Εμφυτεύματα κατασκευασμένα κατά παραγγελία για υψηλές απαιτήσεις – αυτό είναι το νόημα των εξατομικευμένων για κάθε ασθενή προθέσεων γόνατος. Ο PD Dr. med. Erhan Basad εξηγεί, μέσω μιας κλινικής περίπτωσης, τις δυνατότητες εφαρμογής και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εξατομικευμένης πρόθεσης που κατασκευάζεται με 3D εκτυπωτή. Θα μάθετε επίσης τα πάντα για την χειρουργική τεχνική.
Παράδειγμα περίπτωσης: Η πορεία προς την αρθροπλαστική γόνατος
Ποδόσφαιρο, ποδηλασία, σκι – ο Peter Schneider, 58 ετών, ήταν πάντα ένας δραστήριος άνθρωπος. Από την ηλικία των 17 ετών, ο τραπεζίτης από τη Φρανκφούρτη υπέφερε από διάφορους τραυματισμούς στο γόνατο.
Οι αρθροσκοπικές επεμβάσεις του έφεραν βελτίωση για πολλά χρόνια. Τα τελευταία χρόνια, όμως, εμφανίστηκε αρθρίτιδα στο γόνατο (γοναρθρίτιδα) με πόνους που δεν μπορούσαν πλέον να αντιμετωπιστούν. Οι γιατροί συνέστησαν πλέον την τοποθέτηση τεχνητού γόνατος (ολική ενδοπρόθεση γόνατος ή ΟΕΓ).
Ο αθλητικός τραπεζίτης διστάζει, καθώς φοβάται την απώλεια κινητικότητας και τον φυσικό περιορισμό μετά την επέμβαση.

© artstudio_pro / Fotolia
Αρθρίτιδα – Αιτιολογία και θεραπεία
Η αρθρίτιδα εμφανίζεται όταν ο αρθρικός χόνδρος έχει υποστεί βλάβη, με αποτέλεσμα τα οστά να τρίβονται μεταξύ τους κατά τις κινήσεις και τις καταπονήσεις.
Σύμφωνα με τον PD Dr. Basad, οι αιτίες είναι:
- προηγούμενοι τραυματισμοί
- υπερβολική ή λανθασμένη καταπόνηση
- αυξημένο σωματικό βάρος ή
- παραμορφώσεις των αρθρώσεων
Στα αρχικά στάδια, η φυσιοθεραπεία και οι χειρουργικές επεμβάσεις διατήρησης της άρθρωσης βοηθούν.
Η προχωρημένη αρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς με την τοποθέτηση τεχνητής άρθρωσης (ενδοπρόθεση).
Στο πρώτο στάδιο πραγματοποιείται η κοπή των αρθρικών επιφανειών. Στη συνέχεια, ο γιατρός στερεώνει τα εμφυτεύματα στις επιφάνειες του μηρού και της κνήμης. Έτσι αποτρέπεται η επώδυνη τριβή μεταξύ των αρθρικών επιφανειών που έχουν χάσει τον χόνδρο.
Όσο καλύτερη είναι η γενική κατάσταση του ασθενούς, τόσο γρηγορότερα μπορεί να ανακτήσει την ποιότητα ζωής και τη δραστηριότητά του μετά την επέμβαση.
Ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα μετά από μια επέμβαση τοποθέτησης προθέσεως γόνατος είναι η ανάκτηση της μυϊκής δύναμης και της κινητικότητας.
Μακροπρόθεσμα, η αντοχή μιας πρόθεσης γόνατος εξαρτάται από μηχανικούς και βιολογικούς παράγοντες.
Έτσι, η μη ακριβής εφαρμογή των εμφυτευμάτων ή το υπερβολικό βάρος συγκαταλέγονται στους κινδύνους που οδηγούν σε χαλάρωση.
Προσαρμογή κατά παραγγελία αντί για τυποποιημένα μεγέθη στην πρόθεση γόνατος
Μέσω μιας προθέσεως γόνατος, ο ασθενής μπορεί να ανακτήσει την ποιότητα ζωής του. Στην περίπτωση του Peter Schneider, η κατάλληλη λύση ήταν ένα εξατομικευμένο εμφύτευμα γόνατος.
«Αυτό το εμφύτευμα είναι “κατασκευασμένο κατά παραγγελία” και αποκαθιστά την ατομική ανατομία», εξηγεί ο ειδικός για το γόνατο από το Χαϊδελβέργη, PD Dr. Basad. «Οι συμβατικές ενδοπροθέσεις διατίθενται σε “τυποποιημένα μεγέθη” σύμφωνα με μέσες ανατομικές μορφές. Τα εξατομικευμένα εμφυτεύματα, αντίθετα, κατασκευάζονται κατά παραγγελία.»
Το μέγεθος, το σχήμα και οι άξονες των προθέσεων γόνατος λαμβάνονται υπόψη ήδη κατά τη διαδικασία κατασκευής. Με αυτόν τον τρόπο, τα εμφυτεύματα και τα οστά ταιριάζουν τέλεια μεταξύ τους.
Οι τεχνικές με τη βοήθεια υπολογιστή εξασφαλίζουν βέλτιστη εφαρμογή
Οι τεχνικές με τη βοήθεια υπολογιστή βοηθούν στον σχεδιασμό των αρθρικών εμφυτευμάτων και στην εξατομικευμένη (προσαρμοσμένη) κατασκευή τους.
Τα εξατομικευμένα εμφυτεύματα που κατασκευάζονται με τη βοήθεια CAD/CAM αναπαράγουν τη φυσική γεωμετρία της άρθρωσης του γόνατος και επιτρέπουν σημαντικά καλύτερη τοποθέτηση. Το σύστημα επιτρέπει τη θεραπεία της αρθρίτιδας του γόνατος.
Η ένδειξη ισχύει σε περιπτώσεις ιδιαίτερα δύσκολων ανατομικών συνθηκών ή όταν ο ασθενής έχει υψηλές απαιτήσεις απόδοσης.

© alexonline / Fotolia
Εμφύτευμα και εργαλεία από τον εκτυπωτή 3D
Για ένα εξατομικευμένο εμφύτευμα γόνατος, οι γιατροί δημιουργούν αρχικά ένα εικονικό τρισδιάστατο αποτύπωμα μέσω αξονικής τομογραφίας. Στη συνέχεια, ειδικοί στη Βοστώνη (ΗΠΑ) προσδιορίζουν το βέλτιστο σχήμα με τη βοήθεια ειδικών προγραμμάτων υπολογιστή.
Εκεί, οι εκτυπωτές 3D κατασκευάζουν την πρόθεση γόνατος μαζί με τα αντίστοιχα χειρουργικά εργαλεία για τον εκάστοτε ασθενή.
«Τα εργαλεία έχουν φρεζαριστεί έτσι ώστε να εφαρμόζουν ακριβώς στα οστά του ασθενούς. Έτσι, η προετοιμασία των οστών πραγματοποιείται με ασφάλεια και χωρίς λάθη. Τα πρότυπα περιλαμβάνουν όλες τις διαστάσεις και τις διορθώσεις αξόνων που είναι απαραίτητες για μια τέλεια τοποθέτηση», εξηγεί ο Δρ. Basad σχετικά με την χειρουργική τεχνική.
Επιστροφή στη δραστηριότητα με νέα άρθρωση γόνατος
Μόλις λίγες ημέρες μετά την επέμβαση, ο Peter Schneider μπορούσε να περπατήσει αυτόνομα και να λυγίσει το γόνατό του ήδη κατά 90 μοίρες.
«Η αίσθηση κατά το περπάτημα μετά την επέμβαση ήταν πραγματικά οικεία. Αφού υποχώρησαν οι αρχικοί πόνοι της επέμβασης, μπορούσα να εμπιστευτώ σχεδόν τα πάντα στην άρθρωσή μου», λέει ο ενθουσιώδης αθλητής και τονίζει: «Λίγο καιρό μετά την επέμβαση, είχα ήδη ξαναρχίσει να κάνω ποδήλατο και να παίζω γκολφ».
Σύμφωνα με τον χειρουργό, πρέπει να προστεθεί ότι η ταχεία ανάρρωση είναι δυνατή μόνο αν ο ασθενής ήταν προηγουμένως αθλητικά ενεργός.
Ο Δρ. Basad προτιμά, επίσης, να ενημερώνει προσεκτικά τους ασθενείς: «Η προσαρμογή στο νέο υλικό, η αλλαγή στη στατική και η ανακτηθείσα κινητικότητα μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες.»

© elnariz / Fotolia
Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την εξατομικευμένη πρόθεση γόνατος
Ποιοι ασθενείς με προβλήματα στο γόνατο χρειάζονται ενδοπρόθεση;
Γενικά, μια πρόθεση γόνατος θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν τα μέτρα διατήρησης της άρθρωσης δεν έχουν πλέον επαρκή αποτέλεσμα.
Στα αρχικά στάδια της αρθρίτιδας, αυτά περιλαμβάνουν:
- τη διόρθωση του άξονα (σε περιπτώσεις O- και X-πόδια) ή
- την αρθροσκόπηση (σε περίπτωση μεμονωμένων μηχανικών συμπτωμάτων λόγω ρήξεων μηνίσκου)
Πριν από τη λήψη απόφασης για αντικατάσταση της άρθρωσης, οι γιατροί πρέπει να εξετάσουν εάν ενδείκνυται ολική ή μερική αντικατάσταση.
Σε περίπτωση εσωτερικής ή εξωτερικής αρθρίτιδας του γόνατος, είναι δυνατή η λιγότερο επεμβατική μερική αντικατάσταση με προθετική άρθρωση τύπου «έλκηθρο».
Ποιοι ασθενείς χρειάζονται εξατομικευμένη ενδοπρόθεση γόνατος;
Ένα εξατομικευμένο εμφύτευμα μπορεί να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του κάθε ασθενούς και να εξοικονομεί οστικό ιστό. Κάθε γόνατο είναι τόσο μοναδικό όσο και ο άνθρωπος. Ως εκ τούτου, κάθε ασθενής μπορεί να επωφεληθεί από μια εξατομικευμένη κατασκευή.
Δεν είναι σημαντική μόνο η ακριβής εφαρμογή χωρίς προεξοχή. Το εμφύτευμα καλύπτει επίσης όλες τις αιμορραγούσες οστικές επιφάνειες.
Στις προθέσεις τύπου «έλκηθρο» υπάρχει ένα επιπλέον πλεονέκτημα: το εμφύτευμα εναρμονίζεται με το σχήμα της «πέδιλης» του τμήματος της άρθρωσης που έχει διατηρηθεί. Έτσι, η άρθρωση λειτουργεί όπως είχαμε συνηθίσει όταν ήμασταν υγιείς.
Πώς πραγματοποιείται η χειρουργική επέμβαση για μια εξατομικευμένη πρόθεση γόνατος;
Κατ’ αρχήν, η χειρουργική επέμβαση διεξάγεται παρόμοια με την εμφύτευση μιας τυποποιημένης πρόθεσης. Ωστόσο, τα εμφυτεύματα και τα εργαλεία κατασκευάζονται ειδικά για τον εκάστοτε ασθενή. Οι γιατροί έχουν ήδη προσομοιώσει με επιτυχία τη χειρουργική επέμβαση σε τρισδιάστατο μοντέλο στον υπολογιστή.
Για την υποστήριξη της χειρουργικής τεχνικής χρησιμοποιείται ένα σχέδιο χειρουργικού σχεδιασμού. Αυτό περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα βήματα με τα αντίστοιχα ύψη και γωνίες εκτομής. Έτσι, οι γιατροί μπορούν να επιβεβαιώσουν τη σωστή τοποθέτηση των εργαλείων και του εμφυτεύματος κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Όσον αφορά τα εργαλεία, αξίζει να σημειωθεί ότι τα εξατομικευμένα πρότυπα κοπής προσαρμόζονται ακριβώς στο οστό. Επομένως, κάθε εκτομή απαιτεί ατομικό έλεγχο κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Χάρη στην προεγχειρητική πλοήγηση και στον προσανατολισμό που υποδεικνύεται στα πρότυπα, τα ενδοεγχειρητικά βήματα μειώνονται και απλοποιούνται από τεχνική άποψη.
Εξατομικευμένη πρόθεση γόνατος – Περίληψη
Η αρθρίτιδα εμφανίζεται όταν ο αρθρικός χόνδρος έχει υποστεί βλάβη, με αποτέλεσμα τα οστά να τρίβονται μεταξύ τους κατά τις κινήσεις και τις καταπονήσεις.
Αιτίες είναι:
- προηγούμενοι τραυματισμοί
- υπερβολική ή λανθασμένη καταπόνηση
- αυξημένο σωματικό βάρος ή
- παραμορφώσεις των αρθρώσεων
Στα αρχικά στάδια, βοηθούν η φυσιοθεραπεία και οι χειρουργικές επεμβάσεις διατήρησης των αρθρώσεων, όπως:
- αρθροσκόπηση και
- χειρουργικές επεμβάσεις αναδιάταξης
Η προχωρημένη αρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς με την τοποθέτηση τεχνητής άρθρωσης (ενδοπρόθεση).
Οι συμβατικές ενδοπροθέσεις διατίθενται σε «έτοιμα μεγέθη» που βασίζονται σε μέσες ανατομικές διαστάσεις.
Οι τεχνικές με τη βοήθεια υπολογιστή συμβάλλουν στην κατασκευή αρθρικών εμφυτευμάτων κατά παραγγελία (εξατομικευμένων). Προσαρμόζονται στην ανατομία του ασθενούς και επιτρέπουν την εξοικονόμηση οστού και αίματος κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης.
Με το σύστημα που παρουσιάζουμε, διαθέτουμε εδώ και πάνω από 14 χρόνια ένα σύστημα που έχει εφαρμοστεί δεκάδες χιλιάδες φορές παγκοσμίως και προσφέρει πραγματικά εξατομικευμένη προσθετική.
Η τεχνολογία CAD (Computer Aided Design) επιτρέπει την προεγχειρητική πλοήγηση, η οποία επισημαίνει από νωρίς ανατομικά προβλήματα και πιθανές λύσεις.
Τα κλινικά αποτελέσματα έχουν επιβεβαιώσει τη λειτουργικότητα του συστήματος όσον αφορά την ακρίβεια της εφαρμογής, την απώλεια αίματος, καθώς και την ασφάλεια και την οικονομική αποδοτικότητα.
Ποιοι ειδικοί τοποθετούν εξατομικευμένες προθέσεις γόνατος;
Οι επεμβάσεις στην άρθρωση του γόνατος πραγματοποιούνται από ειδικούς στην Ορθοπεδική και τη Χειρουργική Τραυματολογίας.
Κατά κανόνα, αυτοί οι γιατροί ειδικεύονται σε μια συγκεκριμένη άρθρωση, όπως η άρθρωση του γόνατος. Ως εκ τούτου, διαθέτουν μεγάλη εμπειρία στη διάγνωση όλων των πιθανών παθήσεων και στην εφαρμογή της αντίστοιχης θεραπείας.
Γι’ αυτό φροντίστε να απευθυνθείτε σε έναν αναγνωρισμένο ειδικό στη χειρουργική του γόνατος.
