Στην παιδική και εφηβική ηλικία, οι πονοκέφαλοι έχουν αυξηθεί δραματικά. Σήμερα, οι πονοκέφαλοι αποτελούν την πιο συχνή πηγή πόνου στην εφηβική ηλικία, με επιπτώσεις στο σχολείο, τον ελεύθερο χρόνο και την οικογένεια.
Παρακάτω θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες καθώς και επιλεγμένους ειδικούς για τους πονοκεφάλους στα παιδιά.
Περίπου το 20% των παιδιών προσχολικής ηλικίας και το 50% των παιδιών στο τέλος της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης έχουν ήδη παρουσιάσει πονοκεφάλους.
Κατά την εφηβεία, η συχνότητα αυξάνεται περαιτέρω: μέχρι την ηλικία των 12 ετών, 9 στα 10 παιδιά παρουσιάζουν πονοκεφάλους με διαφορετική συχνότητα και ένταση.
Οι επαναλαμβανόμενοι πονοκέφαλοι οδηγούν σε προβλήματα συγκέντρωσης και επηρεάζουν αρνητικά τις σχολικές επιδόσεις, τη χαρά της ζωής και την κοινωνική συμπεριφορά.
Όπως και στην ενήλικη ζωή, οι κεφαλαλγίες έντασης αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες κεφαλαλγιών στην παιδική και εφηβική ηλικία.
Οι αιτίες μπορεί να είναι:
Στους εφήβους, εκτός από τη σχολική πίεση, προστίθεται και η κοινωνική πίεση από την ομάδα των συνομηλίκων και το σχολείο.
Οι ημικρανικοί πονοκέφαλοι είναι πιθανό να εμφανιστούν ήδη από την παιδική ηλικία, ειδικά όταν και άλλα μέλη της οικογένειας πάσχουν από το ίδιο πρόβλημα.
Στην παιδική ηλικία, τα τυπικά συμπτώματα της ημικρανίας δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως. Συνήθως εμφανίζονται μικτά συμπτώματα μεταξύ κεφαλαλγίας τάσης και ημικρανίας.
Σπανιότερες μορφές κεφαλαλγίας είναι η κεφαλαλγία τύπου cluster και η κεφαλαλγία που προκαλείται από φάρμακα. Η συχνή λήψη παυσίπονων οδηγεί σε αλλαγή της ευαισθησίας του εγκεφάλου στον πόνο. Τελικά, ακόμη και τα μη επώδυνα ερεθίσματα γίνονται αντιληπτά ως πόνος.
Τα συμπτώματα που περιγράφηκαν μέχρι τώρα ανήκουν στους πρωτογενείς πονοκεφάλους. Υπάρχουν όμως και δευτερογενείς πονοκέφαλοι. Οι γιατροί μιλούν για δευτερογενείς πονοκεφάλους όταν οι πονοκέφαλοι είναι συνέπεια μιας άλλης ασθένειας. Για να γίνει διάκριση μεταξύ πρωτογενών και δευτερογενών πονοκεφάλων, απαιτείται λεπτομερής διάγνωση ήδη από την παιδική και εφηβική ηλικία.
Πονοκέφαλοι έντασης
Όταν τα παιδιά έχουν κεφαλαλγίες έντασης, συνήθως αισθάνονται τον πόνο και στις δύο πλευρές του κεφαλιού, συχνά στην περιοχή του μετώπου. Τα παιδιά περιγράφουν έναν πόνο που μοιάζει με πίεση, συνοδευόμενο από ναυτία, αλλά χωρίς έμετο.
Ιδιαίτερα τα μικρότερα παιδιά δεν μπορούν να περιγράψουν με σαφήνεια τα συμπτώματά τους και αντ’ αυτού αναφέρουν πόνο στην κοιλιά. Άλλα πιθανά σημάδια κεφαλαλγίας τάσης είναι η αλλαγή στη διάθεση. Μερικά παιδιά είναι ευερέθιστα και γκρινιάρικα. Άλλα απομονώνονται και φαίνονται αδιάφορα. Είναι πιθανό επίσης το παιδί να αγγίζει απλώς το κεφάλι του.
Συνήθως, οι πονοκέφαλοι στα παιδιά είναι ακίνδυνοι και μπορούν να ανακουφιστούν με απλά μέτρα @ Tatiana Foxy /AdobeStock
Οι πόνοι της ημικρανίας έχουν συχνά παλλόμενο, τρυπτικό χαρακτήρα και στους εφήβους εντοπίζονται συνήθως μονόπλευρα. Στα μικρότερα παιδιά, συνήθως αμφίπλευρα.
Η ένταση του πόνου κυμαίνεται από μέτρια έως πολύ έντονη.
Συνήθως εμφανίζονται και τα ακόλουθα συμπτώματα:
Στους ενήλικες, μια κρίση ημικρανίας διαρκεί τουλάχιστον 4 ώρες, εάν δεν αντιμετωπιστεί ή η θεραπεία αποτύχει. Στα παιδιά, η διάρκεια μπορεί να είναι μικρότερη. Ο πόνος εντείνεται κατά τη σωματική δραστηριότητα.
Οι κεφαλαλγίες τύπου cluster, οι οποίες είναι σπάνιες στην παιδική ηλικία, εμφανίζονται συνήθως ξαφνικά και με μεγάλη ένταση στη μία πλευρά του κεφαλιού. Συνήθως στην περιοχή του κροτάφου και πίσω από το μάτι. Οι ασθενείς τις περιγράφουν ως οξύ, διαπεραστικό πόνο.
Η ημικρανία εμφανίζεται σχετικά συχνά σε παιδιά και εφήβους @ Africa Studio /AdobeStock
Σε περίπτωση ήπιων και σποραδικών πονοκεφάλων, συχνά αρκεί η ανάπαυση, η φροντίδα και η αυξημένη πρόσληψη υγρών.
Σε περίπτωση που εμφανιστούν τα ακόλουθα συμπτώματα, πρέπει να επισκεφθείτε αμέσως έναν γιατρό:
Απαιτείται επίσης άμεση ιατρική εξέταση σε περίπτωση που εμφανιστούν τα ακόλουθα ασυνήθιστα συνοδευτικά συμπτώματα:
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πονοκέφαλοι μπορεί να αποτελούν συμπτώματα κάποιας άλλης πάθησης.
Σε παιδιά και εφήβους με συχνές κεφαλαλγίες, η παιδονευρολογική διάγνωση είναι σημαντική για την ορθή διάγνωση της κεφαλαλγίας. Μόνο έτσι μπορεί ο γιατρός να εφαρμόσει ένα θεραπευτικό σχέδιο προσαρμοσμένο στις ατομικές ανάγκες του ασθενούς.
Οι βασικοί πυλώνες της διάγνωσης των πονοκεφάλων είναι:
Ανάλογα με τον ασθενή, ενδέχεται να είναι σκόπιμες πρόσθετες εξετάσεις, όπως εγκεφαλική απεικόνιση (ΜΡΤ), εξέταση από οφθαλμίατρο, ωτορινολαρυγγολόγο ή ορθοπεδικό.
Συχνά παράγοντες κινδύνου για κεφαλαλγίες τάσης είναι:
Στα παιδιά με ημικρανία, συνήθως υπάρχει και οικογενειακό ιστορικό ημικρανίας. Επίσης, γενικοί παράγοντες ψυχικού στρες μπορούν να προκύψουν στο οικογενειακό περιβάλλον και στο σχολείο.
Ευνοϊκοί παράγοντες για κάθε είδους πονοκεφάλους είναι:
Στο επίκεντρο της θεραπείας βρίσκεται η ανάλυση του ημερολογίου πονοκεφάλων. Έτσι μπορείτε να αναγνωρίσετε πιθανούς παράγοντες που προκαλούν πονοκεφάλους και να τους συζητήσετε με την οικογένεια.
Από θεραπευτική άποψη, συχνά αρκούν ήδη οι πρώτες προσαρμογές στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα του παιδιού. Ανάλογα με την ένταση, μπορούν να βοηθήσουν ήδη γενικά μέτρα.
Τα γενικά μέτρα είναι:
Συχνά τα παιδιά αποκοιμούνται κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας και ξυπνούν χωρίς πόνο.
Η φαρμακευτική αγωγή για την οξεία φάση εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού και τον τύπο του πονοκεφάλου. Σε περίπτωση πολύ συχνών πονοκεφάλων (κυρίως σε περίπτωση ημικρανίας), είναι δυνατή, ανάλογα με την περίπτωση, και η προφυλακτική φαρμακευτική αγωγή.
Καθοριστικό ρόλο στη θεραπεία παίζει συνήθως η συνεπής προσαρμογή του ρυθμού ζωής με:
Σε πολλές περιπτώσεις, τα ακόλουθα μέτρα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της συχνότητας των πονοκεφάλων:
Οι πονοκέφαλοι στα παιδιά και η επίδρασή τους στην ποιότητα ζωής υποτιμούνται συνήθως σε μεγάλο βαθμό από την οικογένεια, τους δασκάλους και τους φίλους.
Σε περίπτωση χρόνιων πονοκεφάλων, υπάρχει στατιστικά υψηλότερος κίνδυνος για:
Δεδομένου ότι οι πόνοι στην παιδική και εφηβική ηλικία οδηγούν συνήθως σε χρόνιους πόνους στην ενήλικη ζωή, η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση είναι πολύ σημαντική.
