Akut veya kronik pankreatit, çeşitli hasarlara ve komplikasyonlara yol açabilir. Çoğu zaman, pankreatit ameliyatı kapsamında cerrahi müdahale, etkili bir tedavi için tek seçenektir. Pankreas cerrahisi, viseral cerrahinin bir alt dalıdır.
Burada, pankreatit ameliyatı ile ilgili daha ayrıntılı bilgilerin yanı sıra seçkin uzmanlar ve merkezler hakkında bilgi bulabilirsiniz.
Pankreas hangi işlevleri yerine getirir?
Pankreas, tıbbi terimle pankreas olarak adlandırılır. Bu organ, gıdalardaki yağları parçalar ve metabolize eder.
Ayrıca pankreas, insülin üretiminden de sorumludur. İnsülin, şekerin vücut hücrelerine alınmasını sağlar ve kan şekeri seviyesini düzenleme görevini üstlenir.
Pankreatit ameliyatı ne zaman yapılmalıdır?
Pankreasın akut iltihaplanmaları zararsız olabileceği gibi, hayatı tehdit edici de olabilir.
Özellikle nekrotizan tip tehlikelidir, çünkü bu durumda lokal doku ölür. Sonuçta bu tip, çoklu organ yetmezliğine kadar yol açabilir ve cerrahi tedaviyi kaçınılmaz kılar.
Pankreatit ameliyatına hazırlık
Hastanın ayrıntılı bir anamnez görüşmesi ve fizik muayenesinin ardından genellikle kan tahlili yapılır. Hastanın kanında iltihap, olası bir tümör olayı ve pankreasın mevcut işlevine dair ipuçları bulunabilir.
Doktor bir pankreas hastalığından şüphelenirse, daha ileri tetkikler yapılır. Tıp uzmanları bu durumda görüntüleme yöntemleri (BT veya ultrason) ile endoskopik yöntemlere (MRCP ve ERCP) başvurur.

Pankreatit ameliyatı nasıl yapılır?
Akut nekrotizan pankreatitte, viseral cerrah, ölmüş veya iltihaplı dokuyu çıkarır.
Ardından, iltihabın daha fazla yayılmasını önlemek için bir drenaj yerleştirir. Drenaj, iltihap sıvısı ve irin akmasını sağlayan plastik bir tüptür. Bu işlem, Frey ameliyatı olarak da adlandırılır.
Kronik pankreatit durumunda, doktor gerekirse pankreasın işlevini yitirmiş kısmını çıkarmak zorunda kalabilir. Bunun için, enzimlerin toplanıp bağırsağa iletildiği pankreas kanalını açar. Ayrıca bu işlem sırasında, varsa pankreas kanalı taşlarını da çıkarabilir.
Ardından cerrah, açılan pankreas kanalına bir parça ince bağırsak dikerek birleştirir. Bu şekilde oluşturulan bağlantı, sindirim enzimleri için yeni bir geçiş yolu görevi görür.
Genellikle ameliyat sırasında safra kesesinin de alınması gerekir.
Pankreatit ameliyatından sonra nelere dikkat edilmelidir?
Geçirilen akut pankreatitin nedeni biliniyorsa, bu nedenin kalıcı olarak tedavi edilmesi gerekir.
Yağ metabolizması bozuklukları veya safra kesesi taşları durumunda safra kesesinin alınması gerekebilir. Bu sayede safra kesesi taşlarının yeniden oluşumu önlenebilir ve buna bağlı iltihaplanmalar engellenebilir. Komplikasyonsuz geçen bir akut pankreatit sonrasında başka bir önlem alınması gerekmez.
Alkol kaynaklı pankreatit durumunda, hasta alkol tüketimini önemli ölçüde azaltmalıdır. Bazı uzmanlar, pankreatit geçirdikten sonra yarım yıl veya bir yıl boyunca alkolden tamamen uzak durulmasını önermektedir. Alkolden uzak durmanın genel olarak pankreatit nüks riskini azaltıp azaltmadığı henüz kesin olarak belirlenmemiştir.
Pankreatit sırasında ciddi komplikasyonlar ortaya çıkarsa, hastanede yatışın ardından genellikle ek tedaviler gerekir.
Hastalık süresince birçok hastada ciddi kilo kaybı gözlemlenir. Bazı durumlarda hastalar haftalarca iştahsızlıktan şikayet ederler. Hastanın eski vücut ağırlığına geri dönmesi de buna bağlı olarak uzun sürer. Bu süre zarfında beslenme danışmanlığı bazı durumlarda yararlı ve yardımcı olabilir.
Bazı hastalarda, hastalık atlatıldıktan sonra pankreas geçici olarak tam işlevselliğini yitirebilir. Artık yeterli miktarda sindirim sıvısı üretemez. Bu durumda yapay enzimler alınabilir. Bu enzimler, gıdalardan yağların emilimini destekler.
Akut pankreatitin atlatılmasının ardından, diabetes mellitus gelişme riski de artar. Bu hastalık da başka tedavilerin uygulanmasını gerektirebilir.
Pankreatit Ameliyatı: Hastalığın Seyrı ve Prognoz
Günümüzde akut pankreatit çok iyi bir şekilde tedavi edilebilmektedir. Bu nedenle çoğu durumda herhangi bir kalıcı hasar bırakmadan iyileşir.
Pankreatit Ameliyatı Uzmanları
Pankreatit ameliyatı uzmanları, viseral cerrahlar. Bu cerrahlar, pankreas cerrahisi alanında uzmanlaşarak kendilerini daha da geliştirebilirler. Bu sayede, titiz bir tanı ve uygun tedavinin güvenli bir şekilde uygulanması için doğru başvuru noktasıdırlar.
Tıp yazarı hakkında
Prof. Dr. med. Otto Kollmar
Tıp alanında uzman yazar
