Endoprotezoplastyka barku | Specjaliści i informacje

Certyfikacja jako Centrum Endoprotezoplastyki (EPZ)

Lekarze posiadający ten znak to placówki medyczne, które uzyskały certyfikat endocert jako Centrum Endoprotezoplastyki (EPZ) lub Centrum Endoprotezoplastyki o maksymalnym zakresie opieki (EPZmax), a tym samym wykazały podczas audytu spełnienie ustalonych wymagań. Co trzy lata konieczna jest recertyfikacja.

Kryteria, wymagania i różnice między EPZ a EPZmax można znaleźć tutaj.

Czym jest endoprotezoplastyka barku?

Staw barkowy tworzą głowa kości ramiennej i panewka łopatki. Jest to najbardziej ruchomy staw w ludzkim ciele. Ponieważ kontakt między kośćmi jest niewielki, w stabilizacji stawu znaczącą rolę odgrywają więzadła, a przede wszystkim mięśnie. Ścięgna mięśni stabilizujących są ułożone wokół stawu barkowego w formie mankietu i dlatego w całości nazywane są mankietem rotatorów.

Ze względu na dużą ruchomość stawu i słabszą stabilizację tkanek miękkich, zwłaszcza w kierunku do przodu i w dół, stosunkowo łatwo może dojść do zwichnięć barku. Również kości stawu barkowego mogą ulec złamaniu pod wpływem sił zewnętrznych, a mięśnie i ścięgna pierścienia rotatorów mogą ulec zerwaniu.

Podobnie jak w przypadku stawu biodrowego i kolanowego, również w okolicy stawu barkowego może dojść do zużycia stawu (omartrozy). W zależności od stopnia zużycia stawu może być konieczna całkowita lub częściowa wymiana stawu barkowego na materiały sztuczne, czyli protezę barku. W przypadku wymiany zarówno panewki stawowej łopatki, jak i głowy kości ramiennej mówi się o całkowitej endoprotezie barku (TEP), natomiast w przypadku częściowej wymiany głowy kości ramiennej – o hemiprotezie barku.

Endoprotezy barku, które są bardzo dobrze tolerowane przez organizm, składają się zazwyczaj ze stopu tytanu lub chromu i chromu i są mocowane w kości – w zależności od stanu kości i wieku pacjenta – z użyciem cementu kostnego (specjalnego tworzywa sztucznego) lub bez niego.

Jakie schorzenia leczą specjaliści w dziedzinie endoprotezoplastyki barku?

Urazy barku, najczęściej związane z przeszłymi złamaniami kości, chorobami reumatycznymi (reumatoidalne zapalenie stawów) lub innymi procesami zwyrodnieniowymi (spowodowanych zużyciem) procesami mogą prowadzić do artrozy, czyli zużycia stawu barkowego, w którym najpierw ulega degradacji chrząstka, a w zaawansowanym stadium również sama kość. 

Inne schorzenia, które leczą eksperci w dziedzinie endoprotezoplastyki barku, to na przykład:

• Rozległe uszkodzenia pierścienia rotatorów (artropatia uszkodzeniowa)
• Martwica głowy kości ramiennej (martwica głowy kości ramiennej), czyli obumieranie tkanki kostnej w wyniku wypadku lub choroby
• Nowotwory górnej części kości ramiennej (nowotwory kości ramiennej)
• Pseudoartroza (fałszywe lub rzekome staw) w miejscu połączenia głowy kości ramiennej z trzonem kości ramiennej (nie gojące się złamanie kości)
• Ponowne złamanie już zrośniętego złamania 
• Zablokowane zwichnięcie stawu barkowego (wypadnięcie stawu barkowego)
• Omartrosis w wyniku infekcji 

Jakie metody diagnostyczne stosują specjaliści zajmujący się endoprotezoplastyką barku?

Podstawą diagnostyki jest wywiad z pacjentem (anamneza), na przykład dotyczący rodzaju i czasu trwania dolegliwości, a także badanie fizykalne i kliniczne. W wielu przypadkach pozwala to już zawęzić potencjalne przyczyny dolegliwości pacjenta. 

Niezbędne są jednak badania obrazowe. Ważną rolę odgrywa tu badanie rentgenowskie (diagnostyka rentgenowska). Dzięki niemu można wykryć złamania i zmiany kostne. Za pomocą tomografii komputerowej (CT) specjaliści mogą między innymi ocenić strukturę kości.

Tkanki miękkie, takie jak pierścień rotatorów, kaletki i inne mięśnie, można zobrazować za pomocą rezonansu magnetycznego (MR). Aby uzyskać lepszy obraz przestrzeni stawowej, czasami wstrzykuje się środek kontrastowy bezpośrednio do stawu barkowego, a następnie wykonuje się badanie MRI (tzw. artrografia MRI).

Badanie ultrasonograficzne (sonografia) jest powszechnie stosowaną metodą badania służącą do oceny struktur tkanek miękkich.

Jakie metody leczenia wchodzą w zakres usług specjalisty w dziedzinie endoprotezoplastyki barku?

Zakres usług specjalisty w dziedzinie endoprotezoplastyki barku obejmuje między innymi następujące metody:

• Wszczepianie anatomicznych protez barku – czyli zastąpienie głowy kości ramiennej i panewki barkowej anatomicznymi elementami protezy
• Wszczepianie protez odwróconych barku – to znaczy zamiana elementów stawu, tak że element sferyczny jest wszczepiany po stronie panewki barkowej, a element wklęsły po stronie głowy kości ramiennej. Celem jest zmiana punktu obrotu stawu w taki sposób, aby mięsień naramienny został napięty
• Protezy odwrócone barku stosuje się w przypadku uszkodzenia pierścienia rotatorów, po urazach lub w przypadku obluzowania anatomicznej protezy barku
• Coraz częściej wszczepia się protezy barku bez trzpienia po stronie kości ramiennej
• Rewizja (korekta) i wymiana protez barku
• Leczenie złożonych złamań głowy kości ramiennej
• Leczenie późnych następstw złamań głowy kości ramiennej

Czym wyróżniają się specjaliści w dziedzinie endoprotezoplastyki barku?

Eksperci w dziedzinie endoprotezoplastyki barku to zazwyczaj specjaliści ortopedii, chirurgii urazowej, medycyny sportowej lub chirurgii ortopedycznej, którzy mogą pochwalić się szczególnym doświadczeniem w zakresie implantacji endoprotez barku.

Podejmując decyzję o operacji lub jej odrzuceniu, rozważają oni szanse i ryzyko oraz biorą pod uwagę możliwe alternatywy dla endoprotezy. Dzięki certyfikatom gwarantują wysoką jakość opieki operacyjnej.