonuçta, özellikle kontrolsüz aşırı iştah atakları durumunda, zımba dikişlerinin patlaması da söz konusu olabilir. Zımba dikişinin açılması, mide içeriğinin dışarı sızması nedeniyle karın boşluğunda iltihaplanma gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. 

Bu durum, aşırı durumlarda acil laparotomi (karın boşluğunun tamamen açılmasıyla yapılan acil ameliyat) gerektirebilir.

Tedaviyi yürüten doktorlar tarafından hastalara verilen danışmanlık, mide ameliyatı öncesi ve sonrası ayrıntılı beslenme danışmanlığını içerir. Ameliyat sonrası beslenme düzeni değişikliği, tıbbi gözetim altında gerçekleştirilir. Hasta, mide ameliyatından sonraki ilk dört ila altı hafta boyunca talimatlara harfiyen uymalıdır. Az sayıda büyük porsiyon yerine günde birkaç küçük öğün tüketilmesi önerilir.

Tıbbi gözetim, besin alımındaki ciddi azalmanın kas erimesi veya demir eksikliği gibi eksiklik belirtilerine yol açmasını önler. Takip sürecinde, dikişlerin kontrolü için bir gastroskopi de yapılabilir.

Tıbbi hasta danışmanlığı sayesinde hastalar, mide ameliyatı sonrası aşırı yemek yemenin mide ekşimesi ve kusmaya neden olabileceğini öğrenirler. Aşırı durumlarda mide dikişlerinde sızıntı meydana gelebilir. 

Mide ameliyatı sonrası kapsamlı bir takip ve sıkı kontroller, komplikasyonları önlemeye yöneliktir. Deneyimlere göre, hasta için öncelikli hedef güvenilir bir kilo kaybıdır. Nadir durumlarda, diyafram gibi yapılar da ameliyattan etkilenebilir.

Ancak daha da önemlisi, komplikasyonları önlemektir. Kilo verme amaçlı mide ameliyatı, mide kanseri durumunda uygun değildir; bu durumda başka cerrahi yöntemler kullanılır.

Aşırı kilolu kişiler için modern tıp, cerrahi mide küçültme alanında uygun seçenekler sunmaktadır. 

Özellikle obezite (adipozite) sorunu olan kişiler, mide küçültme seçeneklerinden faydalanabilir. Tedavi yöntemleri arasında mide baypası, tüp mide ve mide bandı yer alır. Hastalar, beslenme düzeninde yaşam boyu değişiklik yapmanın gerekli olacağının bilincinde olmalıdır.