Böbrek kisti | Uzmanlar ve bilgiler

Tıpta (Bosniak'a göre) dört farklı böbrek kisti türü ayırt edilir:

• Tip 1 ve 2: İyi huyludur, neredeyse hiç sorun yaratmaz ve duvarları yoktur ya da çok incedir. Nadir durumlarda bu tür bir böbrek kisti çok büyür ve tedavi edilmesi gerekir.
• Tip 3: Böbreğin duvarı düzensiz veya kalınlaşmıştır. Kötü huylu bir kiste dönüşme olasılığı bulunduğundan, her durumda cerrahi müdahale yapılmalıdır.
• Tip 4: Kötü huylu hastalık (böbrek kanseri).

Tek tek böbrek kistlerinin tesadüfi oluşumu için bilinen özel bir neden yoktur. Kistli böbrekler genellikle kalıtsaldır ve otozomal dominant olarak kalıtsal olarak geçer. Hastalıklı ebeveynin kusurlu geni çocuğuna aktarma olasılığı %50'dir. Bu durumda çocuk da aynı hastalıktan muzdarip olur. Çocuğun diğer ebeveyninden sağlıklı bir gen almış olması bu durumu etkilemez.

Otozomal dominant kalıtımın işleyişi. Kromozom üzerindeki gen bozukluğu kırmızı ile işaretlenmiştir

Böbrek kistleri, uzun süreli diyaliz tedavisi sonucunda da oluşabilir.

Tek bir böbrek kisti, herhangi bir şikayete yol açmadığı için genellikle ömür boyu fark edilmez. Bir kist çok büyüdüğünde, böbrek veya karın bölgesinde ağrıya neden olabilir. Ayrıca, büyük kistlerde sırt ağrısı, idrarda kan veya yüksek tansiyon gibi belirtiler sıklıkla görülür.

Kistli böbreklerde aşağıdaki belirtiler tipiktir:

• Böbrek ağrısı
• Yüksek tansiyon
• İdrarda kan
• Sık idrar yolu enfeksiyonları
• Bağırsak divertikülleri (çıkıntılar)
• Diğer organlarda kistler (örn. karaciğer, dalak)
• Anevrizmalar (kan damarlarının genişlemesi)
• Kalp kapakçığı bozuklukları (nadir)

Böbrek kistleri ne kadar büyükse, şikayetler o kadar belirgindir.

Bilgisayarlı tomografi görüntüsünde yaklaşık 30 mm büyüklüğünde bir böbrek kisti. Kist, alttaki iki resimde işaretlenmiş ve açıkça görülebilir

Şikayet yaratmayan tekil böbrek kistleri genellikle tesadüfen keşfedilir. Doktor, görüntüleme yöntemleri yardımıyla kistin boyutunu ve türünü belirleyebilir. Bunlar arasında şunlar yer alır

• ultrason (sonografi),
• daha nadiren bilgisayarlı tomografi (BT) veya
• röntgen incelemeleri.

Tip 3 veya 4 böbrek kistlerinde, kötü huylu bir tümör olasılığını dışlamak için kontrast madde kullanılarak bilgisayarlı tomografi yapılır. Böbrek endoskopisi (renoskopi) ayrıca bunun bir böbrek tümörü olup olmadığı konusunda ek bilgi sağlar. Kan ve idrar tahlilleri de olası idrar yolu enfeksiyonlarını ve böbrek fonksiyon bozukluğunu ortaya çıkarabilen yararlı yöntemlerdir.

Böbrek kistinin tedavisi, kistin büyüklüğüne ve şikayetlere yol açıp açmadığına bağlıdır. Tekil ve zararsız böbrek kistleri genellikle tedaviye gerek duymaz.

Şu ana kadar kistli böbreklerin nedenine yönelik bir tedavi mümkün değildir. Bu nedenle tedavi, semptomların hafifletilmesine yöneliktir:

• yüksek tansiyon durumunda tansiyon düşürücü ilaçlar: Aşırı yüksek tansiyon böbrekleri ek olarak zorladığından, böbrek kistlerinde tansiyonun düzenli olarak kontrol edilmesi çok önemlidir
• sağlıklı yaşam tarzı: Hastalar örneğin sigarayı bırakmalı, aşırı kilodan kaçınmalı ve tuz içeriği düşük bir beslenme düzeni benimsemelidir
• İdrar yolu enfeksiyonlarında antibiyotikler

Tek bir kist, böbrek dokusunu sıkıştıracak kadar büyükse, cerrahi olarak çıkarılması veya ponksiyon uygulanması mümkündür. Ponksiyon sırasında doktor, ince bir içi boş iğne yardımıyla kist içindeki sıvıyı emer. Ardından, boşaltılan kisti bir kimyasal madde yardımıyla kapatır. Bu minimal invaziv yöntemin avantajı, kesi gerektirmemesidir; ancak böbrek kistleri sıklıkla tekrar ortaya çıkar.

Böbrek kistlerini çıkarmak için kullanılan bir başka minimal invaziv yöntem ise, sadece birkaç milimetre büyüklüğündeki kesikler yoluyla kist duvarını kazımaktır. Kistlerin tekrar oluşmasını önlemek için, kistin kalan kenarları elektrik akımıyla tahrip edilir.

Böbrek kistleri böbrek fonksiyonunu bozarsa veya böbrek yetmezliğine yol açarsa, diyaliz yoluyla kan arındırılması gerekir. Bu durumda uzun vadede böbrek nakli gereklidir.