Epiglotit, epiglotun akut bir iltihaplanmasıdır ve tıbbi bir acil durumdur. Bu hastalık genellikle bakteriyel bir enfeksiyon sonucu ortaya çıkar ve kısa sürede hayati tehlike yaratabilir. Özellikle epiglotun şişmesi solunum yollarını daraltarak ciddi solunum sıkıntısına neden olabilir.
Epiglotitin tipik belirtileri arasında ateş, boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü bulunur. Eskiden Haemophilus influenzae tip B bakterisi, epiglot iltihabının en yaygın nedeniydi. Hib aşısı sayesinde bu hastalık çocuklarda önemli ölçüde azalmıştır. Bununla birlikte, epiglotit hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir. Komplikasyonları önlemek için hızlı tanı ve tedavi hayati önem taşır.
Epiglotit nedir?
Akut epiglotit, özellikle küçük çocuklar ve okul çağındaki çocuklarda bazen hayati tehlike yaratabilir. Epiglot şişer ve bu şişlik tüm gırtlağa yayılabilir. Bu durumda hayati tehlike arz eden solunum yetmezliği ortaya çıkabilir.
Hızlı müdahale gereklidir: Epiglotitli çocuklar hastaneye yatırılmalı ve bazı durumlarda yoğun bakımda tedavi edilmelidir. Ebeveynlerin sakinleştirici etkisi özellikle önemlidir. Her türlü heyecan, çocuğun solunum sıkıntısını daha da kötüleştirebilir. Şişmiş bölgenin tahriş edilmesi, sağlık durumunun dramatik bir şekilde kötüleşmesine yol açabilir. Bu durumda kalp-damar durması tehlikesi bile ortaya çıkabilir.
Epiglotitin nedenleri
Epiglotit, çoğu durumda boğaz bölgesi ve gırtlak girişinde görülen bakteriyel bir iltihaptır. Hastalığa neden olan bakteri, Haemophilus influenzae tip B'dir. Çocuklar, Haemophilus influenzae tip B'ye (Hib) karşı erken yaşta aşılanabilir. Daha nadiren, bir virüs enfeksiyonu da neden olabilir.
Epiglotitin belirtileri
Epiglotit, başlangıçta genel sağlık durumunun bozulmasıyla başlar; bu belirtiler şunlardır:
- halsizlik,
- yorgunluk ve
- ateş gibi genel sağlık durumundaki bozulmalarla başlar.
Gırtlağın şişmesi nedeniyle tipik belirtiler çok hızlı bir şekilde ortaya çıkar. Bunlar şu şekilde kendini gösterir:
- konuşmada boğukluk,
- şiddetli yutma güçlüğü ve
- aşırı tükürük akıntısı şeklinde kendini gösterir.
Buna ek olarak, nefes alırken ıslık veya horlama benzeri bir sesin duyulduğu solunum güçlüğü, yani insiratuar stridor da görülür.
Epiglotit Teşhisi
Teşhis, hastalık belirtilerinin tanımlanması ve boğaz bölgesinin muayenesi ile konur.
Epiglotitin tanı ve tedavisi konusunda uzmanlar, kulak burun boğaz (KBB) uzmanlarıdır.
Epiglotit tedavisi
Epiglotit, antibiyotikler ve gerekirse intravenöz kortizon uygulamalarıyla tedavi edilir. Çoğu zaman, hastanın sedasyon altına alındığı ve zaman zaman entübe edilerek, yani suni solunum uygulandığı bir solunum tedavisi gereklidir.
Önleyici olarak Haemophilus influenzae tip b (Hib) karşı koruyucu aşı mevcuttur. Koruyucu aşının yaygın olarak uygulanmaya başlanmasından bu yana hastalık vakalarında önemli bir azalma görülmüştür.
Sık Sorulan Sorular
Epiglotit nedir?
Epiglotit, epiglotun (gırtlak kapağı) hayatı tehdit eden iltihaplanmasıdır; gırtlak kapağı iltihabı olarak da adlandırılır. Epiglotun iltihaplanması, gırtlak kapağında hızlı bir şişmeye yol açar ve solunum yollarını önemli ölçüde daraltabilir. Özellikle akut epiglotit, acil tıbbi müdahale gerektirir.
Epiglotitte hangi belirtiler görülür?
Epiglotitin en sık görülen belirtileri arasında yüksek ateş, şiddetli boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, salya akıntısı ve nefes darlığı yer alır. Ayrıca stridor, solunum zorluğu ve şişmiş görünümlü epiglot da tipik belirtilerdir. Epiglotitin belirtileri genellikle ani bir şekilde başlar ve birkaç saat içinde kötüleşir.
Epiglotitin nedeni nedir?
Uzun süre boyunca en yaygın neden, Haemophilus influenzae tip B bakterisiydi. Günümüzde ise streptokoklar, pnömokoklar veya Staphylococcus aureus gibi diğer patojenler de bakteriyel enfeksiyona yol açabilir. Nedenler ve risk faktörleri arasında özellikle aşı eksikliği ve enfeksiyonlara karşı artmış yatkınlık sayılabilir.
Epiglotit nasıl teşhis edilir ve tedavi edilir?
Epiglotit şüphesi durumunda, solunum yollarını daha fazla tahriş etmemek için tanı koyma işlemi özel bir dikkatle gerçekleştirilir. Epiglotit tanısı, klinik belirtiler, laringoskopi ve diğer tetkiklere dayanılarak konur. Tedavi, acil antibiyotik tedavisi, solunum yollarının güvence altına alınması ve gerekirse entübasyon, trakeotomi veya koniyotomi işlemlerini içerir. Tanı ve tedavi derhal yapılmalıdır.
Epiglotit nasıl önlenebilir?
Epiglotiti önlemenin en önemli yolu, Hib aşısıdır. Daimi Aşı Komisyonu (STIKO), Hib aşısının bebeklik döneminde yapılmasını önermektedir. Haemophilus influenzae tip B aşısının uygulamaya konulmasıyla hastalık vakalarının sayısı önemli ölçüde azaltılabilmiştir. Hib aşısı, hayatı tehdit eden epiglot iltihabına karşı etkili bir koruma sağlar.
Yazıyı paylaş