Λόγω της όρθιας στάσης, ο γεννητικός σωλήνας βρίσκεται στη λεκάνη με το άνοιγμά του προς τα κάτω. Η οστική λεκάνη κλείνεται από τους μυς του πυελικού εδάφους (κυρίως την ομάδα των ανυψωτικών μυών) και από υποστηρικτικές δομές συνδετικού ιστού (συνδέσμους και περιτονίες). Ο κόλπος παραμένει ως άνοιγμα. Αυτό τεντώνεται έντονα κατά τη διάρκεια του τοκετού, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διέλευση του παιδιού. Ήδη κατά τη διάρκεια του τοκετού μπορεί να προκληθούν βλάβες στις δομές στήριξης και στους μυς. Είναι πιθανές ρήξεις των μυών και του συνδετικού ιστού, καθώς και υπερβολική διάταση των νεύρων.
Λόγω της πίεσης των οργάνων της κοιλιακής κοιλότητας και της χρόνιας καταπόνησης επί πολλά χρόνια, ο πυελικός πυθμένας υφίσταται μεγάλη καταπόνηση. Σε περίπτωση αντίστοιχης προδιάθεσης, υφίσταται βλάβη. Η συνέπεια είναι η πρόπτωση του κόλπου και/ή η πρόπτωση της μήτρας. Δεδομένου ότι η ουρήθρα και η ουροδόχος κύστη εφάπτονται άμεσα στον πρόσθιο τοίχο του κόλπου, αυτές επίσης υποχωρούν. Το ορθό διατηρείται στη θέση του από το οπίσθιο τοίχωμα του κόλπου. Εάν αυτό υποχωρήσει, υποχωρεί και αυτό το τμήμα του εντέρου. Το υπερβολικό βάρος και το κάπνισμα αποτελούν επιπλέον παράγοντες που ευνοούν την πρόπτωση του κόλπου. Πολλές γυναίκες αντιλαμβάνονται τις πρώτες αλλαγές μόνο όταν εμφανίζονται επιπλέον ενοχλήσεις.
Η πρόπτωση του κόλπου μπορεί να προκαλέσει ποικίλες λειτουργικές διαταραχές λόγω της συναφούς αλλαγής στη θέση των γειτονικών οργάνων:
- Συχνά, σε περίπτωση πρόπτωσης του κόλπου, εμφανίζονται λειτουργικές διαταραχές της ουροδόχου κύστης, όπως ακράτεια ούρων κατά την άσκηση και αυξημένη ανάγκη ούρησης.
- Ωστόσο, είναι επίσης πιθανές διαταραχές στην κένωση της ουροδόχου κύστης λόγω κάμψης της ουρήθρας.
- Διαταραχές στην αφόδευση, διαρροή κοπράνων και ακράτεια κοπράνων μπορεί να προκύψουν από την πρόπτωση του οπίσθιου τοιχώματος του κόλπου προς το ορθό.
- Επίσης, η σεξουαλική ζωή επηρεάζεται συχνά από την πρόπτωση του κόλπου.
Σε σοβαρές περιπτώσεις πρόπτωσης, παρατηρείται πρόπτωση του πρόσθιου και οπίσθιου τοιχώματος του κόλπου ή της μήτρας μπροστά από την είσοδο του κόλπου. Όταν η πρόπτωση του κόλπου παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, εμφανίζονται έλκη (ανοιχτές πληγές), τα οποία μπορεί να αιμορραγούν ελαφρώς.
Μπορείτε να προλάβετε την πρόπτωση του κόλπου λαμβάνοντας τα ακόλουθα μέτρα:
- Τακτική άσκηση των μυών του πυελικού εδάφους
- Αποφυγή περιττών καταπονήσεων
- Σωστή μεταφορά βαρών
Δυστυχώς, η συγγενής αδυναμία του συνδετικού ιστού δεν μπορεί να βελτιωθεί. Μετά την εμμηνόπαυση, η χορήγηση χαμηλής δόσης οιστριόλης στον κόλπο μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στον ιστό.
Ο γυναικολόγος είναι συνήθως ο πρώτος γιατρός στον οποίο πρέπει να απευθυνθείτε. Μπορεί να διαπιστώσει την πρόπτωση του κόλπου ήδη κατά τη διάρκεια της προληπτικής εξέτασης ρουτίνας. Σε περίπτωση δυσλειτουργιών της ουροδόχου κύστης, οι πάσχουσες συχνά επισκέπτονται και τον ουρολόγο.
Συχνά, η συντηρητική θεραπεία, δηλαδή χωρίς χειρουργική επέμβαση αρχικά, ξεκινά ήδη στο ιατρείο. Εάν η πρόπτωση του κόλπου ή οι λειτουργικές διαταραχές είναι έντονες, μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση. Σε αυτή την περίπτωση, απευθυνθείτε σε μια ουρογυναικολογική κλινική ή σε ένα κέντρο για τον πυελικό πυθμένα.
Με μια ακίνδυνη υπερηχογραφική εξέταση μπορεί να εκτιμηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η μετατόπιση της ουρήθρας, της ουροδόχου κύστης, του κόλπου, της μήτρας και του εντέρου. Μερικές φορές απαιτείται επίσης ουροδυναμική εξέταση. Με αυτήν μπορεί να αξιολογηθεί η λειτουργία αποθήκευσης της ουροδόχου κύστης και η ακράτεια. Σε σύνθετες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται επίσης ακτινογραφική εξέταση του εντέρου ή της ουροδόχου κύστης ή μαγνητική τομογραφία της πυέλου.
Ασκήσεις για τον πυελικό πυθμένα ή πεσσάρια
Με ασκήσεις για τον πυελικό πυθμένα υπό τη φροντίδα φυσιοθεραπευτή, οι οποίες περιλαμβάνουν επίσης τους μυς της πλάτης και της κοιλιάς, είναι μερικές φορές δυνατό να σταθεροποιηθεί η πρόπτωση του κόλπου. Αυτό ισχύει κυρίως όταν δεν υπάρχει ακόμη πρόπτωση. Συμπληρωματικά, γίνεται χορήγηση οιστρογόνων στον κόλπο, εφόσον είναι δυνατό.
Με τη χρήση πεσσών (δακτυλίων, κύβων ή κοχυλιών από σιλικόνη) είναι δυνατή η ανατόπιση της πρόπτωσης του κόλπου και η σταθεροποίηση της θέσης του κόλπου. Αυτά χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις όπου η χειρουργική επέμβαση δεν είναι ακόμη απαραίτητη ή δεν επιθυμείται. Στόχος είναι η τακτική αλλαγή τους από την ίδια τη γυναίκα. Ακόμη και όταν η χειρουργική επέμβαση φαίνεται υπερβολικά επικίνδυνη για ιατρικούς λόγους, η χρήση πεσσών είναι εφικτή.
Πλαστική ανακατασκευή του πυελικού εδάφους
Σε περιπτώσεις σοβαρής πρόπτωσης, η ποιότητα ζωής επηρεάζεται σημαντικά λόγω των λειτουργικών διαταραχών της ουροδόχου κύστης και του εντέρου. Μέσω χειρουργικής επέμβασης μπορεί να αποκατασταθεί η αρχική θέση του κόλπου σε σχέση με την ουροδόχο κύστη και το έντερο.
Υπάρχουν διάφορες χειρουργικές τεχνικές για την πλαστική ανακατασκευή του πυελικού εδάφους. Συχνά, η χειρουργική επέμβαση πραγματοποιείται μέσω του κόλπου (κολπικές πλαστικές επεμβάσεις). Η πρόπτωση του κόλπου διορθώνεται με τη σύσφιξη του συνδετικού ιστού και την αξιοποίηση των υφιστάμενων συνδετικών δομών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, προτιμάται μια μέθοδος μέσω μικρής κοιλιακής τομής ή μέσω λαπαροσκόπησης (κοιλιακή ενδοσκόπηση).
Πλαστικό πλέγμα
Παλαιότερα, η χειρουργική επέμβαση για την πρόπτωση του κόλπου συνεπαγόταν πάντα και την αφαίρεση της μήτρας. Σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις, η μήτρα μπορεί να παραμείνει στη θέση της. Σε περίπτωση αδύναμου συνδετικού ιστού ή επανεμφάνισης της πρόπτωσης του κόλπου μετά από χειρουργική επέμβαση, είναι δυνατή η ενίσχυση του ιστού με πλαστικό πλέγμα. Αυτό οδηγεί σε καλύτερη σταθερότητα.
Η ακριβής χειρουργική τεχνική επιλέγεται ανάλογα με τα ατομικά ευρήματα της πρόπτωσης του κόλπου και της λειτουργικής διαταραχής. Με αυτόν τον τρόπο, ο γιατρός επιδιώκει να επιτύχει ένα όσο το δυνατόν πιο σταθερό αποτέλεσμα και μια καλή αποκατάσταση της λειτουργίας της ουροδόχου κύστης και του εντέρου. Υπάρχουν κλινικές που ειδικεύονται στη διάγνωση και τη θεραπεία των λειτουργικών διαταραχών του πυελικού εδάφους, καθώς και στην αποκαταστατική χειρουργική τους.
Μια χειρουργική επέμβαση για τη θεραπεία της πρόπτωσης του κόλπου μπορεί να αποκαταστήσει μόνο τη θέση των οργάνων. Ωστόσο, η λειτουργία των μυών της πυέλου, της ουροδόχου κύστης και του εντέρου απαιτεί συνεχή προσοχή. Για τη διαρκή επιτυχία, τα παρακάτω μέτρα είναι σημαντικά:
- Ενδυνάμωση των μυών
- Τοπική εφαρμογή οιστρογόνων
- Σωστές διατροφικές συνήθειες και πρόσληψη υγρών
- Η σωστή διαχείριση της σωματικής καταπόνησης
Δεδομένου ότι δεν είναι δυνατό να αλλάξει η βασική αδυναμία του ιστού στήριξης, μπορεί αργότερα να εμφανιστεί εκ νέου πρόπτωση του κόλπου.
Ο πυελικός πυθμένας αποτελεί ένα ευάλωτο σημείο του γυναικείου σώματος. Η ενδυνάμωση των μυών του πυελικού πυθμένα ήδη μετά τους τοκετούς μπορεί τουλάχιστον να καθυστερήσει την εμφάνιση της πρόπτωσης του κόλπου. Εάν εμφανιστούν συμπτώματα, ο γυναικολόγος είναι ο πρώτος επαφής. Εάν η χειρουργική επέμβαση είναι αναπόφευκτη, συνιστάται η παραπομπή σε κλινική ειδικευμένη στην ουρογυναικολογία. Σήμερα υπάρχουν διάφορες χειρουργικές μέθοδοι για τη θεραπεία της πρόπτωσης του κόλπου, οι οποίες εφαρμόζονται εξατομικευμένα ανάλογα με τα ευρήματα και τα συμπτώματα.
Η πρόπτωση μπορεί να δυσχεράνει την κένωση της ουροδόχου κύστης ή να προκαλέσει δυσκοιλιότητα. Ορισμένες ασθενείς αναφέρουν επίσης πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή ή αίσθημα πίεσης προς το ορθό.
Η διάγνωση γίνεται συνήθως κατά τη διάρκεια της ρουτίνας εξέτασης, κατά την οποία ο γυναικολόγος αξιολογεί τη θέση των οργάνων της πυέλου. Εάν υπάρχει υποψία κυστοκήλης ή πρόπτωσης του κόλπου ή της μήτρας, μπορεί να απαιτηθούν υπερηχογράφημα ή περαιτέρω εξετάσεις.
Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, συνιστάται η τακτική ενδυνάμωση των μυών του πυελικού εδάφους, προκειμένου να στηριχθούν τα όργανα της πυέλου. Επιπλέον, τα τοπικά οιστρογόνα μπορούν να βοηθήσουν και υπάρχουν διάφορα πεσσάρια που σταθεροποιούν τον κόλπο, προτού καταστεί απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση. Αυτές οι μέθοδοι συχνά ανακουφίζουν σημαντικά τα συμπτώματα.
Η χειρουργική θεραπεία αποτελεί επιλογή κυρίως όταν η καθημερινή ζωή περιορίζεται σημαντικά ή όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται παρά τη λήψη συντηρητικών μέτρων. Η χειρουργική επέμβαση ενδείκνυται επίσης όταν η ανύψωση βαρέων αντικειμένων, ο χρόνιος βήχας ή οι λοιμώξεις επιδεινώνουν μόνιμα την κατάσταση και άλλα μέτρα δεν μπορούν να προλάβουν επαρκώς την πρόπτωση.
