Nefrotik sendrom, tek başına bir hastalık değil, böbrek hasarının yol açtığı çeşitli semptomların birleşimidir. Semptomların şiddeti kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterebilir; bazı hastalarda neredeyse hiç şikayet görülmezken, diğerlerinde ise çok şiddetli şikayetler ortaya çıkabilir.
Aşağıda, nefrotik sendromun tedavisi hakkında daha fazla bilgi ve bu alanda uzmanlaşmış seçkin hekimler hakkında ayrıntılı bilgiler bulabilirsiniz.
Nefrotik sendromun belirtileri
Nefrotik sendromda böbrek hasarı, bazı tipik şikayetlere yol açar. Bunlar, öncelikle vücut için önemli olan proteinlerin kaybından kaynaklanır. Bu nedenle nefrotik sendromda özellikle aşağıdaki belirtiler görülür:
- Proteinüri (idrarda protein bulunması; bu durum genellikle idrarda köpük oluşmasına neden olur)
- Ödem (dokularda su birikmesi, özellikle yüzde, ayaklarda, ayak bileklerinde ve alt bacaklarda)
- Hipoproteinemi (kanda protein eksikliği)
- Yüksek kan yağ değerleri
- Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
- Enfeksiyonlara karşı artan yatkınlık
- Tromboz oluşumu (kan pıhtısı)
Nefrotik sendromun nedenleri
Nefrotik sendrom, böbreklerdeki hasar nedeniyle ortaya çıkar. Bu durumda, birincil böbrek hastalığı ile ikincil böbrek hastalığı arasında ayrım yapılır. Birincil böbrek hastalığında hastalık böbreklerin kendisinden kaynaklanırken, ikincil hastalık başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkar.
Böbrekler kanı süzerek metabolizmanın atık maddelerinden arındırır. Şeker ve proteinler gibi daha büyük parçacıklar normalde kanda kalır. Ayrıca böbrekler, su dengesini düzenleyerek ve belirli kan tuzlarının birbirine doğru oranda kalmasını sağlayarak kan basıncını da kontrol eder.
Böbrekteki filtreleme işlevi, böbrek glomerülleri ve böbrek tübülleri tarafından yerine getirilir. Bu ikisi birlikte böbreğin en küçük birimi olan nefronu oluşturur.
Nefrotik sendrom, böbrek glomerüllerinin hasar görmesinden kaynaklanır. Hasar nedeniyle böbrek glomerülleri giderek daha geçirgen hale gelir ve sonunda düzgün bir şekilde filtreleme yapamaz hale gelir. Bu nedenle, proteinler gibi birçok önemli kan bileşeni artık tutulamaz. Sonuç olarak, bahsedilen semptomlar ortaya çıkar. Böbrek fonksiyon bozukluğu çeşitli hastalıklardan kaynaklanabilir:
- böbrek birimlerinin kronik iltihaplı hastalığı (örneğin, böbrek birimlerinde antikor birikmesine neden olan membranöz glomerülopati)
- Diabetes mellitus (şeker hastalığı ve bunun sonucunda böbrek glomerüllerinin filtreleme işlevini bozan birikintilerin oluşması)
- Glomerüler minimal lezyonlar (böbrek glomerüllerinde hasara neden olan belirli bağışıklık hücrelerinin bozukluğu)
- belirli otoimmün hastalıklar (örneğin, organlarda protein birikimlerinin oluştuğu amiloidoz)
Böbreğin anatomisi: 6: Böbrek çukuru. 7: Üreter. 12: Böbrek glomerülü. 13: Nefron
Nefrotik sendromun teşhisi
Nefrotik sendrom şüphesi varsa, bir doktorun semptomları değerlendirmesi gerekir. Doktor, çoğu zaman tipik semptomlardan teşhis için önemli ipuçları elde edebilir.
Buna ek olarak, bir test şeridinin birkaç dakika boyunca idrara daldırıldığı bir idrar tahlili yapılır. Elde edilen değerler anormal derecede yüksekse, genellikle ikinci bir test yapılır. Bu testte protein miktarı daha kesin bir şekilde belirlenir; bu nedenle test, 24 saat boyunca toplanan idrar örneği kullanılarak yapılır. Normalde sağlıklı bir insan günde 150 miligramdan fazla protein atmaz. Nefrotik sendromda ise bu değer günde 3500 miligram ve üzerine çıkabilir.
İdrar testine ek olarak kan tahlili yapılır ve küçük bir cerrahi müdahaleyle böbrekten doku örneği alınarak histolojik incelemeye tabi tutulur. Bu şekilde hastalığın nedeni tespit edilebilir.
Nefrotik sendromun tedavisi
Tedavi, nefrotik sendromun kendisini değil, altta yatan hastalığı hedefler. Eğer bu hastalık iyi bir şekilde tedavi edilebiliyorsa, nefrotik sendrom da genellikle bir süre sonra ortadan kalkar. Çoğu durumda böbreklerin filtreleme işlevi korunur. Ancak böbrekler nefrotik sendrom nedeniyle çok fazla hasar görmüşse, zamanla kronik böbrek yetmezliği veya böbrek iflası ortaya çıkabilir.
Altta yatan hastalık tedavi edilemiyorsa, tedavi hedefi nefrotik sendromun semptomlarına yönelir ve bu semptomları hafifletmeye çalışılır.
Yüksek tansiyonu normale döndürmek için doktorlar sıklıkla ACE inhibitörleri gibi ilaçlar kullanır. Yüksek tansiyonun mutlaka düşürülmesi gerekir, çünkü bu durum böbreklere ek hasar verir.
Yüksek tansiyon tedavisinin yanı sıra ödemlerin ilaçla tedavisi de yapılır. Vücutta biriken sıvı, diüretik olarak da bilinen idrar söktürücü ilaçlarla vücuttan atılır. Yeni ödemlerin oluşmasını önlemek için hasta, doktorun belirlediği miktardan fazla sıvı almamalıdır. Aynı kural, tuz alımı için de geçerlidir (günde altı gramdan fazla olmamalıdır). Diüretikler nedeniyle vücuttan daha fazla elektrolit atıldığı için, kandaki mineral tuz seviyesinin düzenli olarak kontrol edilmesi de önemlidir.
Nefrotik sendrom kan pıhtılaşması riskini artırdığından, hastalara kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar da verilir. Tromboz çorapları da kan pıhtılaşmasını önler.
Yazıyı paylaş