Zesztywnienie stawu, zwane w medycynie artrodezą, jest zazwyczaj ostatecznym rozwiązaniem u pacjentów z ciężką artrozą stawów. Sztywnienie stawu skokowego dotyczy obszaru stawu skokowego w okolicy kostek. Celem takiego zabiegu jest złagodzenie bólu. Mogą jednak wystąpić powikłania. Dlatego sztywnienie stawu jest ostatecznym środkiem w leczeniu artrozy.
Tutaj znajdziesz więcej informacji oraz listę specjalistów i ośrodków zajmujących się artrodezą.
Terapeutyczne zesztywnienie stawu skokowego (artrodeza) to zabieg chirurgiczny stosowany w leczeniu artrozy stawu skokowego, gdy środki zachowawcze przestają być skuteczne. Przyczyną artrozy jest zazwyczaj postępujące zużycie chrząstki, które powoduje silny ból i ograniczenie ruchomości stawu. Celem operacji jest wyeliminowanie bólu oraz przywrócenie stabilności stopy i stawu skokowego, nawet jeśli chód pozostanie trwale zmieniony. Zabieg polega na operacyjnym połączeniu kości piszczelowej, strzałkowej i skokowej, dzięki czemu staw skokowy zrasta się w jeden solidny blok kostny. Pomimo utraty funkcji artrodeza zapewnia wielu pacjentom znaczną poprawę jakości życia.
Artrodeza stawu skokowego to zabieg chirurgiczny, który powoduje sztywnienie stawu skokowego w taki sposób, że nie jest on już ruchomy. Jest to zabieg ekstremalny i dlatego stanowi ostatnią deskę ratunku dla osób z bardzo zaawansowaną artrozą stawu skokowego (zużyciem stawu skokowego), zapewniającą im ulgę w bólu.
Sztywnienie stawu skokowego, podobnie jak każda inna postać artrozy, charakteryzuje się zniszczeniem chrząstki stawowej. Pacjenci w późnym stadium choroby są przez to unieruchomieni. Zapalenia i wysięki w stawie powodują dodatkowo silny ból. W związku z tym każdy ruch w dotkniętym stawie skokowym jest niemożliwy.
Jeśli wymiana uszkodzonego stawu na protezę stawu skokowego nie jest możliwa, ostatecznym rozwiązaniem jest zesztywnienie stawu skokowego. Procedura zesztywnienia stawu została pierwotnie opracowana z myślą o tych pacjentach.
Zasadniczo zabieg ten można jednak wykonać na każdym dużym stawie ciała (barkowym, biodrowym, kolanowym, ręcznym, skokowym).
O tym, kto kwalifikuje się do takiej operacji, decyduje specjalista.
Artrodeza stawu skokowego za pomocą dwóch śrub © Richman Photo | AdobeStock
W wywiadzie i badaniu fizykalnym lekarze najpierw oceniają
Wady postawy i inne zmiany w stawach są oceniane pod kątem tego, czy ewentualna korekcja operacyjna jest możliwa i wskazana.
Aby uwidocznić powierzchnie stawowe, zazwyczaj zleca się wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Jednak również rezonans magnetyczny (MR) i tomografia komputerowa (CT) pomagają w obrazowaniu dotkniętych stawów.
Dzięki artroskopii lekarze są w stanie zajrzeć do danego stawu i np. wygładzić powierzchnie stawowe lub rozpocząć drobne zabiegi oczyszczające.
Artrodeza stawu skokowego (OSG) jest zazwyczaj wykonywana, gdy leczenie zachowawcze, takie jak fizjoterapia, zabiegi ortopedyczne lub leki przeciwbólowe, nie przynoszą już wystarczającej ulgi. Częstymi przyczynami są zaawansowane zużycie stawu skokowego, poważne wady postawy, niestabilne złamania, infekcje lub uszkodzenia następcze po urazach. Celem operacji jest wyeliminowanie bólu, przywrócenie stabilności stopy i poprawienie jakości życia – nawet jeśli spowoduje to trwałe ograniczenie ruchomości w dotkniętym stawie. Możliwe jest również wykonanie artrodezy dolnego stawu skokowego.
Zabieg ten jest zazwyczaj wykonywany metodą otwartą poprzez duże nacięcie tkanki. W niektórych przypadkach możliwe jest jednak również zastosowanie minimalnie inwazyjnej artroskopii.
Zesztywnienia stawów przebiegają zazwyczaj według podobnego schematu.
W stawie chirurg usuwa i prostuje zniszczone powierzchnie stawowe oraz fragmenty kości tworzące staw.
Następnie oba końce kości są trwale łączone ze sobą za pomocą osteosyntezy, podobnie jak w leczeniu złamań. Chirurg używa do tego
Kość skokowa (talus) jest mocowana za pomocą śrub w widełkach stawu skokowego (składających się z kości łydkowej i piszczeli / kości piszczelowej). Dzięki temu kości w stawie trwale zrastają się ze sobą. Brak ruchomości jest kompensowany przez stawy śródstopia.
Po zabiegu staw zostaje ponownie zamknięty i unieruchomiony na pewien czas. Gdy tylko przywrócona zostanie stabilność kostna, terapię uznaje się za zakończoną, a pacjent może zazwyczaj powrócić do codziennych zajęć.
Zesztywnienie stawu skokowego jest, w zależności od uszkodzenia stawu, dość skomplikowanym zabiegiem. Może to prowadzić do uszkodzeń tkanek miękkich stopy, na przykład
Ból rany jest częstym objawem towarzyszącym w dniach po operacji. Można go jednak dobrze leczyć za pomocą odpowiednich środków przeciwbólowych. Często staw jest unieruchamiany za pomocą szyny lub innych środków pomocniczych na czas gojenia.
Zabieg może również spowodować uszkodzenie sąsiednich struktur i tkanek. Może to prowadzić
Możliwe jest również wystąpienie artrozy wtórnej w wyniku uszkodzenia sąsiednich stawów.
Ponieważ artrodeza stawu skokowego jest zazwyczaj wykonywana metodą otwartą, istnieje również ryzyko zakażenia rany, które jest zazwyczaj bolesne i prowadzi do wydłużenia procesu gojenia. Zakażenie rany może również sprzyjać zaburzeniom gojenia się rany, a w niekorzystnym przebiegu przyczyniać się do dalszych wad postawy.
Rokowanie po operacji artrodezy zależy przede wszystkim od tego, czy wystąpią powikłania. Infekcje i wady postawy w stawie są rzadkie, ale możliwe. Mogą one spowodować opóźnienie procesu gojenia.
Ponadto na rokowanie w przypadku artrodezy wpływają powszechne choroby współistniejące. Należą do nich np.
Wszystkie te czynniki, szczególnie powszechne w starszym wieku, mają negatywny wpływ na długoterminowy sukces operacji.
Leczenie zaawansowanej artrozy stawu skokowego wymaga specjalistycznych klinik i ekspertów. Należy zwrócić się do specjalistów chirurgii stopy i specjalistów ds. stawów, a także do ośrodków klinicznych posiadających doświadczenie w endoprotezoplastyce.
