Peritonektomi: Bilgiler ve Peritonektomi Uzmanları

Peritonektomi, karın zarı (periton) dokusunun çıkarılmasına yönelik bir cerrahi müdahaledir. Genellikle bu tür bir ameliyat, karın zarı tümörlerle istila edildiğinde gereklidir. Tıp uzmanları bu klinik tabloyu “peritoneal karsinoz” olarak adlandırır.

Cerrahi müdahale çoğunlukla

• bağırsaklardaki (viseral periton) ve
• karın duvarındaki (peritoneum parietale) etkilenen karın zarının çıkarılmasını içerir.

Peritoneal karsinoz teşhisi konulduğunda, genellikle cerrahi müdahale kaçınılmazdır. Periton kanserinin başlıca nedeni, pelvis veya karın organlarındaki metastaz yapan, yani yayılan kötü huylu tümörlerdir. Somut olarak, bu durum karın boşluğundaki diğer kanser türlerinin metastazlarıdır. Primer tümörler arasında örneğin

• yumurtalık kanseri,
• mide kanseri ve/veya
• bağırsak kanseridir.

Metastazlar peritona ve omentuma ulaştığında, birincil tümör zaten çok ileri bir aşamadadır.

Burada odak noktası olan müdahale, ideal durumda başka şikayetlerin, özellikle de “su karın” olarak adlandırılan durumun ortaya çıkmasını önler. Bu durum, diğer belirtilerin yanı sıra

• solunum sorunları, 
• sindirim bozuklukları,
• ağrı,
• baskı hissi ve
• karın çevresinde belirgin bir artış

gözle görülür.

Bunun yanı sıra, peritonektomi yaşam süresini uzatabilir. Ancak bunun için, kısaca HIPEC olarak adlandırılan başka bir ileri tedavi yöntemiyle birlikte uygulanması gerekir. Hipertermik intraperitoneal kemoperfüzyon, bir kemoterapi türüdür. Bu işlemde karın boşluğunun içi kemoterapi ilaçlarıyla yıkanır.

Kanserin yayıldığı bölgeye bağlı olarak, peritonektominin yerine veya buna ek olarak, omentektomi adı verilen bir işlem uygulanması uygun olabilir. Omentektomi, karın ağının ve karın içindeki etkilenen organların bazı kısımlarının çıkarılması anlamına gelir.

Periton kanseri veya peritoneal maligniteler, genel olarak ağır, hatta tedavi edilemez bir kanser türü olarak bilinir. Ancak modern çalışmalar, çeşitli etkili tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine olanak tanıyan çığır açıcı bulgular ortaya koymuştur. Günümüzde bu hastalığın tedavisine özel olarak odaklanan tıp merkezleri bulunmaktadır.

Periton kanserinin genellikle çok geç teşhis edilmesi büyük bir zorluk teşkil etmektedir. Bu teşhis genellikle, örneğin doktorun asıl tümör üzerinde bir müdahale yaptığı sırada, az çok tesadüfen konur. Peritoneal karsinoz şüphesi durumunda, laparoskopi ve bilgisayarlı tomografi gibi yöntemler kesin tanı koymaya yardımcı olur.

Tamamen palyatif (yani iyileşmeye yönelik olmayan) bir tedavi söz konusu olduğunda en önemli tedavi yöntemleri arasında 

• immünoterapi ve
• kemoterapi.

Her ikisi de kanserin daha fazla büyümesini engeller. Ayrıca, tümör cerrahi olarak küçültülür, böylece daha önce sayılan sindirim sorunları gibi semptomların sayısı azalır ve başka semptomlar ortaya çıkar.

Her bir vakada cerrahi müdahalenin uygun olup olmadığına, farklı uzmanlık alanlarından gelen birkaç doktor karar verir. Onkologların (kötü huylu kanserler konusunda uzman doktorlar), aralarında peritoneal karsinoz uzmanlarının da bulunduğu cerrahların yanı sıra, örneğin uzun süredir sizi takip eden aile hekiminiz de bu karara dahil olabilir. Aile hekiminiz, hastalık geçmişinizi ve o anki sağlık durumunuzu en iyi bilen kişidir.

Peritonektomi kararı verilirse, öncelikle

• EKG,
• kan basıncı ölçümü ve
• kan tahlili

gibi ilgili tetkikler yapılır.

Ne yazık ki, peritonektomi ile eşzamanlı kemoterapi uygulamasının uygulanabilirliği konusunda net bir karar genellikle ancak ameliyat sırasında verilebilir.

İşlem süresince hastalar genel anestezi altındadır. Bu durum, hem tamamen hem de kısmen gerçekleştirilebilen peritonun çıkarılması için de geçerlidir. Peritonektominin ardından HIPEC tedavisi uygulanır. En iyi etkiyi sağlamak için, karın boşluğunun yıkanmasından önce hipertermik kemoterapi solüsyonu 40 ila 43 dereceye ısıtılır.

HIPEC'te konsantrasyonun diğer kemoterapi yöntemlerine kıyasla yaklaşık 30 kat daha yüksek olması nedeniyle tedavi sonuçları daha iyidir. Yıkama süresi vakadan vakaya değişir ve bir saat ile birkaç saat arasında değişir.

İşlemin ciddiyeti nedeniyle, ameliyat sonrası bakım genellikle tıp eğitimi almış bir personel tarafından gerçekleştirilir. Ameliyattan sonra hastalar yaklaşık bir gün yoğun bakımda kalır ve ardından normal bir hastane odasına nakledilir.

Kanser türüne ve tümörün evresine bağlı olarak, tıbbi ve hemşirelik bakımını içeren takip tedavisi de burada gerçekleştirilir. Bu süreçte görev alanlar arasında şunlar yer alır:

• onkologlar,
• cerrahlar,
• psikologlar,
• hemşireler ve
• sosyal hizmetler

katkıda bulunur.

Olası komplikasyonlar ve riskler nedeniyle daha fazla dikkatli gözlem gereklidir. Tedavi nedeniyle vücut aşırı derecede zayıfladığından, enfeksiyonlar ve yara iyileşmesinin gecikmesi sık görülen durumlardır.

Tedavinin olası başarısı hakkında genel geçer bir yargıya varmak oldukça zordur. Bu hastalık tablosu genellikle ileri evrede görüldüğünden, çoğu durumda sadece

• rahatsız edici eşlik eden semptomların hafifletilmesi,
• su karnı gibi komplikasyonların önlenmesi ve
• yaşam süresinin uzatılması söz konusudur.

Yaşam süresi, birkaç aydan ideal durumda birkaç yıla kadar uzayabilir. Ortalama olarak, karın kanseri hastalarının hayatta kalma şansı bir yılın altındadır. Düzenli tümör konferansları ve devam eden araştırmalar, tedavi seçeneklerinin sürekli olarak geliştirilmesini mümkün kılmaktadır. Buna dayanarak, tıp ve teknolojideki sürekli ilerlemeyle birlikte hastaların iyileşme şansının da artacağına dair umut devam etmektedir.

Peritonektomi, peritoneal karsinoz ve periton kanserinin tedavisine yönelik özel bir tedavi yöntemidir ve deneyimli merkezlerde, deneyimli uzmanlar tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu tedavinin odak noktasında sitoredüktif cerrahi, mümkün olduğunca tam bir sitoredüksiyon ve – periton tutulumu derecesine bağlı olarak – pariyetal peritonektomi, omentektomi ve gerekirse peritonun çıkarılması yer almaktadır.

Sitoredüktif tedavinin amacı, makroskobik olarak görülebilen tümör odaklarını ve kanser hücrelerini ortadan kaldırmak ve ardından hipertermik intraperitoneal kemoterapi uygulamaktır. Bu işlemde, kalan tümör hücrelerini tedavi etmek amacıyla, sitostatik ilaçlar içeren hipertermik intraperitoneal kemoterapi, karın boşluğundaki bir ısı eşanjörü aracılığıyla intraperitoneal olarak verilir. 

Buna ek olarak, sistemik kemoterapi veya diğer sistemik tedavi yaklaşımları da bireysel tedavi planının bir parçası olabilir. Küratif mi yoksa palyatif bir tedavi yaklaşımı mı izleneceği, diğer faktörlerin yanı sıra karsinomun türüne, tümörün yayılımına, periton tutulumu olup olmadığına, karın boşluğundaki etkilenen viseral organlara ve genel yayılım durumuna bağlıdır.

Perioperatif planlama ve uygun tedavi planının seçimi, disiplinler arası bir yaklaşımla gerçekleştirilir; zira bu cerrahi müdahale teknik açıdan zorlayıcı olabilir ve örneğin yapışıklıklar gibi komplikasyonlara yol açabilir.