Kornea eğriliği (astigmatizm) - Astigmatizmin tedavisi

Kornea eğriliği, halk arasında astigmatizm veya çubuk görme olarak da adlandırılır. Astigmatizmin başka nedenleri de olabileceğinden bu terimler tam olarak doğru değildir. Bununla birlikte, kornea eğriliği çubuk görmenin en yaygın nedenidir.

Korneal eğrilik durumunda, gözün korneası deforme olur. Bu nedenle, gelen ışık odaklanmış olarak değil, yayılmış bir şekilde retinaya ulaşır. Bu da bulanık görmeye neden olur. Kornea eğriliği, ancak daha şiddetli hale geldiğinde fark edilir.

Örneğin:

• Yakın ve uzak mesafelerde bulanık görme (miyop veya hipermetropiden farklı olarak, bu durumda her iki mesafe de etkilenir)
• Baş ağrısı
• Göz ağrısı
• Çocuklarda görme keskinliğinde olası azalma

Astigmatizm çoğu durumda doğuştandır. Ancak bazen yetişkinlik döneminde de ortaya çıkabilir. Bunun çeşitli nedenleri olabilir:

• Korneada yara izleri veya ülserler (örneğin yaralanma veya enfeksiyonlar nedeniyle)
• Kornea konisi (keratokonus): Çoğunlukla ergenlik döneminde veya erken yetişkinlikte ilk kez ortaya çıkan kornea değişikliği.
• Gözde yapılan cerrahi müdahaleler (örneğin glokom ameliyatı)

Astigmatizmi tedavi etmenin çeşitli yolları vardır:

1. Görme yardımcıları: Örneğin, özel silindir kesimli gözlükler, yumuşak ve kavisli kontakt lensler (korkuk korneada kendiliğinden hizalanır) ve korneayı tekrar doğru şekilde kavisli hale getiren sert kontakt lensler.
2. Ameliyat: Astigmatizma tedavisinde kullanılan cerrahi yöntemler arasında lazer ameliyatı, yapay lens replasmanı veya kornea nakli bulunmaktadır.

Hangi yöntemin sizin için uygun olduğunu göz doktorunuzla görüşün.

Artık astigmatizmayı lazerle düzeltme imkanı bulunmaktadır. Ameliyat sırasında hastanın ağrı hissetmemesi için doktor, hastanın gözünü özel göz damlalarıyla uyuşturur. 

Göz doktorunun uygulayabileceği çeşitli yöntemler bulunmaktadır:

• Fotorefraktif keratektomi (PRK)

Fotorefraktif keratektomide, lazer kornea yüzeyinin iç kısmını aşındırarak düzensizlikleri giderir ve görme bozukluğunu düzeltir.

• Lazer Epiteliyal Keratomileusis (LASEK)

Lazer epitelyal keratomileusis, PRK'nın geliştirilmiş bir versiyonudur. Doktor önce kornea yüzeyini yüzde 20'lik alkolle ıslatır ve ardından bu yüzeyi sağlam bir hücre tabakası olarak yana kaydırır. Lazer uygulaması tamamlandıktan sonra yüzey tekrar eski yerine geri döner.

• Lazer-in-situ-keratomileusis (LASIK)

Lazer in situ keratomileusis yönteminde doktor, ince bir neşterle korneanın üst tabakasını ayırır ve yukarı doğru katlar. Ardından LASIK lazeri, korneanın iç kısmını aşındırarak görme bozukluğunu düzeltir. Son olarak, doktorlar kornea kapağını tekrar yerine yerleştirir.

Ameliyattan sonra görme yetisi yaklaşık dört ila altı hafta boyunca dalgalanır. Ardından görme yetisi sabitlenir. İşlemden hemen sonra gözde aşırı gözyaşı oluşur. Ameliyatın kendisi ağrısızdır.

Refraktif lens değişimi (RLE), LASIK ile tedavi edilemeyen çok şiddetli görme bozuklukları için uygundur. RLE için uygun lensi belirlemek amacıyla bazı ön muayeneler gereklidir.

Ameliyat sırasında kornea olduğu gibi kalır. Bir ultrason cihazı doğal merceği parçalar ve yerine yapay bir mercek (intraoküler mercek) yerleştirir. Son olarak, doktorlar doğal merceği emerek çıkarır.

Lensin şekli, korneadaki eğriliği düzeltecek şekilde seçilir. RLE rutin bir işlemdir ve ağrısızdır. Sonradan düzeltmeler kolayca yapılabilir. RLE ameliyatı sonrası hastanede kalış süresi en fazla bir haftadır. İşlemden kısa bir süre sonra spor yapmamalısınız ve makyajdan kaçınmalısınız.

Doktorlar, görme yardımcıları veya lazer ameliyatlarının başarısız olduğu durumlarda kornea nakli (kornea transplantasyonu) yöntemini uygular. Kornea naklinde hastaya bir donörden alınan kornea nakledilir. Uzmanlar bu işleme keratoplasti adını da verir.

Perfore edici keratoplasti sırasında doktorlar, göz korneasının tüm merkezi kısmını nakleder @ Nastya Trel /AdobeStock

Hasta donör korneasını almadan önce, doktorlar bu korneayı bulaşıcı hastalıklar açısından dikkatle inceler.

Daha sonra doktorlar, bir kesici aletle eski korneayı çıkarır ve yeni, uyumlu donör korneasını saç teli inceliğinde ipliklerle diker. İplikler yaklaşık bir yıl sonra çıkarılır. 

İplikler gözde kaldığı sürece hasta nihai görme keskinliğine ulaşamaz. Bu nedenle ameliyatın gerçek sonucu ancak yaklaşık bir yıl sonra ortaya çıkar. 

Kornea nakli sırasında aşağıdaki komplikasyonlar ortaya çıkabilir:

• Vücut, donör korneayı reddeder. Kornea bulanıklaşır. 
• Eski hastalık yeni korneaya yayılır. 

Ancak çoğu durumda, yeni bir kornea nakli yapmak mümkündür. Ameliyat, genel anestezi veya lokal anestezi altında gerçekleştirilir.

1. Hafif kornea eğriliği nedir? Korneanın eğriliği çok az düzensizdir, bu nedenle hastalar neredeyse hiç şikayet hissetmezler. Ancak daha şiddetli durumlarda bulanık görme veya baş ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkar.

2. Astigmatizma, miyopiden veya presbiyopiden nasıl farklıdır? Astigmatizmada kornea düzensiz bir şekilde kavislidir; hastalar hem yakını hem de uzağı bulanık görür. Miyopi veya presbiyopi ise her biri yalnızca belirli bir mesafe aralığını etkiler.

3. Düzensiz astigmatizmde kontakt lens takılabilir mi? Şekil kararlı kontakt lensler, düzensiz kornea yüzeyini telafi edip farklı kırılma güçlerini dengelediği için oldukça uygundur. Yumuşak lensler, şiddetli vakalarda genellikle daha az etkilidir.

4. Kornea eğriliğini lazerle düzeltmek ne zaman mantıklıdır? Kornea kalınlığı ve astigmatizmanın şiddeti uygun koşulları sağlıyorsa lazer tedavisi mümkündür. Çok şiddetli görme bozukluklarında yapay lens kullanımı gündeme gelebilir.