Sindaktili: Birbirine yapışık parmaklar ve ayak parmakları hakkında bilgiler

Tıp uzmanları, sindaktili (ICD kodu: Q70.9) terimini, vücut uzuvlarında görülen doğuştan gelen bir malformasyon olarak tanımlar. Bu durum, dismeli'nin bir alt türüdür.

Sindaktili, parmakların veya ayak parmaklarının birbirine yapışmasıyla karakterizedir. Normalde, embriyonun 5. ve 7. gelişim haftaları arasında parmaklar ve ayak parmakları birbirinden ayrılır. Sindaktili durumunda ise bir bozukluk söz konusudur; bu nedenle ayrılma tam olarak gerçekleşmez ve etkilenen uzuvlar birbirine yapışık olarak büyümeye devam eder. 

Sindaktili terimi Yunanca kökenlidir ve “syn” (birlikte) ile “daktylos” (parmak) kelimelerinden oluşur.

Ellerde sindaktili, en sık görülen malformasyonlardan biridir. Her 3000 yenidoğan çocuktan biri basit sindaktiliden etkilenir.

Şiddetli sindaktili durumunda, bir eldeki tüm parmaklar birbirine yapışabilir. Özellikle orta parmak ile yüzük parmağının birbirine yapışması sık görülür. Parmakların birbirine yapışması, genellikle el ile bir şeyi kavramak gibi hareketlerde kısıtlılıklara yol açar.

Ayaklarda ise genellikle ikinci ayak parmakları arası kıvrım etkilenir.

Tıp, sindaktilinin farklı şiddet derecelerini ayırt eder. Burada, birbirine yapışmış parmak veya ayak parmak eklemlerinin sayısı önemli bir rol oynar. Ayrıca, aşağıdakiler arasında ayrım yapılır

• kutan sendaktili (Latince cutis - deri): Eklemler arasında sadece deri bağlantısı vardır
• osser sendaktili (Latince os - kemik): Kemik parçaları birbirine yapışmıştır.
• Kompleks sindaktilide ise deri ve kemiklerin yanı sıra damarlar ve sinirler de etkilenir

Ayak parmaklarındaki sindaktili çoğu durumda herhangi bir şikayete yol açmaz.

Parmakların ve ayak parmaklarının birbirine yapışmasının çeşitli nedenleri vardır. Bunlar arasında hamilelik sırasında bebeğe etki eden dış etkenler, örneğin alkol veya belirli ilaçlar yer alır. Amniyotik bant sendromunda, yumurta zarından bağ dokusundan oluşan sert halkalar oluşur ve bu halkalar parmakları ve ayak parmaklarını birbirine bağlar.

Sindaktili genellikle Apert veya Carpenter sendromu gibi genetik sendromlarla ilişkilidir. Etkilenen çocukların %20 ila %40’ında durum böyledir. Bu durumda, malformasyonlardan bir gen kusuru sorumludur. Hastalık dominant kalıtım yoluyla geçer. Sindaktili, fiziksel gelişim bozuklukları olan genetik kaynaklı hastalıkları olan çocuklarda sık görülen bir semptomdur. 

Bu bozukluğun ancak yaşamın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkması nadirdir. Tıp uzmanları bu duruma ekzojen sendaktili adını verir. Nedenleri arasında genellikle yetersiz tedavi edilen yaralanmalar ve kazalar sayılabilir. Bu durumlarda cilt ve kemikler düzgün bir şekilde iyileşememiştir.

Sindaktilinin dıştan görülebilen belirtisi, birbirine yapışmış parmaklar veya ayak parmaklarıdır. Bu durum, ellerin ve ayakların motor fonksiyonlarının kısıtlanmasına neden olabilir.

Şiddetli bir sindaktili durumunda, basit hareketler bile yapılamaz. Bu durum, günlük yaşamda önemli kısıtlamalara yol açar.

Kalıtsal hastalığın ilerlemesiyle birlikte, parmaklar arasında kemik bağlantıları oluşur. Parmakların uzunlukları farklıysa, tıpta bu duruma akrosindaktili denir.

Daha sonra deri köprüsünde delikler oluşur ve bu delikler ağrılı iltihaplanma riskini beraberinde getirir.

Dokunma duyusu ve ince motor beceriler de giderek daha fazla etkilenir. Ellerde komplikasyon riski, ayaklara göre önemli ölçüde daha yüksektir. Birbirine yapışık ayak parmakları nedeniyle, hastaların hareketleri genellikle kısıtlanmaz.

Çocukların ruh sağlığı bu şekil bozukluklarından ciddi şekilde etkilenebilir. Bu nedenle ebeveynler, çocuklarıyla birlikte olumlu ve gelişimi destekleyici bir bakış açısı geliştirmelidir.

Doktor, genellikle doğumdan sonra yapılan gözle muayene sırasında sindaktiliyi tespit eder.

Anormalliğin türünü teşhis etmek için doktor, röntgen gibi görüntüleme yöntemlerini kullanır. Bu sayede, kemik sendaktilide birleşen kemik köprülerini kesin olarak belirleyebilir.

Erken bir cerrahi müdahale ile sindaktili başarıyla tedavi edilebilir. Ameliyatın amacı, işlevsel ve estetik açıdan iyi bir sonuç elde etmektir.

Doktor, bu işlem sırasında birbirine yapışmış uzuvları birbirinden ayırır. Bu sırada,

• deri köprüsünün basitçe kesileceği mi, yoksa
• ayrılan parmakları veya ayak parmaklarını kasık bölgesinden alınacak ek bir deri grefti ile kaplamak gerektiği.

Özellikle çocuklarda büyük yara izleri kalmaması çok önemlidir. Bu tür yara izleri büyümeyle birlikte uzamayacak ve gerginlikleri nedeniyle parmaklarda eğriliğe yol açabilir.

Sindaktilinin ayrılması karmaşık ve zorlu bir işlemdir ve el cerrahisi alanında deneyimli bir uzman gerektirir.

Daha da zor olanı ise sindaktilinin kemiksel, yani iskeletsel formunun tedavisidir. Bu durumda iki parmak aynı kemik yapısına sahiptir ve bu kemiklerin tam olarak hangi parmağa ait olduğu belirlenemez. Ayrıca cerrah, kan damarları ve sinirlerdeki değişikliklere de dikkat etmelidir.

Sindaktili ayak parmaklarında görülüyorsa, bu genellikle sadece estetik bir sorun teşkil eder. Dolayısıyla etkilenen kişilerde herhangi bir şikayet görülmez. Bu nedenle birçok kişi cerrahi müdahaleyi tercih etmez.

Sindaktili tedavisinin temel ilkeleri arasında nazik ayrıştırma, deri nakli ve erken rehabilitasyon yer alır. Çocuğunuzda sindaktili varsa paniğe kapılmanıza gerek yoktur. Diğer hastalıklar dışlanabiliyorsa, bu bozukluğu gidermek için genellikle bir cerrahi müdahale yeterlidir.

Cerrahi düzeltmenin 3 yaşından önce yapılması tavsiye edilir. Bu, eklem deformasyonlarını önler.

Deneyimli bir el cerrahisi uzmanı, kesin bir tanı koyabilir ve kişiye özel bir tedavi planı geliştirebilir.

1. Kısmi ve tam sindaktili arasındaki fark nedir? Kısmi
sindaktilide parmaklar birbirine sadece kısmen yapışıkken, tam sindaktilide yapışıklık parmak ucuna kadar uzanır.

2. Sindaktili her iki tarafta da ortaya çıkabilir mi?
Evet, sindaktili her iki tarafta da görülebilir; yani hem sağ hem de sol ayakta veya her iki elde ortaya çıkabilir – özellikle genetik nedenli formlarda.

3. Sindaktili ameliyatı nasıl yapılır? Sindaktili
ameliyatında uzman hekim, iki parmağı veya ayak parmağını cerrahi olarak ayırır; bulgulara bağlı olarak ek olarak bir deri nakli gerekebilir ve bunu titiz bir takip süreci izler.

4. Ayaktaki sindaktili her zaman tedavi edilmeli mi?
Hayır – ayaktaki bir müdahale genellikle sadece işlevsel olarak sorun yaratan ayak parmaklarında gereklidir; küçük çocukluk çağında sadece kozmetik açıdan sorun teşkil eden ayak parmakları, ayak parmaklarının ayrılmasına karar verilmeden önce sıklıkla gözlemlenir.