Αιμοκάθαρση (αφαίρεση) – Ειδικοί και πληροφορίες

Κατά τη διάρκεια αυτής της ιατρικής διαδικασίας, ο ασθενής βρίσκεται ξαπλωμένος σε μια κλίνη, όπως και κατά τη διάρκεια μιας αιμοδοσίας. Ο γιατρός λαμβάνει αίμα από τη φλέβα του χεριού. Στη συνέχεια, μια συσκευή το καθαρίζει. Το καθαρισμένο αίμα επιστρέφει στον οργανισμό του ασθενούς μέσω του άλλου χεριού του.

Η αιμοκάθαρση απομακρύνει τα παθογόνα και τα περιττά συστατικά του αίματος, όπως:

• πρωτεΐνες
• χοληστερόλη
• περιβαλλοντικές τοξίνες ή
• φάρμακα

Η αφαιρέση απομακρύνει ουσίες από το αίμα που προκαλούν βλάβες @ Александр Ивасенко /AdobeStock

Υπάρχουν διάφοροι τύποι αιμοκάθαρσης:

• Η λιπιδική αφαίρεση
• Η αφαίρεση βλαστικών κυττάρων
• Η αφαίρεση αιμοπεταλίων ή
• η ερυθροκυτταροαφαίρεση (λήψη ερυθρών αιμοσφαιρίων)

Επιπλέον, οι ειδικοί διακρίνουν μεταξύ της προπαρασκευαστικής αφαίρεσης και της θεραπευτικής αφαίρεσης:

Στην προπαρασκευαστική αφαίρεση πραγματοποιείται η συλλογή συστατικών του αίματος, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν αργότερα ως θεραπευτικά μέσα. Η αφαίρεση βλαστικών κυττάρων βοηθά, για παράδειγμα, τους ασθενείς με καρκίνο.

Η θεραπευτική αφαίρεση χρησιμοποιείται για τη στοχευμένη θεραπεία μιας υπάρχουσας νόσου, όπως η αιμοκάθαρση ως μέθοδος υποκατάστασης των νεφρών. 

Η αιμοκάθαρση ενδείκνυται για όλους τους ασθενείς με σοβαρή ή πλήρη νεφρική ανεπάρκεια. Πρόκειται για μια τεχνητή διαδικασία φιλτραρίσματος, η οποία απαλλάσσει το αίμα από βλαβερές ουσίες. Η αιμοκάθαρση αποτελεί, επομένως, μια ειδική μορφή αφαιρέσεως.

Τα όργανα αποβολής μας, ειδικά τα νεφρά και το ήπαρ, συμβάλλουν καθημερινά σημαντικά στην υγεία μας. Φροντίζουν ώστε οι βλαβερές ουσίες, όπως το αλκοόλ ή τα φάρμακα, να αποβάλλονται από τον οργανισμό. 

Εάν τα όργανα υπερφορτωθούν, αυτό μπορεί να έχει θανατηφόρες συνέπειες. Η θεραπευτική αφαίρεση βοηθά τον οργανισμό να ανακτήσει την ισορροπία του.

Η αφαίρεση χρησιμοποιείται σε πολλές παθήσεις. Σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών του μεταβολισμού των λιπιδίων, η λιπιδική αφαίρεση αποτελεί τη μέθοδο επιλογής. 

Εάν ούτε τα φάρμακα ούτε η δίαιτα βοηθούν στην περίπτωση αυξημένων λιπιδίων στο αίμα, η αιμοκάθαρση είναι συνήθως η μόνη αποτελεσματική θεραπεία. Ωστόσο, οι πάσχοντες πρέπει να υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση μία φορά την εβδομάδα για όλη τους τη ζωή.

Η ανοσοαφαίρεση, από την άλλη πλευρά, είναι χρήσιμη σε προγραμματισμένες μεταμοσχεύσεις. Εάν η ομάδα αίματος ή άλλα χαρακτηριστικά του δότη και του λήπτη δεν ταιριάζουν, η μεταμόσχευση μπορεί να πραγματοποιηθεί χάρη στην ανοσοαφαίρεση. 

Ο λόγος: Κατά την αιμοκάθαρση, απομακρύνονται από το αίμα του λήπτη του οργάνου τα αντισώματα που, υπό κανονικές συνθήκες, καταπολεμούν την ξένη ομάδα αίματος.

Ένας άλλος τομέας εφαρμογής της αιμοκάθαρσης είναι οι νευρολογικές παθήσεις. Η πιο γνωστή είναι η σκλήρυνση κατά πλάκας. Σε ασθενείς στους οποίους η κορτιζόνη δεν αρκεί, η αιμοκάθαρση απομακρύνει τα αντισώματα από το αίμα.

Η αφαιρέση χρησιμοποιείται επίσης στις ακόλουθες παθολογικές καταστάσεις:

Διάφορες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις και δηλητηριάσεις

• Αυτοάνοσες παθήσεις
• Ρευματισμοί
• Αλλεργίες
• Χρόνιες δερματικές παθήσεις, όπως η νευροδερματίτιδα

Η αφαιρέση είναι κατάλληλη και για τη νευροδερματίτιδα @ lial88 /AdobeStock

Υπάρχουν δύο είδη αιμοκάθαρσης:

• Η μικρή αιμοκάθαρση: διήθηση δύο έως τριών λίτρων αίματος
• Η εκτεταμένη αιμοκάθαρση: καθαρισμός 50 έως και 70 λίτρων αίματος

Κάθε αιμοκάθαρση αποτελεί μια εξαντλητική διαδικασία για τον ασθενή. Ακόμη και η μικρή αιμοκάθαρση διαρκεί περίπου τέσσερις ώρες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο ασθενής είναι πλήρως συνειδητός και μπορεί να διαβάσει ή να παρακολουθήσει ένα DVD. Ο καθαρισμός του αίματος πραγματοποιείται εξωσωματικά, δηλαδή έξω από το σώμα, με τη βοήθεια μιας μηχανής αφαίρεσης.

Πριν από την αιμοκάθαρση πραγματοποιείται λεπτομερής λήψη ιστορικού. Ο γιατρός σας ενημερώνει αναλυτικά για τους κινδύνους και τις παρενέργειες.

Πριν από την επέμβαση, ο γιατρός τοποθετεί καθετήρες σε δύο φλέβες του χεριού του δότη. Από τη μία φλέβα, το αίμα ρέει σε ένα αποστειρωμένο σύστημα σωληνώσεων. Εκεί προσθέτουν στο αίμα ένα αντιπηκτικό. Από εκεί, το μείγμα μεταφέρεται στον διαχωριστή κυττάρων. Εκεί πραγματοποιείται ο διαχωρισμός των διαφόρων συστατικών του αίματος μεταξύ τους.

Μέσω διήθησης μπορούν επίσης να απομονωθούν μεμονωμένες ουσίες. Μετά τη διαδικασία, ο δότης λαμβάνει το αίμα πίσω μέσω της άλλης φλέβας του χεριού.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης, οι γιατροί ελέγχουν συνεχώς τους ζωτικούς σας δείκτες. Για να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή της διαδικασίας χωρίς επιπλοκές, μια ομάδα ειδικών βρίσκεται στο πλευρό σας όλο το 24ωρο.

Εάν έχει προγραμματιστεί αφαίρεση αίματος, διακόψτε τη λήψη φαρμάκων που προάγουν την πήξη του αίματος περίπου μία εβδομάδα πριν.

Η αιμοκάθαρση είναι μια διαδικασία που εξαντλεί πολύ τον ανθρώπινο οργανισμό. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να προγραμματίσετε επαρκή χρόνο ανάπαυσης μετά από κάθε θεραπεία. 

Η διάρκεια εξαρτάται από τον ασθενή και την κατάσταση της υγείας του. Την ημέρα της αιμοκάθαρσης θα πρέπει να αποφεύγετε τις βαριές δραστηριότητες. Συνιστάται να καταναλώνετε επαρκή ποσότητα υγρών κατανεμημένη καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Μετά την επέμβαση, θα παραμείνετε υπό ιατρική παρακολούθηση για τουλάχιστον μισή ώρα. Σε περίπτωση που προκύψουν επιπλοκές, θα μπορούν να σας βοηθήσουν άμεσα. Ο γιατρός ελέγχει την αρτηριακή σας πίεση και τον καρδιακό σας ρυθμό. Δεν απαιτείται νοσηλεία στο νοσοκομείο μετά από μια αφαίρεση.

Εάν έχει προγραμματιστεί αιμοκάθαρση για εσάς, θα λάβετε ένα εξατομικευμένο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες σας θεραπευτικό σχέδιο. Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο τα προπαρασκευαστικά, αλλά και τα μεταγενέστερα μέτρα.

Η αφαίρεση είναι μια αναγνωρισμένη θεραπευτική μέθοδος και μια μορφή καθαρισμού του πλάσματος του αίματος. Γενικά, πρόκειται για μια διαδικασία που γίνεται καλά ανεκτή. 

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της επέμβασης είναι πιθανές αγγειοβαγικές αντιδράσεις. 

Αυτές εκδηλώνονται με:

• ζάλη
• Χλωμότητα ή
• ναυτία

Συχνά, οι ασθενείς παρουσιάζουν πτώση της αρτηριακής πίεσης και βραδυκαρδία.

Συχνά, το σημείο της παρακέντησης μολύνεται αμέσως μετά την επέμβαση και σχηματίζεται μώλωπας.

Επίσης συχνή είναι η εμφανής έλλειψη ασβεστίου, η οποία οφείλεται στην αποδόμηση του κιτρικού άλατος. Σε αυτή την περίπτωση, οι ασθενείς παραπονούνται για ρίγη και μυρμήγκιασμα στα άκρα. Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να ανακουφιστούν γρήγορα με τη χορήγηση ασβεστίου.