Plevral ampiyem ameliyatı – Uzmanlar ve bilgiler

Plevral ampiyem, plevrada bakteriyel nedenlerle oluşan irin birikimidir. Plevrit (plevral iltihaplanma) nedeniyle hastaneye başvuran hastalarda sıklıkla komplikasyonlar gelişir. Hastaların yarısında plevral efüzyon görülür. Her on hastadan birinde plevral ampiyem gelişir. 

Plevrit hastaları nefes alırken ağrı çeker @ Maksym Povozniuk /AdobeStock

Piyotoks, plevritin ciddi bir komplikasyonudur ve sıklıkla bakteriyel zatürre (pnömoni) sonucu ortaya çıkar. Plevral ampiyem, akciğer apsesi nedeniyle de gelişebilir.

Plevral ampiyemi tetikleyen başka nedenler de vardır:

• “kan zehirlenmesi” (sepsis)
• göğüs kafesinin açılmasına neden olan bir yaralanma (= pnömotoraks)
• Yemek borusunun (özofagus) delinmesi. Bu yaralanmaların ardından bakteriyel bir enfeksiyon gelişirse, plevrada (pleura) irin birikebilir.

Piyotorax'a hangi bakteriler neden olur?

Genellikle tipik irin yapıcı patojenler ve solunum yolu hastalıklarına neden olan bakterilerdir:

• Streptococcus pneumoniae
• Staphylococcus aureus
• Pseudomonas aeruginosa, tipik bir hastane mikrobu ve dolayısıyla nosokomiyal enfeksiyonlara neden olur
• Escherichia coli, bir bağırsak bakterisi ve
• Klebsiella

Belirtiler genellikle spesifik değildir, çünkü çoğu hasta daha önce şiddetli bir zatürre veya plevrit geçirmiştir. Bu nedenle doktorlar plevral ampiyemi genellikle hemen fark etmezler.

Görülen belirtiler şunlardır: 

• Ateş
• Gece terlemesi
• Öksürük
• Sternumun arkasında ağrı
• Nefes darlığı (dispne)

• Doktorlar genellikle hasta öyküsü (anamnez) ve göğüs röntgeninde görülen anormalliklerden yola çıkarak ilk şüphelerini ortaya koyarlar.
• Ayrıca doktorlar, daha küçük sıvı birikimlerini tespit etmek için ultrason ve akciğerin BT destekli görüntüleme yöntemlerini de kullanır.
• Ancak asıl tanı, plevral ponksiyon ile konur.

Plevral ampiyem ameliyatına hazırlık amacıyla yapılan plevral ponksiyonda, doktorlar ince bir iğne yardımıyla az miktarda plevral sıvı alırlar. Laboratuvar personeli daha sonra bu sıvıyı olası patojenler açısından inceler. Ancak bu aşamadan sonra doktorlar güvenilir bir tanı koyabilir ve tedaviye başlayabilir. Plevral ponksiyon sıvısı genellikle şiddetli bir iltihaplanmanın yanı sıra buna neden olan bakteriyel patojenlerin varlığını da ortaya çıkarır:

• Enflamasyon nedeniyle pH değeri asidik yönde kayar (pH değeri < 7,1).
• Laktat dehidrojenaz (LDH), örneğin şiddetli iltihaplanmalarda düzeyinde artış görülebilen bir hücresel enzimdir (LDH > 1.000 U/l).
• Enflamasyon hücrelerinin, özellikle de granülositlerin sayısı artar.

Genellikle piyotoks için bakteriyel bir patojen saptanır.

Plevral ponksiyon sırasında doktorlar plevral boşluktan (kaburga zarı ile akciğer zarı arasındaki boşluk) sıvı alırlar @ ellepigrafica /AdobeStock

Plevral ampiyem genellikle üç aşamada seyreder:

1. 1. Aşama: Plevral boşluğa sıvı birikimi meydana gelir (eksüdatif evre).
2. 2. Aşama: Pürülan ve bulanık bir salgı oluşur (fibrinöz-pürülan evre).
3. 3. Aşama: Kronik iltihaplanma nedeniyle göğüs duvarlarında bağ dokusu üremeleri (skar dokusu) oluşur ve bunlar akciğeri giderek daraltır.

Kesin bir tanı konulduktan sonra plevral ampiyem iyi bir şekilde tedavi edilebilir. Genellikle 1. aşamada bakteriyel enfeksiyonu tedavi etmek için antibiyotikler yeterlidir.

Ancak doktorlar için doğru antibiyotiği kullanmak üzere patojenin tespit edilmesi önemlidir.

Özellikle son yıllarda, Pseudomonas bakterileri ile stafilokok ve streptokoklarda çoklu dirençli suşlar ortaya çıkmıştır. Bunlar, tedavi sürecinde doktorlar için bir zorluk teşkil etmektedir.

Solunumu zorlaştıran sekret veya eksüda oluşumuna karşı toraks drenajı yardımcı olur. Bu işlemde hastaların göğüs kafesine ponksiyon uygulanır. Böylece sekret dışarıya boşaltılabilir. Bu işlem akciğerleri ve solunumu rahatlatır.

Tedaviye dirençli plevral ampiyem durumunda, doktorlar hastayı torakoskopi ile tedavi eder. Bu işlemde doktorlar, irinleri boşaltmak için cerrahi bir müdahale gerçekleştirir. Bu müdahale genellikle “anahtar deliği yöntemi” ile yapılır; yani ameliyat minimal invazivdir.

Toraikoskopik dekortikasyon (akciğerin “serbest bırakılması”)

Hastalık erken teşhis edilmezse, 2. evrede önemli miktarda irin birikimi oluşur; bu birikim, minimal invaziv, video yardımlı bir müdahale (VATS) ile giderilebilir. 

Üçüncü aşamada, kronik enfeksiyon nedeniyle, pürülan sıvının temas ettiği tüm akciğer ve göğüs duvarı bölgelerinde bağ dokusundan (skar) oluşan kalın bir zar oluşur. Bu durum akciğeri giderek daha fazla sıkıştırır ve nefes alırken artık düzgün bir şekilde genişleyemez. Hastalar nefes darlığı çeker ve çok kısa sürede ciddi şekilde güçsüzleşir.

Bu aşamada basit bir toraks drenajı artık yeterli olmaz; geç dönem komplikasyonları nedeniyle akciğerin plevral ampiyem ameliyatı ile cerrahi olarak serbest bırakılması gerekir. Günümüzde bu işlem, uzmanlaşmış kliniklerde torakoskopik dekortikasyon kapsamında minimal invaziv bir şekilde gerçekleştirilmektedir; bu işlem, akciğeri bağ dokusu tabakalarının kısıtlamalarından kurtarmayı amaçlamaktadır.

Alternatif olarak, hem doku zarını hem de irin birikintilerini giderebilmek için koltuk altı altında yaklaşık 5 ila 7 cm uzunluğunda bir kesi yapılan açık dekortikasyon da uygulanır. 

Bu işlem sırasında yerleştirilen toraks drenajı, ameliyat sonrası akciğeri yıkamaya devam edebilmek için bir süre göğüs kafesinde kalmalıdır.

Bu müdahale sayesinde hastalık genellikle tamamen iyileşir. Ancak irin birikimi ve plevral yara çok geç teşhis edilirse, akciğer o kadar çok küçülmüş olabilir ki, plevral ampiyem ameliyatından sonra bile eski boyutuna geri dönemeyebilir. Bu durum, hastanın akciğer kapasitesini kalıcı olarak olumsuz etkiler.

Çoğu akut hastalıkta olduğu gibi, erken teşhis ve tedavi prognoz açısından belirleyicidir. Doktorlar plevral ampiyemi ne kadar erken teşhis ederse, tedaviye o kadar çabuk başlayabilirler.

Genellikle zatürreeden kaynaklanır ve genç hastalarda çoğu zaman herhangi bir belirti göstermez. Bu nedenle doktorlar, bu hastalarda plevral ampiyemi genellikle çok geç teşhis ederler. Dolayısıyla ölüm oranı (mortalite) oldukça yüksektir.

Erken evrede doktorlar plevral ampiyemi antibiyotik ve drenajla tedavi eder. Uzun süredir devam ediyorsa, genellikle ameliyat gerekir.

Bu hastalık özel testler ve tedaviler gerektirir. Bu nedenle, akciğer hastalıkları ve göğüs cerrahisi konusunda uzmanlaşmış hastaneler idealdir.

Plevral ampiyemi tedavi eden uzmanlar arasında göğüs hastalıkları uzmanları, göğüs cerrahları ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları yer alır. Buna ek olarak, tanısal görüntüleme için radyologlar ve laboratuvar teşhisi için laboratuvar hekimleri de destek sağlar.

3. evredeki ameliyat zorlu bir müdahale olduğundan, kendinizi bu alanda uzmanlaşmış uzmanların ellerine teslim etmelisiniz. Leading Medicine Guide, arama sürecinde size destek olur.