Gastroskopia: informacje i lekarze wykonujący gastroskopię

Podczas gastroskopii lekarz wprowadza przez usta do żołądka elastyczny przewód (gastroskop). Gastroskop ma około 1 m długości i średnicę mniejszą niż 1 cm. Na końcu gastroskopu znajduje się kamera. Obraz z kamery jest powiększany i wyświetlany w czasie rzeczywistym na monitorze.

Gastroskopia pozwala lekarzowi obejrzeć błony śluzowe

• przełyku,
• żołądka oraz
• górnej części jelita cienkiego (dwunastnicy)

.

Gastroskop posiada tzw. kanał roboczy. Za jego pomocą można odsysać i podawać powietrze oraz płyn. Umożliwia on również wprowadzenie 

• szczypiec,
• pętli oraz
• różnych innych narzędzi.

Dzięki temu lekarz może na przykład pobrać próbkę tkanki bezpośrednio podczas badania.

Zazwyczaj gastroskopia odbywa się w specjalnie do tego przystosowanych gabinetach gastroenterologicznych (medycyna żołądkowo-jelitowa) lub w szpitalu.

Gastroskopia pozwala wyjaśnić całą gamę dolegliwości w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Należą do nich:

• nawracające zgagi
• trudności w połykaniu
• bóle w górnej części brzucha
• nudności i wymioty
• niewyjaśniona utrata masy ciała
• niedokrwistość
• Krew w stolcu
• Wzdęcia związane z jedzeniem
• Brak apetytu
• Wymioty z krwią
• Biegunka

Dzięki gastroskopii lekarz może m.in.

• wypukłości błony śluzowej (dywertykul),
• zapalenie błony śluzowej żołądka (gastritis),
• infekcje bakteryjne wywołane przez Helicobacter pylori,
• wrzody żołądka lub dwunastnicy (wrzody),
• nowotwory przełyku i żołądka,
• choroba Leśniowskiego-Crohna lub
• choroba refluksowa

.

Ponadto badanie może dostarczyć wskazówek dotyczących chorób jelita cienkiego, np.

• celiakię,
• choroby Whipple'a,
• lambliozy

. W celu dalszego zbadania jelita cienkiego endoskopia kapsułkowa dostarcza dokładniejszego obrazu stanu tkanki.

Gastroskopia służy jednak nie tylko do diagnostyki. Lekarz może za jej pomocą wykonywać również drobne zabiegi operacyjne, takie jak np.

• rozszerzyć zwężenia (dylatacja),
• zatamować krwawienia lub
• usuwania polipów.

W przeciwieństwie do kolonoskopii, gastroskopia nie wymaga specjalnego przygotowania. Zazwyczaj wystarczy pozostać na czczo w dniu badania. Przezroczyste płyny można zazwyczaj pić jeszcze do dwóch godzin przed badaniem.

Zaleca się powstrzymanie się od palenia w dniu badania.

Jeśli pacjent przyjmuje leki przeciwzakrzepowe, takie jak np. ASA lub Xarelto, powinien skonsultować się z lekarzem, czy należy je odstawić. Często jednak nie jest to konieczne: gastroskopia czysto diagnostyczna może być przeprowadzona również przy przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych.

Bezpośrednio przed badaniem gardło można znieczulić sprayem znieczulającym, aby zminimalizować odruch wymiotny. Na życzenie pacjenci mogą jednak otrzymać również lek uspokajający (zazwyczaj propofol) lub krótkotrwałe znieczulenie, aby nie odczuwać zabiegu.

Samo badanie trwa zazwyczaj nie dłużej niż pięć minut. Pacjent leży na lewym boku. Gastroskop wprowadza się przez gardło do przełyku, żołądka i dwunastnicy.

Film pokazuje nagranie z prawdziwej gastroskopii:

Gdy tylko zostanie osiągnięty najgłębszy punkt, przez kanał roboczy wprowadzane jest powietrze, aby poszerzyć pole widzenia błony śluzowej. Lekarz bada teraz dwunastnicę, żołądek i przełyk.

Za pomocą kleszczyków można pobrać próbki tkanki, które są następnie analizowane. Pobieranie próbek jest bezbolesne. Próbki można zbadać od razu za pomocą szybkiego testu, np. na obecność bakterii Helicobacter pylori lub nietolerancję laktozy. W przeciwnym razie są one przekazywane do laboratorium w celu dalszej analizy.

Gastroskopia zazwyczaj nie jest bolesna. Jednak badanie może wywołać odruch wymiotny, który jest odczuwany jako nieprzyjemny.

Rozszerzenie żołądka powietrzem może powodować uczucie pełności i odbijanie. Dolegliwości te są jednak przejściowe i nieszkodliwe.

Gastroskopia jest rutynowym zabiegiem o niskim ryzyku. Przy odpowiednim przygotowaniu nie należy spodziewać się poważnych powikłań.

Mimo to w rzadkich przypadkach mogą wystąpić powikłania. Należą do nich uszkodzenia zębów lub tylnej ściany gardła, które mogą być spowodowane wprowadzeniem urządzenia. Może również dojść do urazu krtani lub strun głosowych.

Wprowadzenie gastroskopu oraz pobranie próbek tkanki może spowodować krwawienie. Bardzo rzadko dochodzi do połknięcia treści żołądkowej, co może prowadzić do zapalenia oskrzeli, a nawet zapalenia płuc.