Cihaz Tedavisi - Uzmanlar ve Bilgiler

“Cihaz tedavisi” terimi, kalp pilleri, implante edilebilir defibrilatörler ve diğer kalp stimülatörleri ile yapılan tıbbi tedaviyi kapsar. Kalp hastalığının türüne göre farklı sistemler kullanılabilir.

Örneğin, yavaş kalp ritmi bozukluklarında kablosuz kalp pili, taşikardi veya ventriküler fibrilasyonda ise defibrilatörler kullanılır. 

Hastalar ileri derecede kalp yetmezliğinden muzdaripse, genellikle kardiyak resenkronizasyon tedavisi (CRT) uygulanır.

Cihaz tedavisi, ilaçla veya cerrahi tedavinin artık yeterli olmadığı durumlarda uygulanır.

Cihaz tedavisinde, kalbin çalışmaya devam edebilmesi için teknik destek sağlanır. En basit örnekte, anjina pektoris hastasına daralmış kan damarlarını genişletmek için bir koroner stent takılır.

Kalbin pompalama fonksiyonu kısıtlı olduğunda ise daha fazla uzmanlık gereklidir. Örneğin, kalp ritim bozuklukları kalbin normal işleyişini engeller. Bunun sonucunda yorgunluk, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkabilir; hatta bayılma (senkop) bile görülebilir.

Kalp çok yavaş atıyorsa veya iki atım arasında uzun süre duraklıyorsa, kalp atış hızı düşer. Bu durumda kalp durması meydana gelebilir. Böyle bir durumda, düşük elektrik impulsları aracılığıyla kalp atışını efor düzeyine göre bile kontrol edebilen implante edilebilir kalp pilleri yardımcı olur.

Bunun yanı sıra, kalp yetmezliği olan hastalar, hastalıklı kalbi desteklemek için sıklıkla cihaz tedavisine ihtiyaç duyar. Sol kalp destek sistemleri, dışarıdan kalbe bağlanır ve kalp fonksiyonunu kontrol eder.

Kalp ritim bozuklukları, 24 saatlik uzun süreli EKG'de bile saptanamayabilir. Ancak tanı ve ileri tedavi planlaması için kalp ritim bozukluklarının seyrinin değerlendirilmesi çok önemlidir. 

Bu tür durumlarda, bir olay kaydedici veya bir döngü kaydedicinin deri altına implante edilmesi mümkündür. Bu işlem lokal anestezi altında gerçekleştirilir. Doktorlar bunun için küçük bir kesi yapar ve olay kaydediciyi deri altına yerleştirir. Bu cihaz, küçük bir USB bellekten çok da büyük değildir.

Cihaz, üç yıla kadar bir süre boyunca hastanın kalp atışlarını kaydeder. Doktor, olay kaydedicinin verilerini okuyarak kalp ritmi bozukluklarını teşhis edebilir. Hastanın elinde, hissedilebilir kalp ritmi bozuklukları ortaya çıktığında bir düğmeye basarak işaret koyabileceği küçük bir uzaktan kumanda bulunur.

Kalp pilleri, kalp ritmini kontrol eden ve böylece örneğin yavaş atan bir kalbe yeni bir ivme kazandıran implante edilebilir cihazlardır. Kalp pilleri, kulakçık ile karıncık arasındaki uyarı iletiminin koordinasyonu için de uygundur.

Cihaz, elektriksel impulslar aracılığıyla kalp atışını sürekli olarak ölçer ve gerektiğinde kalbi destekler @ Lumos sp /AdobeStock

Günümüzde üç temel kalp pili türü mevcuttur:

• Sağ ventrikül için tek odacıklı kalp pili
• Sağ atriyum ve sağ ventrikülün kontrolü için çift odacıklı kalp pili ve
• Kardiyak resenkronizasyon tedavisi (CRT) kapsamında sol ve sağ ventriküllerin koordinasyonu için üç odacıklı kalp pili

Hangi kalp pilinin hangi hastalar için uygun olduğu, kardiyolog tarafından mevcut bulgulara göre belirlenir.

Kalp pili takılması için açık kalp ameliyatı gerekmez. İşlem 45 ila 60 dakikadan biraz daha uzun sürer. 

Kalp pili, içinde bilgisayar çipleri ve uzun ömürlü bir pil bulunan metal bir muhafazadan oluşur. Doktorlar, kibrit kutusu büyüklüğündeki kalp pili kutusunu, göğsün üst bölgesinde yapılan küçük bir deri kesisinden derinin altına yerleştirir. Ardından cihazı sabitlerler. 

Kalp kasıyla teması, kalp pilinin tipine göre bir, iki veya üç elektrot sağlar. Bunun için de doktorlar, elektrot kablolarını köprücük kemiği bölgesindeki bir damardan geçerek kalbe kadar ilerletir. Orada bunları kalp kasına vidalarlar. Doktorlar, kalp pilinin bulunduğu deri kesesini bir dikişle kapatır. Dışarıdan, yara bandajının üzerinden bilgisayar çipini programlarlar.

Kalp pili yerleştirildikten yaklaşık bir ila iki gün sonra hastalar normalde hastaneden taburcu edilebilir. O zamana kadar doktorlar kalp pilini en uygun şekilde ayarlamış olurlar.

Başlangıçta, kalp pilinin işlevini izlemek ve gerekirse yeniden ayarlamak için her altı ila sekiz haftada bir kontrol randevuları gereklidir. Daha sonra kontroller her üç ila altı ayda bir yapılır.

Kalp pili elektrotları her zaman enfeksiyon ve iltihaplanma riski oluşturur. Özellikle tek odacıklı kalp pili takılan genç hastalarda, doktorlar giderek daha sık bir alternatif üzerinde düşünmeye başlamıştır: elektrotsuz kalp pili. 

Sistem, klasik tek odacıklı kalp pili gibi çalışır. Ancak farkı, doktorların bunu doğrudan sağ kulakçığa implante etmeleridir. Sonraki müdahaleleri en aza indirmek için pil ömrü 10 yıla kadar uzundur. Elektrotsuz bu sistemlerin implantasyonu, günümüzde bu konuda uzmanlaşmış merkezlerde zaten mümkündür.

Kardiyak resenkronizasyon tedavisi (CRT), kalp pili uygulamasının özel bir şeklidir. Şiddetli kalp yetmezliği olan hastalarda CRT, sol ve sağ ventrikül kasılmalarını senkronize etmeye yardımcı olur. 

Böylelikle kalbin pompalama fonksiyonu yeniden normale döner. İmplantasyon, daha önce açıklanan kalp pili ameliyatına benzer şekilde gerçekleştirilir. Ancak kardiyak resenkronizasyon tedavisinde doktorlar, kalp kasına üç elektrot yerleştirmek zorundadır.

İmplante edilebilir defibrilatörler, kalp pili için bilinen gruplara benzer şekilde sınıflandırılabilir:

• Tek odacıklı defibrilatör
• Çift odacıklı defibrilatör ve
• CRT defibrilatörü (= kardiyak resenkronizasyon tedavisi)

Yavaş kalp atışlarına ivme kazandıran kalp pilinden farklı olarak, defibrilatör ventriküler flutter veya ventriküler fibrilasyon gibi hızlı kalp atışlarına yardımcı olur. 

Kalp bu kadar hızlı attığı için, kan akışını sürdürmek üzere pompalama gücü geliştiremez. Defibrilatör olmadan kalp durması meydana gelir.

Cihaz tedavisinin implantasyonu, kalp pili ile benzer şekilde gerçekleştirilir. İmplante edilen defibrilatör ventriküler fibrilasyon tespit ederse, kalp kasına sabitlenmiş elektrot aracılığıyla bir elektrik impulsu üretir. Böylece kalp, normal atım ritmine geri döner. 

Bunun için gereken enerji miktarı az olsa da, bir defibrilatör çalışma prensibi gereği bir kalp pilinden daha fazla enerji tüketir. Bu nedenle implante edilebilir defibrilatörler, kalp pilinden biraz daha büyüktür. Buna ek olarak, şu anda piyasada bulunan tüm implante edilebilir defibrilatörler aynı zamanda kalp pili işlevi de görür.

Kalp pili ameliyatı sonrası yara izleri küçüktür ve genellikle iyi bir şekilde kapanır @ chris2766 /AdobeStock

En ağır kalp hastalıkları olan hastalarda nihayetinde kalp nakli bile gerekli olabilir. Ancak uygun bir nakil organının bulunması genellikle zaman alır. Bu nedenle o zamana kadar genellikle teknik bir çözüme ihtiyaç duyulur. İleri yaştaki hastalar kalp nakli için artık uygun değildir. Bu durumda, bir dolaşım pompası yardımıyla uygulanan cihaz tedavisi devreye girer. En bilinen dolaşım pompası, sol ventrikül destek sistemi (LVAD)dir.

LVAD implantasyonu, tam anestezi altında göğüs kafesi açılıp gerçekleştirilir. Ameliyat sırasında kalbe kan tüpleri ve bir kalp pompası takılır; bunlar daha sonra kanın taşınmasını üstlenir ve kalbin yükünü hafifletir.

4 ila 5 saat süren ameliyatın ardından hastalar iki ila beş gün boyunca yoğun bakımda kalır. İlk üç hafta boyunca hastanede sıkı bir takip süreci uygulanır.

Bundan sonra hasta dört hafta süreyle rehabilitasyona (kısaca: Reha) alınır. Uzun vadeli takip ise rehabilitasyonun bittiği ilk gün başlar. İkinci kontrol 14 gün sonra yapılır. Son olarak, takip kontrolleri normalde sadece üç ayda bir gerçekleştirilir.

Kalp cihaz tedavisi, kardiyoloji uzmanlık alanına girer. Bu nedenle, kardiyoloji ve kalp cerrahisi alanlarında uzmanlaşmış klinikler ve merkezler, cihaz tedavisi uzmanlarını bulmak için uygun adreslerdir. 

Ayrıca burada, çeşitli cihaz tedavilerini sunan kardiyoloji/kalp cerrahisi merkezleri ve uzman doktorlarından oluşan bir seçki bulabilirsiniz.