Omuz artroskopisi – omuz ekleminde uygulanan modern bir cerrahi işlem – Omuz artroskopisi

Artroskopik omuz cerrahisi, minimal invaziv cerrahinin (aynı zamanda “anahtar deliği cerrahisi” olarak da bilinir) bir türüdür. Cerrah, ameliyat bölgesini uzun bir kesi ile açmak yerine sadece çok küçük deri kesileri yapar.

Cerrah, yaklaşık 5 mm’lik küçük kesiklerden eklem içine bir kamera sondası sokar. Etkilenen tendonları, bağları veya kıkırdak bölgelerini, yüksek çözünürlüklü bir monitörde birkaç kat büyütülmüş olarak görür.

Ancak omuz artroskopisi, sadece bir tanı yönteminden çok daha fazlasıdır. Bu yöntemle karmaşık ameliyatlar da gerçekleştirilebilir.

Bunun için cerrah, diğer minik kesilerden gerekli teknik aletleri, örneğin

• mini makaslar,
• dikiş halkaları ve
• dikiş malzemesi.

Ayrıca implantlar da bu şekilde doğrudan ameliyat bölgesine ulaştırılabilir; örneğin

• iplik ankrajları,
• dübel veya
• vidalar.

Bu araçlar sayesinde cerrah,

• dokuları ayırabilir veya tekrar kemiğe sabitleyebilir,
• yapışıklıkları giderebilir ve
• eklem parçalarını çıkarabilir.

Omuzda birkaç kas tabakası bulunur ve sorunların büyük çoğunluğu derin tabakayı ilgilendirir. Açık cerrahi müdahalelerde, sorunlu bölgeye ulaşmak için aslında sağlıklı olan yüzeysel kasların içinden ve etrafından çalışmak gerekir. Oluşan açıklık, parmakların ve ellerin sığabileceği kadar büyük olmalıdır.

Artroskopik omuz cerrahisi, yaralı yapıların yüzeyinde bulunan sağlıklı dokuyu korur. Hiçbir kas kesilmez ve hiçbir kapsül ayrılmaz. Bu da

• daha az kanama,
• daha küçük yaralar ve
• daha az enfeksiyon riski anlamına gelir. 

Çoğu durumda, artroskopik omuz ameliyatı sonrası yara ağrıları, geleneksel bir ameliyattan sonra yaşanan ağrılara kıyasla çok daha azdır. Bu sayede daha az ağrı kesiciye ihtiyaç duyulur.

Bunun sonucunda

• daha az kanama ve morluk,
• daha küçük yara izleri ve
• daha az ağrı

sayesinde hasta ameliyat sonrası daha çabuk hareket etmeye ve omzunu çalıştırmaya başlayabilir.

Son olarak, kozmetik avantajlar da vardır – çoğu durumda iyileşme sürecinden sonra yara izleri neredeyse hiç fark edilmez.

Artroskopik omuz cerrahisi, açık cerrahiye göre teknik olarak daha karmaşıktır ve buna bağlı olarak çok fazla deneyim gerektirir. Cerrahın öğrenme eğrisi daha yavaştır. Bu, cerrahın bir artroskopik müdahaleyi açık cerrahi kadar güvenli bir şekilde gerçekleştirebilmesi için daha uzun süreye ihtiyaç duyacağı anlamına gelir.

Bazı durumlarda, deneyimli bir cerrah tarafından yapılan artroskopik müdahale bile açık cerrahiden daha iyi sonuçlar vaat etmez.

Ve dikkat! Hasta şunu bilmelidir: Omuzda yapılan artroskopik bir müdahale de bir ameliyattır! Artroskopik omuz cerrahisinde de komplikasyonlar görülebilir. Artroskopik omuz müdahalesi sonrası rehabilitasyon süresi, açık ameliyat sonrası olduğu kadar sürer: Onarılan dokuların tamamen iyileşmesine kadar.

Aşağıda, artroskopik omuz cerrahisinin bazı yaygın uygulama alanlarını örnek olarak göstermekteyiz. Ancak bu liste hiçbir şekilde eksiksiz değildir. Teknik imkânların daha da gelişmesiyle birlikte, doğal olarak her geçen gün yeni uygulama alanları da ortaya çıkmaktadır. 

Omuz instabilitesi

İlk artroskopik omuz ameliyatı 30 yıl önce başarıyla gerçekleştirilmiştir. Bu ameliyatta, kronik omuz instabilitesine bağlı bir omuz lüksasyonu, yani omuz çıkığı tedavi edilmiştir.

Omuz çıkığında eklem dudakları yırtılmıştır. Minik iplik ankrajları yardımıyla bu dudaklar güvenilir bir şekilde yeniden sabitlenebilir ve böylece omuz ekleminin hasar görmüş bağ sistemi yeniden yapılandırılabilir.

Böylelikle birçok vakada hasar tamamen giderilebilir ve normal durum yeniden sağlanabilir. Bu işlemde ne içte ne de dışta görünür izler kalmaz. Bu, özellikle omuz ekleminin tek seferlik bir çıkığı sonrasında mümkündür. Bu artroskopik Bankart ameliyatı, günümüzde omuz çıkığında altın standart olarak kabul edilmektedir.

Tekrarlayan omuz çıkıkları veya kronik omuz instabilitesi nedeniyle omuz çukuru hasar görebilir. Bu durumda veya aşırı yüklemeler sonrasında (örneğin ragbi veya hentbol sporlarında), kemik grefti gerekebilir. Bu müdahale de günümüzde artroskopik olarak gerçekleştirilebilmektedir.

Subakromiyal sıkışma

Bazı şikayetler, omuz çatısı altındaki dar alan nedeniyle ortaya çıkar. Bu durumda, nispeten karmaşık olmayan bir artroskopik rahatlatma ameliyatı, yani Artroskopik Subakromiyal Dekompresyon (ASAD) uygulanabilir. İşlem zahmetsizdir, ameliyat riski düşüktür ve başarı şansı oldukça yüksektir.

Ancak günümüzde bu müdahalenin çok sık, çok erken ve eleştirel bir yaklaşım olmaksızın gerçekleştirilmesi tehlikesi bulunmaktadır. Çoğu durumda, geleneksel ortopedik ve fizyoterapötik tedavi de başarıya ulaşır.

Ancak ameliyatın yapılması gerekiyorsa, bu mutlaka artroskopik olarak gerçekleştirilmelidir.

Rotator manşet dikişi

Günümüzde rotator manşet yırtıkları da çoğu durumda artroskopik omuz cerrahisi ile tedavi edilebilmektedir. Bunun için üst kol başındaki kemiğe iplik ankrajları yerleştirilir. Yırtılan tendonlar bu ankrajlar aracılığıyla güvenilir bir şekilde sabitlenir ve böylece kemiğe sağlam bir şekilde kaynaması sağlanır.

Ek bir biyolojik önlem olarak, ameliyat sonrası onarılan tendona büyüme faktörleri enjekte edilir. Buna ACP tedavisi (otolog koşullandırılmış plazma) denir. Bu tedavi, iyileşmeyi hızlandırır ve iyileştirir. 

Kemik kırıkları

Günümüzde, humerus başı ve omuz eklem çukurunda meydana gelen birçok küçük kırık artroskopik olarak tedavi edilebilmektedir. Bu işlem sırasında doktor, kemikleri güvenli bir şekilde yerine oturtur ve sabitler.

Artroskopik omuz cerrahisi, tendon yırtıkları veya eklem dudak yırtıkları gibi eşlik eden yaralanmaların da aynı anda tedavi edilmesini sağlar.

Kemik kırığının tedavisi sonrasında, tek tek vidaların veya küçük plakların artroskopik olarak omuzdan çıkarılması da mümkündür.

Kıkırdak hasarları ve artroz tedavisi

Son zamanlarda, özellikle

• kıkırdak hasarları ve
• omuzda erken veya orta derecede artroz

son zamanlarda özellikle ilgi çekici gelişmeler yaşanmıştır. Günümüzde, artroskopik müdahalelerle izole kıkırdak defektlerine yerleştirilebilen bir dizi biyolojik kıkırdak yedek malzemesi bulunmaktadır.

Omuz ekleminin ilerlemiş dejenerasyonunda, oluşan çıkıntılar ve kenarlar (osteofitler) da artroskopik olarak çıkarılabilir. Aynı zamanda cerrah, eklem yüzeyini düzleştirebilir ve serbest kalmış eklem parçalarını toplayabilir. Son olarak, kapsüldeki yapışıklıklar giderilir ve sıkışmış veya kesilmiş sinirler serbest bırakılır. Böylelikle, nispeten ilerlemiş artroz vakalarında bile omuz protezi uygulaması genellikle ertelenebilir.

Omuz artroskopisi, omuz ağrılarında sıklıkla uygulanan modern bir omuz ameliyatıdır ve hem omuz artroskopisi hem de genel olarak artroskopik ameliyat olarak kabul edilir. Omuz artroskopisi veya omuz eklemi artroskopisi, steril koşullar altında iki küçük deri kesiği ile artroskopik olarak gerçekleştirilen minimal invaziv bir ameliyattır ve Düsseldorf’ta yapılan omuz artroskopisi gibi ayakta tedavi kapsamında uygulanabilir.

Bu işlem sırasında cerrah, omuz artroskopisi sırasında bulguları hedefli bir şekilde tespit edebilir, dokuları inceleyebilir ve rotator manşet tendonu, uzun biseps tendonu, bir bağ, omuz eklem dudağı, sinüs kesesi veya omuz çatısında iltihaplı bir sinüs kesesi gibi yapıları değerlendirebilir.

Tipik endikasyonlar arasında daralma sendromu, omuz daralma sendromu, impingement, kalsifik tendinit, omuz çıkığı, omuz lüksasyonu ve omuz ekleminde omuz ekleminde rahatsızlık ve ağrıya neden olan diğer hasarlar, yaralanmalar veya hasarlardır.

Omuz artroskopisi sonrasında ameliyat edilen omuz genellikle kısa sürede yük taşıyabilir hale gelir, omuz hareketliliği sıklıkla geri kazanılır; iyileşme süresi ameliyatın kapsamına bağlıdır ve bu konu “Omuz Uygulama Kılavuzu”nda da açıklanmaktadır.