Lenfogranüloma venereum - Uzmanlar ve bilgiler

Lenfogranüloma venereum, ağırlıklı olarak Afrika, Asya ve Latin Amerika’nın tropikal ve subtropikal bölgelerinde görülür. Buna karşın, Batı dünyasında bu cinsel yolla bulaşan hastalık oldukça nadir görülür.

Ancak son yıllarda Avrupa ve ABD’de de lenfogranüloma venereum vakalarında artış görülmüştür. Hastalığa yakalananlar çoğunlukla tropik bölgelerden gelen turistler ve bunların cinsel partnerleri ile eşcinsel erkeklerdir. Almanya’daki Bulaşıcı Hastalıklar Koruma Kanunu’na (IfSG) göre, şu anda lenfogranüloma venereum için bildirim zorunluluğu bulunmamaktadır.

Lenfogranüloma venereum'un etken maddeleri, Chlamydia trachomatis cinsi bakterilerin L1-L3 serotipleridir. Bu küresel şekilli, gram negatif, yaklaşık 0,5 mikrometre (µm) büyüklüğündeki bakteri, soğuğa ve kuruma karşı hassastır.

Bu nedenle patojenin bulaşması, neredeyse tamamen korunmasız cinsel ilişki sırasında mukoza zarı teması yoluyla gerçekleşir. Avrupa’da enfeksiyon, ağırlıklı olarak eşcinsel erkekler arasında korunmasız anal ilişki sırasında görülür.

L1-L3 serotipleri, vücudun her yerine yayılma eğilimindedir ve bu şekilde sistemik bir enfeksiyona neden olur.

Lymphogranuloma venereum, belirtilerin değişiklik gösterdiği üç aşamada seyreder.

• Aşama I: Küçük ülserler ve kabarcıklar

Sözde birincil evrede (Evre I), enfeksiyondan en erken 3 gün sonra, en geç yaklaşık 3 hafta sonra ilk karakteristik belirtiler ortaya çıkar.

Genital bölgede ağrısız nodüller veya sıvı dolu kabarcıklar oluşur ve bunlar küçük ülserlere dönüşür. Bunlar birkaç gün sonra kendiliğinden iyileşir. 

Erkeklerde bu belirtiler peniste, glans penisde, sünette, rektumda veya idrar yolunda görülür. Kadınlarda ise örneğin vajinada veya idrar yolunda görülür.

Ülserler ağrısız olduğu için çoğu zaman tamamen fark edilmezler.

• Evre II: Lenf düğümlerinde şişlik

Enfeksiyondan yaklaşık 6 hafta sonra, kasık ve/veya genital bölgede tek taraflı veya çift taraflı lenf düğümü şişlikleri ortaya çıkar. 

Bu ağrılı lenf düğümü şişlikleri dışarıdan görülebilir. Üzerindeki cilt bazen mavi-kırmızı renge döner. Şişlikler tedavi edilmezse iltihaplanabilir ve patlayabilir. 

Ayrıca ateş, baş ve vücut ağrıları, kas ve eklem ağrıları, titreme ve mide bulantısı gibi eşlik eden hastalık belirtileri de ortaya çıkabilir.

• Evre III: Kronik iltihaplar ve ülserler

Lenfogranüloma venereum tedavi edilmezse, hastalık kronik, sözde üçüncül evreye (Evre III) geçebilir. 

Bunu, patojenlerin vücutta yayılmaya devam ettiği, semptomsuz geçen birkaç yıl izler. Bağırsak ve genital bölgede kronik iltihaplar ve ülserler oluşur. 

Sonuçları şunlardır:

• Bağırsak daralmaları ve buna bağlı olarak dışkılama zorluğu
• Kronik lenfödemlere yol açan lenf akış bozuklukları Cinsel organlarda şişlikler
• Apse ve fistüller

Lymphogranuloma venereum tanısı, hem karakteristik semptomlara hem de patojenin saptanmasına dayanılarak konur. 

Lenfogranüloma venereum'a özgü lenf düğümü şişlikleri ve ülserler, üroloji veya jinekoloji uzmanı tarafından fizik muayene sırasında tespit edilir.

Teşhisi kesinleştirmek için doktor ayrıca idrar yolundan, rektumdan veya bir lenf düğümünden bir sürüntü alır. 

Laboratuvar personeli, bu sürüntü yardımıyla bir hücre kültürü oluşturur ve hastalığa neden olan patojeni kesin olarak belirleyip saptar. 

Kan veya idrar tahlili de lenfogranüloma venereumun etken maddesini saptayabilir.

Patojenin saptanması kan tahliliyle de mümkündür @ Saiful52 /AdobeStock

Özel antibiyotikler, bakteriyel patojenleri hedef alarak yok eder.

Bu amaçla kullanılanlar şunlardır:

• Doksisiklin
• Tetrasiklin
• Eritromisin veya 
• Azitromisin

Hasta, antibiyotiği genellikle 3 haftalık bir süre boyunca her gün tablet şeklinde almalıdır. Lymphogranuloma venereum'un ağır seyrinde, gerekirse antibiyotiğin infüzyon yoluyla verilmesi de gerekebilir.

Yeni enfeksiyonları önlemek

Antibiyotik tedavisi tamamlandıktan sonra, laboratuvar testi ile lenfogranüloma venereum'a neden olan patojenlerin artık mevcut olmadığından emin olunmalıdır.

Hastalığın yayılmasını ve karşılıklı yeniden bulaşmayı (ping-pong etkisi) önlemek için, enfekte kişinin cinsel partnerlerinin de tedavi görmesi gerekir.

Ayrıca, hastalar tedavi bitiminden itibaren bir hafta boyunca cinsel ilişkiden kaçınmalıdır.

Hastalar erken evrede zamanında ve düzenli olarak antibiyotik tedavisi görürlerse, enfeksiyon herhangi bir kalıcı hasar bırakmadan hızla iyileşir. 

Ancak lenfogranüloma venereum enfeksiyonu tedavi edilmezse, hastalık birkaç hafta sonra ağrılı lenf düğümü şişliklerine yol açabilir.

Birkaç yıl sonra ise, ciddi komplikasyonlar ve geç dönem etkileriyle birlikte kronik üçüncül aşamaya ilerler. Geç dönem etkiler arasında örneğin bağırsak daralmaları veya lenf akışında bozukluklar sayılabilir.