Genital siğiller (Condylomata Acuminata): Genital siğiller hakkında bilgiler, belirtiler ve tedavi

Genital siğiller – tıbbi terimle Condylomata accuminata, kısaca kondilom olarak da adlandırılır – genital ve anal bölgede görülen bir viral hastalıktır. Bunlar, iğne başı büyüklüğünde, kırmızımsı veya kahverengimsi renkli, iyi huylu cilt büyümeleridir.

Hem erkeklerde hem de kadınlarda genital bölgede ortaya çıkabilirler.

Erkeklerde siğiller genellikle

• penis gövdesinde ve/veya sünnet derisinde ve
• anal kanalda,
• idrar yolunda veya idrar yolu ağzında ya da
• bağırsakta görülür.

Kadınlarda ise genellikle

• dış dudaklarda,
• vajina girişinde,
• anüsten, rektumda veya
• rahim ağzında görülür.

Genital siğiller genellikle insan papilloma virüsleri (HPV) tarafından ortaya çıkar. Bu virüsler çoğunlukla korunmasız cinsel ilişki yoluyla vücuda girer.

Virüsle enfekte olan hamile kadınlar, doğum sırasında patojeni yenidoğan çocuğa da bulaştırabilir.

Sebep Olan Patojenler

Toplamda yaklaşık 90 tip insan papilloma virüsü mevcuttur ve bunların yaklaşık 50'si genital siğillere neden olabilir.

Ancak siğillerin en sık görülen etkenleri, tip 6 ve tip 11 insan papilloma virüsleridir. Vakaların yaklaşık yüzde 90’ında bu virüslerin genital siğillerin nedeni olduğu tespit edilebilir.

Nadir durumlarda, tip 16 ve tip 18 insan papilloma virüsleri de tespit edilebilir. Bunlar, erkeklerde genital bölgedeki belirli kanser türleri (örn. penis kanseri) riskini artırır. Kadınlarda ise bu virüsler, rahim ağzı kanserinin gelişimi için başlıca risk faktörü olarak kabul edilmektedir.

Siğiller nasıl oluşur?

En ufak cilt veya mukoza yaralanmaları, özellikle cinsel ilişki sırasında, etkilenen kişilerin farkına varmadan meydana gelir. Bu yaralanmalar, HP virüslerinin cilde girmesini kolaylaştırır.

Bulaşmanın ardından, insan papilloma virüsleri ilk olarak penis, anüs veya rektumdaki üst deri ve mukoza tabakalarına yerleşir. Bu virüsler her zaman genital siğillere yol açmaz. Ancak belirli tetikleyici faktörler devreye girdiğinde virüsler çoğalır. Sonuç olarak genital siğiller de çoğalır.

Genital siğillerin oluşumunu kolaylaştıran faktörler arasında özellikle şunlar yer alır:

• zayıflamış bağışıklık sistemi ve
• mevcut iltihaplanmalar.

İlk genital siğiller, enfeksiyondan en erken iki ila dört hafta sonra ortaya çıkar. Bazen birkaç ay geçmesi de mümkündür.

Zayıflamış bağışıklık sistemi

Vücudun kendi bağışıklık sistemi zayıfladığında, enfeksiyon sonrası genital siğillerin gelişme riski artar. Bu durumda HP virüsleri daha hızlı çoğalabilir.

Bu nedenle, bağışıklık sistemi zayıflamış veya kronik hastalığı olan kişiler genital siğillere karşı özellikle savunmasızdır. Bunlara örneğin

• AIDS hastaları,
• diyabet hastaları ve
• organ nakli geçirmiş ve bu nedenle bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar (immünosüpresifler) almak zorunda olan hastalar.

Genital siğillerin oluşumunu kolaylaştıran diğer faktörler

Genital siğillerin gelişmesine yol açan diğer risk faktörleri arasında

• alkol,
• sigara ve
• uyuşturucu kullanımıdır.

Hareket eksikliği, sağlıksız beslenme ve yetersiz uyku gibi sağlıksız bir yaşam tarzı da bir risk faktörü oluşturur.

Ayrıca, HPV enfeksiyonunun yanı sıra HIV, genital herpes veya genital bölgede mantar enfeksiyonları gibi diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkları da olan kişiler, genital siğillere daha yatkındır.

Sessiz HPV enfeksiyonu

Genital siğil patojenlerinin bulaşmasından sonra, mutlaka genital siğillerin ortaya çıkması gerekmez. Bu nedenle, kişiler HPV virüslerini hiçbir zaman fark etmeden vücutlarında taşıyabilirler. Bu duruma “asemptomatik enfeksiyon” denir. Ancak etkilenen kişiler, farkında olmadan HPV virüslerini başkalarına bulaştırabilir.

Tahminlere göre, HPV virüsü ile enfekte olan tüm kişilerin yaklaşık yüzde 10 ila 15'inde bu tür bir sessiz enfeksiyon mevcuttur.

Genital siğiller son derece bulaşıcıdır, çünkü bunlara neden olan HPV virüsleri çok kolay bir şekilde bulaşabilir. Bu nedenle, enfekte bir kişinin etkilenen cilt bölgeleriyle tek seferlik doğrudan cilt teması bile HPV enfeksiyonuna yakalanmak için yeterlidir.

Özellikle sık sık değişen cinsel partnerlerle korunmasız cinsel ilişki, HPV enfeksiyonu için başlıca risk faktörleri arasında yer alır.

Cinsel ilişki sırasında genital siğil virüsünün bulaşması

Bulaşma, çoğu durumda cinsel ilişki veya oral seks sırasında temas yoluyla veya bulaşıcı sıvılar yoluyla gerçekleşir. Bu sırada, genital bölgedeki genital siğillerin bulunduğu cilt bölgeleriyle doğrudan cilt teması meydana gelir.

Kondom, genital siğillerin sadece peniste veya vajinada bulunması durumunda virüs bulaşmasını etkili bir şekilde önleyebilir. Ancak genital siğiller genital bölgenin başka yerlerinde de görülüyorsa, kondomlar HPV enfeksiyonuna karşı yeterli koruma sağlamaz.

Bazı durumlarda prezervatif kullanımı etkili bir koruma sağlayabilir © Victoria М | AdobeStock

HPV virüsleriyle bulaşma riski, cinsel partner sayısının artmasıyla da yükselir.

• Değişen partnerlerle sık cinsel temas ve
• sık sık korunmasız cinsel temaslar

bu nedenle HPV enfeksiyonu için risk faktörleri arasında yer alır. Ayrıca, ilk cinsel ilişkilerin erken yaşta gerçekleşmesi durumunda da HPV enfeksiyonu riski artar.

Genital siğil virüslerinin diğer bulaşma yolları

HPV virüsleri, birlikte banyo yaparken veya okşama sırasında yakın vücut ve cilt teması yoluyla da bulaşabilir.

Nadir durumlarda, banyo havluları veya el havluları gibi ortak kullanılan eşyalar yoluyla bulaşma da mümkündür.

Genital siğiller, iğne başı büyüklüğünde, kırmızımsı-kahverengimsi veya beyazımsı renkteki küçük yumrulardır. Genellikle ilk başta fark edilmezler.

Genellikle çok sayıda ve birbirine yakın bir şekilde büyürler. Tedavi edilmezlerse, karnabahar benzeri cilt büyümelerine – yani siğil yuvalarına – dönüşebilirler.

Genellikle genital siğiller hiç rahatsızlık veya ağrıya neden olmaz ya da çok az rahatsızlık verir. Nadir durumlarda,

• siğillerin çevresindeki deride küçük, kanayan çatlaklar (fissürler),
• kaşıntı ve
• yanma

eşlik edebilir.

Genital siğiller en sık nerede görülür?

Erkeklerde genital siğiller çoğunlukla

• penis gövdesinde (%51),
• anüsten (%34),
• glans (%10) ve
• sünumda (%8)

görülür. Ancak erkeklerde idrar kanalı (%10), testis kesesi ve rektum da etkilenebilir.

Kadınlarda genital siğiller çoğunlukla

• dış dudaklarda (%66),
• vajinada ve vajina ağzında (37 %),
• anüs (23 %),
• rahim ağzında (%8) ve
• idrar yolunda veya idrar yolu ağzında (%4) görülür.

İlk olarak, doktor hastayla görüşerek şikayetlerini öğrenir. Ardından dış genital bölgeyi ve anüsü muayene eder.

Çoğu durumda genital siğiller, karakteristik görünümlerinden dolayı bu muayene sırasında kolayca tanınabilir. Ancak erken evrede genital siğiller bazen çıplak gözle neredeyse hiç veya çok zor görülür. Bu durumda doktor, şüpheli cilt bölgelerine seyreltilmiş yüzde üçlük asetik asit sürerek bunların beyaz lekeler olarak görünmesini sağlar.

Erkeklerde bu aşamada bir rektoskopi (anüs muayenesi) veya meatoskopi (idrar yolu muayenesi) yapılması tavsiye edilir. Bu muayene sırasında doktor, anüs ve idrar yolunda fark edilmeden yayılmış olabilecek genital siğilleri tespit edebilir.

Kadınlarda jinekolog ayrıca rahim ağzını da muayene eder. Bu, kolposkop adı verilen özel bir mikroskop yardımıyla yapılır. Bu cihazla rahim ağzının cilt yüzeyi 10 ila 30 kat büyütülerek görüntülenebilir.

Tedavi için tanıyı kesinleştirmek ve hastalığa neden olan patojeni kesin olarak belirlemek gerekir. Bunun için doktor, lokal anestezi altında küçük bir doku örneği alır. Bu örnek daha sonra moleküler biyolojik olarak incelenir.

Genital siğillerin tedavisi, hem doktor gözetiminde kendi kendine tedavi yoluyla hem de tıbbi tedavi yoluyla gerçekleştirilebilir. Tedavi, bir ürolog veya jinekolog tarafından yürütülür.

Tedavi yönteminin seçimi genellikle

• genital siğillerin büyüklüğüne ve konumuna
• hastanın bağışıklık sisteminin gücüne

bağlıdır.

Nedeni ortadan kaldırmaya yönelik ve semptomatik tedavi

Temel olarak iki farklı tedavi yöntemi mevcuttur:

Nedeni ortadan kaldırmaya yönelik (kausal) tedavi, hastalığa neden olan virüsü doğrudan hedef almayı amaçlar. Semptomatik tedavi ise siğillerin çıkarılmasına odaklanır. Bu amaçla kemoterapötik veya cerrahi yöntemler kullanılabilir.

Kendi kendine tedavi

Kendi kendine tedavi kapsamında hasta, birkaç hafta boyunca genital siğillere özel solüsyonlar ve kremler sürmelidir. Bunlar çoğunlukla şu etken maddeleri içerir

• imiquimod,
• interferon veya
• podofilotoksin içerir.

İmikimod ve interferon, bağışıklık sistemini uyararak vücudun kendi bağışıklık hücrelerinin virüslere daha güçlü bir şekilde saldırmasını ve bunlarla mücadele etmesini sağlar.

Podofilotoksin, semptomatik tedavi kapsamında virüs bulaşmış hücrelerin büyümesini engeller ve böylece bu hücrelerin ölmesini sağlar.

Tıbbi tedavi

Kendi kendine tedavi mümkün değilse, tedavi bir doktor tarafından ayakta tedavi kapsamında gerçekleştirilir. Bunun nedenleri arasında, vücudun iç kısmında büyüyen ve bu nedenle krem sürülemeyen genital siğiller sayılabilir.

Sadece tıbbi tedavi kapsamında uygulanabilen tedavi yöntemleri arasında şunlar yer alır

• trikloroasetik asit uygulaması,
• sıvı azotla dondurma,
• cerrahi olarak çıkarılması ve
• elektroterapi veya lazer tedavisi yoluyla çıkarılması.

Şu ana kadar, hastalığa neden olan insan papilloma virüslerinin tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir. Bu nedenle tam bir iyileşme garanti edilemez. Tedavi başarıyla tamamlandıktan sonra bile genital siğiller tekrar ortaya çıkabilir. Bu durum, özellikle bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi elverişli faktörlerin mevcut olduğu durumlarda geçerlidir.

Bu nedenle, hastaların yaklaşık yüzde 20 ila 70’inde siğiller altı ay içinde tekrar ortaya çıkar. Özellikle cerrahi olarak çıkarılan siğillerde nüks riski yaklaşık yüzde 75 ile oldukça yüksektir.

Bu nedenle, tedavinin ardından düzenli olarak kontrol muayenelerine girilmesi tavsiye edilir.

Genital siğiller, ancak neden olan HP virüsleriyle bulaşma olmazsa kesin olarak önlenebilir.

Çeşitli davranışlar ve önlemler – özellikle cinsel ilişki sırasında prezervatif kullanımı – bulaşma riskini azaltabilir.

• Prezervatif kullanın!
• Etkilenen cilt bölgeleriyle doğrudan temas kurmayın
• Banyo havluları ve el havlularını paylaşmayın
• İyi bir genital hijyen
• Nefes alabilen iç çamaşırı ve giysiler (cinsel bölgede nemli ve sıcak bir ortam oluşmasını önlemek için)
• Sağlıklı bir yaşam tarzı ile bağışıklık sistemini güçlendirin
• HPV aşısı yaptırın

HPV aşısı öncelikle rahim ağzı kanserini önlemeye yarar. Aşı, 6, 11, 16 ve 18 tipi insan papilloma virüslerine karşı koruma sağlar. Almanya’da 12 ila 17 yaş arası kız çocuklarına uygulanması önerilmektedir. Aşı, ilk cinsel temastan önce yapılmalıdır. Genellikle iki ve dört ila altı aylık aralıklarla üç doz aşı uygulanır.

Ancak diğer HPV tipleri de genital siğillere neden olabileceğinden, HPV aşısı genital siğillere karşı mutlak bir koruma sağlamaz.

Eğer enfeksiyon çoktan gerçekleşmişse, partnerin de tedaviye alınması gerekir. Aksi takdirde, partnerin virüsü tekrar bulaştırması söz konusu olabilir (“ping-pong etkisi”).

Metin yüzleri, duyguları ifade edebilen ve metninizi öne çıkarabilen küçük karakter dizileridir. Galeride bunlara göz atın.

Genital siğilleri nasıl tanırsınız?

Genital siğiller genellikle genital veya anal bölgede küçük, ten rengi veya kırmızımsı nodüller şeklinde görülür. Çoğu zaman fark edilmezler ve herhangi bir şikayete neden olmazlar. Şüphe durumunda her zaman bir doktor tarafından teşhis konulmalıdır.

HPV bulaşması
nasıl gerçekleşir?

Genital siğillerin bulaşması çoğunlukla yakın cilt teması yoluyla, özellikle cinsel ilişki sırasında gerçekleşir. Virüs, prezervatifin tam olarak kaplamadığı bölgeleri de etkilediğinden, korunma tam olarak sağlanamaz.

Genital siğiller kendiliğinden geçebilir mi?

Bazı hastalarda genital siğiller kendiliğinden geriler, ancak HPV enfeksiyonu devam eder. Bu nedenle, nüksetmeyi ve enfeksiyonun yayılmasını önlemek için hedefli bir tedavi uygulanması önemlidir.

Genital siğillerden nasıl korunulur?

En önemli koruma önlemleri arasında prezervatif kullanımı, güçlü bir bağışıklık sistemi ve özellikle HPV 6 ve 11 tiplerine karşı koruma sağlayan HPV aşısı yer alır. Bununla birlikte, hiçbir yöntem tam bir güvenlik sağlayamaz.