Yumurtalık Kanseri – Ovarial Karsinomda Belirtiler, Teşhis ve Tedavi

Yumurtalıklar (ovaryumlar), fallop tüpleri aracılığıyla rahimle bağlantılıdır. Bağlarla sabitlenmiş olup bu sayede yerinde tutulurlar. Rahim, fallop tüpleri ve vajina gibi yumurtalıklar da kadınların iç cinsel organları arasındadır.

Yumurtalıkların temel işlevleri arasında kadın cinsiyet hormonlarının üretimi yer alır:

• Östrojenler,
• progestinler ve
• Androjenler.

Bu hormonlar, adet döngüsünün sürdürülmesinden sorumludur. Ayrıca yumurtalıklar, yumurtlama sırasında fallop tüplerine salınan yumurta hücrelerini üretir. Yumurta hücreleri buradan rahim içine doğru ilerler. Bu süre içinde bir sperm tarafından döllenirlerse, bir fetüs gelişir ve kadın hamile kalır.

Yumurtalıklar, adet döngüsü boyunca konumlarını ve boyutlarını değiştirir. Ancak karın boşluğunda nispeten geniş bir alana sahiptirler. Bu nedenle, döngü sırasında boyutlarının artması ve konumlarının değişmesi diğer organları etkilemez.

Bu nedenle yumurtalık tümörleri de sıklıkla uzun süre fark edilmez. Çoğu zaman ancak ilerlemiş aşamada semptomlara yol açarlar.

Yumurtalık kanserinin nedenleri

Yumurtalık kanserinin tam olarak neyden kaynaklandığı henüz netleşmemiştir. Ancak yumurtalık kanserinin gelişmesini kolaylaştırabilecek bazı risk faktörleri bilinmektedir. Bunlar arasında şunlar yer almaktadır

• ileri yaş,
• zararlı çevresel etkenler,
• sağlıksız beslenme alışkanlıkları,
• aşırı kilo,
• çocuksuzluk ve kısırlık ile
• menopoz sonrası hormon preparatlarının kullanımı.

Bunun yanı sıra, yumurtalık kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 10’unda genetik nedenlerin rol oynadığı görülmektedir. Bu vakalarda, BRCA1 (17. kromozomda) ve BRCA2 (13. kromozomda) olarak adlandırılan meme kanseri genlerinde mutasyonlar mevcuttur. Bu genler, meme kanserine yakalanma riskini de artırır. Bu genlerde mutasyonlar varsa, bir aile içinde yumurtalık kanseri ve meme kanseri vakaları sıklıkla görülür.

Yumurtalık Kanseri Sıklığı

Yumurtalık kanseri, meme kanserinden sonra kadın üreme organlarında en sık görülen ikinci kanser türüdür.

Robert Koch Enstitüsü verilerine göre, Almanya’da her yıl 7.000 ila 8.000 kadın yeni yumurtalık kanserine yakalanmaktadır. Bu, her 100.000 kadın nüfus başına yıllık 11 yeni vaka görülme oranına karşılık gelmektedir.

Kadınların yaşamları boyunca bir noktada yumurtalık kanserine yakalanma riski toplamda yüzde 1,5’tir. Genellikle menopoz dönemini geçmiş yaşlı kadınlar bu hastalıktan etkilenmektedir. Yumurtalık kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 50’sinde her iki yumurtalık da kötü huylu tümörlerle etkilenmiştir.

Yumurtalık Kanseri Belirtileri ve Evreleri

Vakaların yaklaşık yüzde 70’inde yumurtalık kanseri, tümör hastalığı zaten oldukça ilerlemiş olduğunda tespit edilmektedir. Bunun bir nedeni, yumurtalık kanserinin başlangıçta genellikle erken belirtilere yol açmamasıdır.

Diğer bir neden ise, çoğunlukla ileri evrede ortaya çıkan belirtilerin oldukça belirsiz olmasıdır. Bu da, bu belirtilerin birçok başka, zararsız hastalıkta da görülebileceği anlamına gelir. Ayrıca, şu ana kadar yumurtalık kanseri için güvenilir bir erken teşhis yöntemi bulunmamaktadır.

Yumurtalık kanserinin ilerlemiş aşamalarında ortaya çıkabilecek belirsiz belirtiler arasında şunlar yer alır:

• alt karın bölgesinde ağrı,
• sık idrara çıkma ihtiyacı ve
• gastrointestinal şikayetler, örneğin
  • sindirim bozuklukları,
  • şişkinlik ve
  • kabızlık gibi gastrointestinal rahatsızlıklar.

Ayrıca, bu durumdan etkilenen kadınlar genellikle yorgun, bitkin ve halsiz hissederler. Diğer olası belirtiler arasında

• adet dönemi dışında veya menopozdan sonra görülen kanamalar,
• nedeni belirsiz kilo kaybı ve
• kilo alımı olmaksızın karın çevresinde artış; bu durum, karın boşluğunda sıvı birikiminin artmasından (asit) kaynaklanır.

Vücutta rahim ve yumurtalıkların konumu © SciePro | AdobeStock

Yumurtalık Kanseri Evreleri

Yumurtalık kanserinde evre sınıflandırması, FIGO (Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Birliği) sınıflandırmasına göre yapılır. Dört tümör evresi ayırt edilir:

• FIGO I: Yumurtalık kanseri sadece yumurtalık dokusunu etkilemiştir. Bu durumda sadece bir yumurtalık veya her iki yumurtalık da etkilenmiş olabilir.
• FIGO II: Yumurtalık kanseri pelvik bölgeye yayılmıştır.
• FIGO III: Yumurtalık tümörü, peritona veya lenf düğümlerine metastaz yapmıştır.
• FIGO IV: Tümör dokusu, örneğin uzak metastazlar şeklinde, karın boşluğunun dışına yayılmıştır.

Yumurtalık kanserinin erken teşhisi - Yumurtalık kanseri belirtilerini tanımak ve ameliyat ve diğer tedavilerle şikayetleri gidermek

Yumurtalık Kanseri Teşhisi

"Yumurtalık kanseri" şüphesi, genellikle spesifik olmayan şikayetler üzerine, tetkik kapsamında jinekolojik muayene de yapıldığında konur.

Yumurtalık kanseri şüphesi varsa, doktor aşağıdakileri belirlemek için ileri tetkikler yapar:

• boyutunu,
• yayılımını,
• konumu ve
• yapısını

değerlendirebilmek amacıyla ek tetkikler yapar. Bunlar arasında karın bölgesine (abdominal ultrason) ve vajinaya (vajinal ultrason) yapılan ultrason muayeneleri yer alabilir. Bilgisayarlı tomografi de yapılabilir.

Ancak kesin tanı, ancak tümör dokusunun alındığı bir ameliyat sırasında konulabilir. Doku daha sonra bir patolog tarafından mikroskop altında kötü huylu kanser hücreleri açısından incelenir.

Ovarial karsinomun (yumurtalık kanseri) tedavisi

Ovarial karsinom tedavisi, jinekolojik onkoloji uzmanlığı olan kadın hastalıkları uzmanları tarafından gerçekleştirilir.

Ameliyat ve kemoterapi, yumurtalık kanseri tedavisinde temel olarak kullanılabilen iki tedavi yöntemidir. Hangi yöntemin uygulanacağı, hastalığın evresine bağlıdır. Ancak çoğu durumda tedavi, her iki yöntemin bir kombinasyonundan oluşur.

Bu şekilde, ameliyat kapsamında tümör öncelikle mümkün olduğunca tamamen çıkarılır. Bu işlem sırasında genellikle

• her iki yumurtalık,
• rahim,
• tüp,
• karın zarının bir kısmı,
• apandis ve
• pelvisteki ve abdominal arter boyunca uzanan lenf düğümleri

çıkarılır.

Çoğu zaman, tüm tümör parçaları çıkarılmış olsa bile ameliyatın kemoterapi ile desteklenmesi gerekir. İleri evre yumurtalık kanserinde kemoterapi genellikle Bevacizumab adlı aktif madde içeren bir antikor tedavisi ile desteklenir. Antikor tedavisi, kalan kanser hücrelerinin yeni kan damarları oluşturmasını engellemeyi amaçlar. Tümörlerin de kan akışına ihtiyacı vardır.

Yumurtalık Kanseri Sonrası Takip

Yumurtalık kanseri tedavisinin ardından düzenli takip muayeneleri önemlidir. Bu muayeneler, olası bir nüksü, yani yumurtalık kanserinin tekrar ortaya çıkmasını mümkün olduğunca erken tespit etmeye yarar.

Bu takip muayeneleri

• tedavinin tamamlanmasından sonraki ilk üç yıl boyunca üç ayda bir,
• sonraki iki yıl boyunca altı ayda bir ve
• daha sonra ise yılda bir kez

yapılmalıdır. Takip muayenesi genellikle karın ve cinsel organların elle muayenesi ile karın ve pelvik organların ultrason muayenesini içerir. Ayrıca doktor, olası semptomlar hakkında sorular sorar. Tümör belirteçlerinin ölçülmesinin gerekli olup olmadığı, her hasta için ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Sonuç

Yumurtalık kanseri konusu, yumurtalık kanserinin türüne ve evresine bağlı olarak seyrinin çok farklı olabileceğini göstermektedir; bu nedenle yumurtalık kanseri tanısı ve yumurtalık kanseri teşhisi, yumurtalık kanseri olan kadınlar için hayati önem taşımaktadır. Özellikle ilerlemiş yumurtalık kanseri vakalarında, yumurtalık kanseri olan kadınlarda ve ilerlemiş yumurtalık kanseri hastalarında, yapılandırılmış bir tedavi süreci ve hedefe yönelik bir tedavi gereklidir; çünkü yumurtalık kanseri genellikle geç teşhis edilir ve uzun süre belirti göstermez.

Yumurtalık kanseri konusunda, yumurtalık kanserinin belirtileri, belirtileri ve işaretleri merkezi bir rol oynar; zira yumurtalık kanseri, özellikle erken evrede veya erken yumurtalık kanserinde tipik belirtiler fark edilmeden ortaya çıkar, gelişir ve ilerler. Yumurtalık kanserinin oluşumunu, yumurtalık kanserini tetikleyen veya yumurtalık kanserine neden olan çeşitli faktörler kolaylaştırır; ancak yumurtalık kanserinin kesin nedenleri henüz tam olarak açıklığa kavuşturulmamıştır ve yumurtalık kanseri başlangıçta genellikle sadece belirsiz şikayetlere neden olur.

Tedavi, duruma göre yumurtalık kanseri ameliyatını veya yumurtalık kanseri cerrahisini içerir; buna ek olarak, özellikle meme veya yumurtalık kanseri vakalarında, Yumurtalık Kanseri Hasta Kılavuzu ve Ailesel Meme ve Yumurtalık Kanseri Konsorsiyumu’nun önerileri doğrultusunda tanı ve tedavi uygulanır.