Η ιγμορίτιδα είναι μια φλεγμονή των βλεννογόνων των παραρρινικών κόλπων – δηλαδή των γεμάτων με αέρα κοιλοτήτων στο κρανίο, οι οποίες συνδέονται με τη ρινική κοιλότητα.
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι μετωπιαίες κοιλότητες, οι γναθιαίες κοιλότητες, οι κοιλότητες του κολεού και η κοιλότητα του σφηνοειδούς οστού. Κάθε παραρρινική κοιλότητα είναι επενδεδυμένη με βλεννογόνο και επικοινωνεί με τη μύτη μέσω μικρών ανοιγμάτων.
Οι γιατροί διακρίνουν δύο μορφές ιγμορίτιδας:
- Οξεία ιγμορίτιδα: Αναπτύσσεται συνήθως μετά από κρυολόγημα και διαρκεί κατά κανόνα λιγότερο από 12 εβδομάδες.
- Χρόνια ιγμορίτιδα: Εάν τα συμπτώματα διαρκούν περισσότερο από 12 εβδομάδες, μιλάμε για χρόνια μορφή. Μπορεί να είναι μόνιμη ή επαναλαμβανόμενη.
Κανονικά, ο βλεννογόνος παράγει βλέννα, η οποία δεσμεύει τη σκόνη, τις ξένες ουσίες και τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Μέσω των συνδετικών αγωγών, η έκκριση μπορεί να αποστραγγιστεί προς τη μύτη και τον φάρυγγα. Σε περίπτωση ιγμορίτιδας, οι βλεννογόνοι είναι ερεθισμένοι, πρησμένοι ή φλεγμονώδεις. Ως αποτέλεσμα, ο αερισμός επιδεινώνεται και μια κοιλότητα δεν μπορεί πλέον να αποστραγγιστεί επαρκώς.
Για τους πάσχοντες, η ασθένεια συνεπάγεται συχνά σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής λόγω ρινικής απόφραξης, πονοκεφάλων και γενικής αδιαθεσίας.
Εκτός από το κρυολόγημα και τη ρινική απόφραξη, είναι χαρακτηριστικοί οι πόνοι στο πρόσωπο και στο κεφάλι @ Prostock-studio /AdobeStock
Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με τη θέση του προσβεβλημένου παραρρίνιου κόλπου. Συχνά συμπτώματα είναι:
- Βουλωμένη ή ρινική καταρροή
- Αίσθημα πίεσης στο πρόσωπο, κυρίως στην περιοχή του μετώπου, των ματιών και των μάγουλων
- Πονοκέφαλοι, οι οποίοι μπορεί να εντείνονται όταν σκύβει κανείς
- Μειωμένη αίσθηση της όσφρησης
- Κόπωση και εξάντληση
- Πυώδης ρινική έκκριση
- Πυρετός σε περίπτωση βακτηριακής λοίμωξης
- Πόνος στο πρόσωπο ή αίσθημα πίεσης πάνω από τα ιγμορικά κόλπα
Σημείωση: Όταν φλεγμονή εμφανίζεται ταυτόχρονα σε πολλά παραρρινικά κόλπα, μιλάμε για πανσινουσίτιδα.
Εάν, για παράδειγμα, έχουν προσβληθεί οι γναθιαίες κοιλότητες, μπορεί να εμφανιστούν πόνοι στην περιοχή των μάγουλων ή στην άνω γνάθο. Η γναθιαία ιγμορίτιδα (Sinusitis Maxillaris) αναφέρεται συγκεκριμένα σε αυτή την τοποθεσία.
Μια οξεία φλεγμονή προκύπτει συνήθως ως συνέπεια μιας ιογενούς λοίμωξης των ανώτερων αναπνευστικών οδών, δηλαδή ενός συνηθισμένου κρυολογήματος που προκαλείται από ιό. Λόγω του οιδήματος, η βλέννα δεν μπορεί πλέον να αποστραγγιστεί σωστά – ένα ιδανικό έδαφος για την ανάπτυξη βακτηρίων.
Πιθανοί αιτιολογικοί παράγοντες είναι:
- Ιοί (π.χ. σε περιπτώσεις κρυολογήματος)
- Βακτήρια (συχνά λόγω δευτερογενούς λοίμωξης)
- Σπανιότερα: μύκητες
Μεταξύ των παραγόντων κινδύνου για την εμφάνιση ιγμορίτιδας συγκαταλέγονται:
Η διάγνωση ξεκινά με μια λεπτομερή ιατρική συνέντευξη (αναμνηστικό) και μια εξέταση της μύτης και του ρινικού βλεννογόνου. Χρησιμοποιούνται οι ακόλουθες μέθοδοι εξέτασης:
- Ενδοσκόπηση της μύτης: εξέταση της ρινικής κοιλότητας με μια μικρή κάμερα
- Υπερηχογράφημα (κυρίως σε παιδιά)
- Αξονική τομογραφία (CT): Σημαντική σε περιπτώσεις χρόνιας ιγμορίτιδας ή πριν από χειρουργική επέμβαση
- Δοκιμασίες αλλεργίας: Σε περίπτωση υποψίας αλλεργικής εμπλοκής
- Λήψη επιχρίσματος: Σε περίπτωση υποψίας βακτηριακής λοίμωξης
Η θεραπεία εξαρτάται από το αν η ιγμορίτιδα είναι οξεία ή χρόνια και από το αίτιο που την προκαλεί. Στόχος είναι η καταπράυνση των βλεννογόνων, η βελτίωση της αποστράγγισης, η ανακούφιση από τον πόνο και η αποκατάσταση της αναπνευστικής λειτουργίας.
Οξεία ιγμορίτιδα – Θεραπεία:
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η οξεία ιγμορίτιδα θεραπεύεται χωρίς ειδική αγωγή. Ως υποστηρικτική αγωγή χρησιμοποιούνται:
- Ρινικό σπρέι ή ρινικές σταγόνες με δραστική ουσία που μειώνει το οίδημα (για όχι περισσότερο από 7 ημέρες)
- Εισπνοές με φυσιολογικό ορό
- Άφθονο υγρό για τη ρευστοποίηση της βλέννας
- Αναλγητικά, αν χρειαστεί
- Υγρή θερμότητα (π.χ. ατμόλουτρα, ρινικές ντουζιέρες)
Μόνο σε περίπτωση βακτηριακής λοίμωξης μπορεί να απαιτηθεί η χρήση αντιβιοτικών.
Τα σπιτικά φάρμακα, όπως οι εισπνοές, η επαρκής πρόσληψη υγρών, η ανυψωμένη θέση ύπνου και οι ρινικές πλύσεις, μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση μιας ήπιας ρινοκολπίτιδας. Δεν αντικαθιστούν όμως την ιατρική εξέταση, σε περίπτωση που εμφανιστούν έντονοι πόνοι, υψηλός πυρετός ή επίμονα συμπτώματα.
Χρόνια ιγμορίτιδα – Θεραπεία:
Στη χρόνια μορφή, υπεύθυνες είναι συνήθως δομικές ή φλεγμονώδεις αλλοιώσεις. Οι θεραπευτικές επιλογές είναι:
- Ρινικά σπρέι ή δισκία που περιέχουν κορτιζόνη
- Θεραπεία αλλεργίας, εάν υπάρχει αλλεργία
- Χειρουργική επέμβαση (π.χ. ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινικών κόλπων) σε περίπτωση έντονων συμπτωμάτων ή ανατομικών στενώσεων
Στόχος της χειρουργικής επέμβασης στο πλαίσιο της χειρουργικής των παραρρινικών κόλπων: βελτίωση του αερισμού και της αποστράγγισης των παραρρινικών κόλπων.
Η οξεία ιγμορίτιδα συνήθως θεραπεύεται εντός 1 έως 2 εβδομάδων χωρίς επιπλοκές. Είναι σημαντικό να θεραπευτεί πλήρως, προκειμένου να αποφευχθεί η εξάπλωσή της σε γειτονικές δομές (π.χ. μάτια, εγκέφαλος).
Η χρόνια ιγμορίτιδα μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ποιότητα ζωής. Ωστόσο, με τη σωστή θεραπεία της φλεγμονής των παραρρινικών κόλπων (φαρμακευτική ή χειρουργική) είναι συνήθως δυνατός ο καλός έλεγχος των συμπτωμάτων.
Οι επιπλοκές είναι σπάνιες, αλλά μπορεί να είναι σοβαρές. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η φλεγμονή μπορεί να εξαπλωθεί στην οφθαλμική κόγχη, στο περιόστεο ή στον εγκέφαλο. Για τον λόγο αυτό, έντονα, μονόπλευρα ή ξαφνικά επιδεινούμενα συμπτώματα πρέπει να διερευνηθούν από γιατρό.
Ο ωτορινολαρυγγολόγος είναι ο κατάλληλος ειδικός για τη διάγνωση και τη θεραπεία. Για τη θεραπεία της χρόνιας ρινοκολπίτιδας αρμόδιοι είναι, μεταξύ άλλων, οι χειρουργοί κεφαλής και τραχήλου.
Η ιγμορίτιδα (φλεγμονή των παραρρινικών κόλπων) είναι μια συχνή και συχνά δυσάρεστη πάθηση. Ενώ η οξεία μορφή είναι συνήθως ακίνδυνη, η χρόνια ιγμορίτιδα μπορεί να είναι επίμονη. Με την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή θεραπεία, μπορούν να αποφευχθούν οι επιπλοκές και να ανακουφιστούν σημαντικά τα συμπτώματα.
Τι βοηθά γρήγορα στην αντιμετώπιση της ιγμορίτιδας;
Σε περίπτωση οξείας ιγμορίτιδας, συχνά βοηθούν τα αποσυμφορητικά, οι εισπνοές, οι πλύσεις της μύτης, η επαρκής πρόσληψη υγρών και η ανάπαυση. Ένα ρινικό σπρέι βραχείας διάρκειας μπορεί να διευκολύνει την αναπνοή.
Πόσο διαρκεί η ιγμορίτιδα;
Μια οξεία ιγμορίτιδα διαρκεί συνήθως από λίγες ημέρες έως περίπου 2 εβδομάδες. Εάν τα συμπτώματα διαρκέσουν περισσότερο από 12 εβδομάδες, η πάθηση θεωρείται χρόνια και θα πρέπει να εξεταστεί από ωτορινολαρυγγολόγο.
Είναι μεταδοτική η ιγμορίτιδα;
Η ιγμορίτιδα από μόνη της δεν είναι άμεσα μεταδοτική. Ωστόσο, η υποκείμενη λοίμωξη, όπως για παράδειγμα ένα κρυολόγημα, μπορεί να είναι μεταδοτική και να μεταδίδεται μέσω σταγονιδίων ή επαφής.
Πότε πρέπει να επισκεφτείτε τον γιατρό;
Συνιστάται να επισκεφθείτε τον γιατρό εάν τα συμπτώματα διαρκούν περισσότερο από 10 ημέρες, εμφανιστεί υψηλός πυρετός, υπάρχουν έντονοι πόνοι στο πρόσωπο ή τα συμπτώματα επιδεινωθούν εκ νέου μετά από μια σύντομη βελτίωση.
Γλωσσάριο
- Ιγμορίτιδα: Φλεγμονή των παραρρινικών κόλπων
- Οξεία: Ξαφνική εμφάνιση, βραχυπρόθεσμη
- Χρόνια: Μακροχρόνια, διάρκειας άνω των 12 εβδομάδων
- Ρινικό διάφραγμα: Το διάφραγμα της μύτης
- Οστίες: Δίαυλοι που συνδέουν τη μύτη με τους παραρρίνιους κόλπους
- Ενδορινική: Μέσω της μύτης
- Πανσινουσίτιδα: Φλεγμονή όλων των παραρρινικών κόλπων
