Zapalenie cewki moczowej: specjaliści i informacje

Cewka moczowa to przewód, przez który mocz opuszcza organizm z pęcherza moczowego podczas oddawania moczu.

W przypadku zapalenia cewki moczowej dochodzi do stanu zapalnego błony śluzowej cewki moczowej. Dlatego też zapalenie cewki moczowej – podobnie jak zapalenie pęcherza – jest ogólnie określane jako infekcja dolnych dróg moczowych.

Często zapalenie cewki moczowej występuje w połączeniu z innymi stanami zapalnymi

• dróg moczowych,
• pęcherza i
• nerek

, które powodują podobne objawy.

Zarówno mężczyźni, jak i kobiety mogą cierpieć na zapalenie cewki moczowej. U mężczyzn cewka moczowa ma długość 25–30 cm, u kobiet zaledwie 3–4 cm. Dlatego dolegliwości u obu płci mają różny nasilenie.

Najczęściej objawy zapalenia cewki moczowej obejmują śluzową wydzielinę z cewki moczowej lub ból i pieczenie podczas oddawania moczu.

W zależności od przyczyny zapalenia cewki moczowej rozróżnia się dwie formy: specyficzne i niespecyficzne zapalenie cewki moczowej.

Częstszą postacią jest specyficzne zapalenie cewki moczowej. Jest ono spowodowane zakażeniem bakteriami przenoszonymi drogą płciową Neisseria gonorrhoeae (gonokoki). Patogeny te są również odpowiedzialne za chorobę weneryczną rzeżączkę (gonorrhoea). Dlatego w przypadku tej postaci zapalenia cewki moczowej mówi się również o rzeżączkowym zapaleniu cewki moczowej.

Niespecyficzne zapalenie cewki moczowej – zwane również zapaleniem cewki moczowej niegonokokowym – jest również najczęściej wywoływane przez patogeny. Są one przenoszone podczas stosunku płciowego. W 50 procentach przypadków są to chlamydie. Jednak również inne

• bakterie przenoszone drogą płciową,
• wirusy (np. wirusy opryszczki pospolitej),
• jednokomórkowe pasożyty (np. rzęsistki) oraz
• grzyby

mogą być przyczyną niespecyficznego zapalenia cewki moczowej. Ponadto niespecyficzne zapalenie cewki moczowej może mieć również przyczyny niezakaźne. Należą do nich między innymi

• reakcje alergiczne,
• podrażnienia mechaniczne (np. spowodowane cewnikiem pęcherzowym),
• podrażnienia chemiczne (np. spowodowane lekami przeciwnowotworowymi)
• oraz naświetlania.

W około 25 procentach przypadków zapalenie błony śluzowej cewki moczowej przebiega bez wyraźnych, typowych dolegliwości. Takie zapalenie cewki moczowej dotyka bardzo często przede wszystkim kobiety. Zapalenie powoduje u osób dotkniętych tą chorobą zazwyczaj jedynie nieprzyjemne uczucie lub lekki ból podczas oddawania moczu. Dlatego w wielu przypadkach nie jest ono w ogóle rozpoznawane lub wykrywane jest bardzo późno.

U mężczyzn objawy są natomiast na ogół bardziej nasilone i typowe niż u kobiet. Zapalenie cewki moczowej u mężczyzn objawia się między innymi

• śluzowatą, białawą do zielonej wydzieliną z cewki moczowej (tzw. wydzieliną cewkową), która może zawierać zarówno żółto-zieloną ropę, jak i przezroczysty śluz,
• palący ból i problemy z oddawaniem moczu,
• częstą i silną potrzebę oddania moczu,
• bóle w podbrzuszu,
• ciągłe swędzenie i pieczenie w obszarze zapalenia cewki moczowej,
• zaczerwienienie ujścia cewki moczowej,
• krew w moczu,
• a w niektórych przypadkach również gorączka.

Jeśli zapalenie cewki moczowej pozostaje niewykryte i w związku z tym nieleczone, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet mogą wystąpić późniejsze powikłania. Należą do nich między innymi

• zwężenie cewki moczowej (striktura),
• ostre zatrzymanie moczu oraz
• ropnie w cewce moczowej.

Ponadto zapalenie może rozprzestrzenić się na pęcherz i nerki, a

• u mężczyzn na jądra, najądrza lub prostatę, a
• u kobiet na macicę, jajowody lub jajniki

.

Diagnoza zapalenia cewki moczowej odbywa się zazwyczaj poprzez

• wywiad, podczas którego lekarz pyta o historię choroby i dokładne dolegliwości,
• badania fizykalnego oraz
• wykrycie czynników wywołujących chorobę.

W większości przypadków lekarz rozpoznaje zapalenie cewki moczowej na podstawie objawów opisanych przez pacjenta oraz wyraźnego zaczerwienienia ujścia cewki moczowej.

Konieczne jest jednak potwierdzenie diagnozy i wykrycie patogenu. W tym celu podczas badania fizykalnego lekarz pobiera wymaz ze stanem zapalnym cewki moczowej. W laboratorium wymaz ten jest badany pod mikroskopem w celu ustalenia, które patogeny są odpowiedzialne za stan zapalny. Ponadto patogeny wywołujące zapalenie można również wykryć i zidentyfikować poprzez badanie moczu.

Leczenie zapalenia cewki moczowej zależy od czynników wywołujących chorobę.

Zapalenie cewki moczowej spowodowane infekcją bakteryjną jest zatem zazwyczaj leczone odpowiednimi antybiotykami. Antybiotyki zabijają bakterie i hamują ich namnażanie.

W przypadku zapalenia cewki moczowej wywołanego przez grzyby stosuje się leki przeciwgrzybicze.

Zapalenie cewki moczowej wywołane przez wirusy, takie jak wirus opryszczki pospolitej, zwalcza się lekami przeciwwirusowymi, np. acyklowirem.

Czynniki wywołujące chorobę są najczęściej przenoszone podczas stosunku płciowego. Dlatego zaleca się powstrzymanie się od stosunków płciowych do czasu wyleczenia infekcji. Ponadto partner lub partnerka powinni również poddać się badaniu i w razie potrzeby poddać się leczeniu. W ten sposób para uniknie ponownego wzajemnego zakażenia.

Aby wspomóc proces gojenia się zapalenia cewki moczowej, osoby dotknięte tą dolegliwością powinny pić jak najwięcej płynów. Pomimo bólu podczas oddawania moczu należy często chodzić do toalety, aby w ten sposób wypłukać patogeny wywołujące infekcję.

Szczególnie soki owocowe, takie jak

• sok z porzeczki,
• sok z borówki brusznicy i
• sok z żurawiny

ma zapobiegać przywieraniu zarazków do błony śluzowej cewki moczowej, co pozytywnie wpływa na przebieg choroby.

Ponadto różne rośliny lecznicze i zioła mogą łagodzić dolegliwości związane z zapaleniem cewki moczowej. Można je pić w postaci herbat lub przyjmować jako gotowe preparaty dostępne w aptece. Do klasycznych ziół leczniczych stosowanych w tym przypadku należą na przykład

• skrzyp polny,
• liście mącznicy lekarskiej,
• liście brzozy,
• pokrzywa,
• nagietek,
• owoc dzikiej róży,
• kolcolist
• i jałowiec.

Przestrzegając kilku zasad i zachowań, często można skutecznie zapobiegać zapaleniu cewki moczowej. Należy do nich przede wszystkim

• używanie prezerwatyw podczas stosunku płciowego,
• unikanie wychłodzenia,
• dbanie o to, by zawsze być ciepło ubranym,
• szybką zmianę mokrego stroju kąpielowego na suchy po pływaniu oraz
• nie stosowanie nadmiernej higieny w okolicy narządów płciowych.