Sezaryen: Uzmanlar ve Ameliyat Bilgileri

"Sectio caesarea" terimi, kısaca "Sectio", Latince kökenlidir. Sezaryen, bebeğin doğum kanalından doğal yolla çıkmadan doğurtulması için yapılan cerrahi bir işlemdir.

• Tıp uzmanları temel olarak planlı ve plansız sezaryen arasında ayrım yaparlar; ayrıca
• tıbbi gereklilikten kaynaklanan ve kişisel istek üzerine yapılan müdahaleler arasında ayrım yaparlar.

Ayrıca, primer ve sekonder sezaryen ayrımı da yapılabilir. Primer sezaryende, doğumdan önce doğal (vajinal) doğumun mümkün olmadığı veya annenin bunu reddettiği bellidir.

İkincil sezaryen ise vajinal doğumun anne ve bebeğin sağlığını tehlikeye atacağı anlamına gelir.

Doğum için sezaryen yapılıp yapılmayacağına çoğu durumda kadın doğum uzmanı karar verir. Sezaryen doğumun yapılmasını gerektiren çeşitli tıbbi nedenler vardır.

İşte sezaryen için olası nedenlere genel bir bakış.

Birincil sezaryen (doğumun başlamasından önce ve sonra yapılan sezaryen)

• Leğen ile bebek boyutu arasında orantısızlık,
• Plasenta previa (plasenta rahim ağzının önünde yer alıyor),
• Çoğul gebelik (üçüz ve üzeri),
• Fetüsün pozisyon bozuklukları, örneğin enine pozisyon veya gerekirse makat pozisyonu,
• Annenin hastalıkları (HIV, şiddetli preeklampsi, gebelik diyabeti vb.),
• Önceki sezaryen, rahimdeki büyük miyomların alınması veya rahimde daha önce geçirilmiş diğer ameliyatlar,
• Fetüsün konformasyon bozuklukları,
• anne adayında belirgin doğum korkusu (“isteğe bağlı sezaryen”)

İkincil sezaryen ve obstetrik acil durum (rahim ağzının açılma sancılarının başlamasından sonra)

• Doğum sırasında fetüsün kalp atışlarında sürekli düşüş,
• Açılma ve itme aşamalarında doğumun durması,
• Annenin yorgunluğu ve işbirliği yapmaması,
• Uterus rüptürü (rahim duvarında yırtılma),
• plasentanın erken ayrılması (plasenta dekolmanı),
• Göbek kordonu çıkması,
• annenin ciddi bir hastalığı, örneğin eklampsi, HELLP sendromu, gebelik toksemisi.

Sezaryen doğum için çeşitli anestezi yöntemleri söz konusu olabilir:

• Peridural anestezi (PDA)
• Spinal anestezi
• Genel anestezi

Genellikle genel anestezi sadece acil durumlarda kullanılır. Ancak, lokal anestezi ağrıyı tamamen gideremediği nadir durumlarda genel anestezi de uygun olabilir. Lokal anestezi ile yapılan sezaryen doğumda, anne adayı ağrısız hale geldiğinde baba adayı da ameliyata girebilir.

Kadın ameliyathaneye götürülmeden önce, bir hemşire veya ebe kasık kıllarını alır ve mesane kateteri takar. Mesane kateterinin takılması genellikle ağrılı değildir; anne adayı hafif bir çekilme hissi duyabilir. Ameliyathaneye götürüldükten sonra, anestezi için hazırlık yapılır.

Lokal anestezi sayesinde genel anestezinin riskleri ortadan kalkar. Ameliyat sırasında anne adayı sadece hafif bir baskı hissi ve dokunma hisseder. Buna karşın ağrı hissi büyük ölçüde ortadan kalkar.

Anne ve baba adaylarının ameliyat alanını görememesi için göğüs ile karın arasındaki bölgeye bir perde çekilir. Ayrıca bu perde, mikroplara karşı da ek koruma sağlar.

Kasık kemiğinin üstünde (“bikini bölgesi”nde) yatay bir kesi yapılır, ardından karın duvarı katman katman açılır. Bebek rahimden çıkarılır ve göbek kordonu hemen kesilir.

Anne veya ebeveynler, yeni doğan bebeklerini hemen görebilir. Ardından ebe, ilk bakım işlemlerini gerçekleştirir. Bir çocuk doktoru genellikle sadece ikincil sezaryen ameliyatlarında, bebekte herhangi bir anormallik olması durumunda veya erken doğumlarda hazır bulunur.

Son olarak plasenta çıkarılır ve rahim boşluğu, plasentanın tamamen çıkarıldığı kontrol edilir.

Acil sezaryen ise farklı bir şekilde gerçekleşir. Bu işlem, annenin ve/veya bebeğin hayatının tehlikede olduğu durumlarda gereklidir. Bu durumda kaybedecek zaman yoktur, bu nedenle acil sezaryen her zaman genel anestezi altında yapılır.

Ameliyattan sonra anne, ilk olarak birkaç saat boyunca doğum odasında veya uyanma odasında gözlem altında tutulur. Her şey yolundaysa, bebeğini ilk kez emzirebilir.

Yaklaşık iki saat sonra odasına götürülür. Günümüz koşullarına göre, sonraki üç ila beş günü doğum kliniğinde geçirir.

Eve döndükten sonra, doğum sonrası bakım ebesi onu düzenli aralıklarla ziyaret eder. Ebe sadece bebeği değil, sezaryen yara izini de kontrol eder ve gerektiğinde bakımını yapar. Yaklaşık altı ila sekiz hafta sonra (loha döneminin sona ermesinden sonra) jinekolog tarafından muayene edilir.

Sezaryen doğumda başka bir komplikasyon yaşanmamışsa, anneler genellikle oldukça hızlı bir şekilde iyileşir. Ancak birkaç hafta boyunca kendilerini yormamalı, ağır kaldırmamalı ve spor yapmamalıdırlar.

Sezaryen sonrası olası komplikasyonlar şunlardır:

• Enfeksiyonlar: Yara, bakterilerle enfekte olabilir ve iltihaplanabilir. Çoğu hastanede, önlem olarak ameliyat sırasında damar yoluyla antibiyotik verilir.
• Tromboz: Tromboz riskini azaltmak için, annelere sezaryen sonrası ilk günlerde tromboz önleyici iğneler yapılır. Daha sonra, ağrı hissetmedikleri sürece her gün hareket etmeleri önerilir.
• Anestezik maddenin yol açtığı genel komplikasyonlar: alerjiler, kalp-damar sorunları, mide bulantısı.
• Yara iyileşme bozuklukları

Çoğu durumda yara izi herhangi bir komplikasyon olmadan iyileşir. Bazı anneler ilk haftalarda depresif ruh haliyle mücadele eder. Bu durum anne-bebek bağını olumsuz etkileyebilir.

Sezaryenle dünyaya gelen bebekler, başlangıçta uyum sorunları veya emzirme sorunları yaşayabilir. Ancak genellikle hem psikolojik zorluklar hem de çocuğun başlangıçtaki zorlukları geçicidir.

Sezaryen ameliyatı sonrasında sorunlar yaşarsanız doktorunuza veya ebeye danışın.