Μετά από χειρουργική επέμβαση, σε σπάνιες περιπτώσεις παρατηρείται ψευδάρθρωση. Αυτό συνήθως συνοδεύεται και από θραύση της τοποθετημένης πλάκας. Μια τέτοια θραύση της πλάκας οστεοσύνθεσης αποτελεί μια τυπική επιπλοκή μετά τη θεραπεία κατάγματος. Εμφανίζεται ιδιαίτερα συχνά σε παθολογικά ή οστεοπορωτικά κατάγματα, όταν η ποιότητα των οστών είναι μειωμένη ή όταν ασκείται πρόωρη φόρτιση.
Η θραύση της πλάκας συμβαίνει όταν το κάταγμα δεν επουλώνεται. Αυτό σημαίνει ότι, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, η πλάκα δεν αναλαμβάνει τη λειτουργία του οστού.
Κάθε πλάκα υπόκειται σε μόνιμη κάμψη και προς τις δύο κατευθύνσεις, όσο ο οστός δεν έχει ακόμη επουλωθεί. Είναι παρόμοιο με το να λυγίζεις ένα σύρμα για λουλούδια μπρος-πίσω. Έτσι, με την πάροδο του χρόνου, η πλάκα τελικά σπάει.
Η πιθανότητα οι γιατροί να τοποθετήσουν μια ελαττωματική πλάκα αποκλείεται υπό κανονικές συνθήκες. Η τυπική περίπτωση είναι ότι το κάταγμα δεν επουλώνεται εγκαίρως.
Μετά από μια περίοδο με ήπιο πόνο, εμφανίζεται ξαφνικά έντονος πόνος στην περιοχή της κήλης. Οι ασθενείς αναφέρουν συχνά μια απότομη ενίσχυση του πόνου καθώς και περιορισμούς στην κίνηση. Μια παραμόρφωση του προσβεβλημένου οστού ή μια αίσθηση αστάθειας μπορεί επίσης να υποδηλώνει επανεμφάνιση της κήλης.
Μερικές φορές παρατηρείται επίσης παραμόρφωση στην περιοχή της κάκωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πλάκα μπορεί να προεξέχει από το δέρμα. Σε αυτή την περίπτωση, δεν υπάρχει μόνο κάταγμα της πλάκας και δημιουργία ψευδοαρθρώσεως, αλλά και λοίμωξη της περιοχής της κάκωσης.
Η διάγνωση θραύσης πλάκας ή εμφυτεύματος γίνεται συνήθως μετά τη διενέργεια ακτινογραφίας. Για την ακριβή διάγνωση χρησιμοποιούνται επιπλέον απεικονιστικές μέθοδοι, όπως η αξονική τομογραφία (CT) ή η μαγνητική τομογραφία (MRI), προκειμένου να εκτιμηθεί καλύτερα η θέση του κατάγματος και οι πιθανές επιπλοκές.
Η θραύση μεμονωμένων βιδών συμβαίνει πολύ συχνότερα από τη θραύση ολόκληρης της πλάκας. Η θραύση μεμονωμένων βιδών συχνά οδηγεί επίσης σε ελαφρά επιδείνωση των συμπτωμάτων. Στη συνέχεια, επουλώνεται αυθόρμητα.
Αντιμετώπιση κάταγμα αστραγάλου με πλάκες και βίδες σε ακτινογραφία © Fotokon | AdobeStock
Η θεραπεία της σπασμένης πλάκας συνήθως συνίσταται στην αφαίρεσή της. Ανάλογα με το είδος του κατάγματος και τη δομή του οστού, στη συνέχεια πραγματοποιείται νέα χειρουργική επέμβαση. Κατά τη διαδικασία αυτή πραγματοποιείται είτε επανατοποθέτηση και εκ νέου σταθεροποίηση του κατάγματος με νέα πλάκα είτε – σε συγκεκριμένα οστά όπως τα σωληνοειδή – με την τοποθέτηση ενδομυελικού καρφιού.
Σε περίπλοκες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται επίσης συστήματα σταθερής γωνίας ή βίδες σπογγώδους οστού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η σταθερή οστική επούλωση.
Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται και μεταμόσχευση οστού.
Είτε από:
- τεχνητού οστού ή
- από οστά της λεκάνης
Σε περίπτωση επιπλέον λοίμωξης, μπορεί να απαιτηθεί μια πολυεπίπεδη διαδικασία, δηλαδή πρώτα καθαρισμός και στη συνέχεια σταθεροποίηση.
Η μετεγχειρητική φροντίδα συνίσταται στην κινητοποίηση και την άσκηση φορτίου εντός των ορίων που δεν προκαλούν πόνο. Γίνεται μετεγχειρητικός έλεγχος σε τακτά χρονικά διαστήματα με ακτινογραφίες, προκειμένου να ελέγχεται η πορεία της επούλωσης. Κατά τη φάση της συντηρητικής θεραπείας, προτεραιότητα έχουν η φυσιοθεραπεία και η ενδυνάμωση των μυών, προκειμένου να προληφθούν οι παραμορφώσεις και οι κινητικές περιορισμοί.
Συνήθως εφαρμόζεται είτε:
- Πλήρης φόρτιση ή
- μερική φόρτιση 15 kg μετά την έξοδο από το νοσοκομείο
Μετά από 4 έως 6 εβδομάδες, ο ασθενής μπορεί συνήθως να προχωρήσει σε πλήρη φόρτιση.
Η αφαίρεση των μεταλλικών στοιχείων είναι συχνά απαραίτητη σε περιπτώσεις χειρουργικά αντιμετωπισμένων καταγμάτων της ποδοκνημικής άρθρωσης. Διαφορετικά, οι πλάκες και οι βίδες θα προκαλούσαν ενόχληση κάτω από το σχετικά λεπτό δέρμα και το στρώμα λιπώδους ιστού στην ποδοκνημική άρθρωση.
Εάν δεν εμφανιστούν τοπικά συμπτώματα, δεν απαιτείται αφαίρεση των μεταλλικών υλικών.
Η επανέναρξη της αθλητικής δραστηριότητας είναι συνήθως δυνατή μετά από 3 έως 6 μήνες.
Παράγοντες που επηρεάζουν τις προοπτικές επούλωσης μετά από κάταγμα με πλάκα είναι:
- Το είδος του αρχικού κατάγματος
- το αν αυτό επουλώνεται καλά
- το αν στη συνέχεια θα επέλθει συγκόλληση του κατάγματος
Επιπλέον, οι προοπτικές επούλωσης περιορίζονται σε περίπτωση συνυπαρχουσών παθήσεων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης. Επίσης, τα οστεοπορωτικά ή ασταθή κατάγματα επουλώνονται πιο αργά, ιδίως όταν η οστική μάζα είναι μειωμένη. Η προσεκτική μετεγχειρητική παρακολούθηση και, ενδεχομένως, η μέτρηση της οστικής πυκνότητας συμβάλλουν στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου επανεμφάνισης επιπλοκών.
Επίσης, το κάπνισμα οδηγεί σε επιδείνωση των πιθανοτήτων επούλωσης, ειδικά μετά από κάταγμα με πλάκα.
1. Τι είναι το κάταγμα πλάκας και πώς προκύπτει;
Το κάταγμα πλάκας αναφέρεται στο κάταγμα μιας μεταλλικής πλάκας που έχει τοποθετηθεί μετά από χειρουργική οστική αποκατάσταση (οστεοσύνθεση με πλάκα). Προκύπτει συνήθως όταν το αρχικό κάταγμα του οστού δεν έχει επουλωθεί πλήρως. Λόγω της συνεχούς καταπόνησης, η πλάκα μπορεί τελικά να σπάσει – όπως ένα σύρμα που λυγίζεται συνεχώς μπρος-πίσω.
2. Ποια συμπτώματα υποδηλώνουν κάταγμα πλάκας;
Αρχικά, είναι χαρακτηριστικοί οι ήπιοι πόνοι, οι οποίοι ξαφνικά εντείνονται έντονα. Συχνά εμφανίζονται επίσης οιδήματα, περιορισμοί στην κίνηση ή παραμορφώσεις στην περιοχή του κατάγματος. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η πλάκα μπορεί ακόμη και να γίνει ορατή κάτω από το δέρμα. Μια ακτινογραφία επιβεβαιώνει τη διάγνωση.
3. Πώς αντιμετωπίζεται η ρήξη της πλάκας;
Η θεραπεία γίνεται συνήθως χειρουργικά. Κατά τη διαδικασία αυτή, αφαιρείται η κατεστραμμένη πλάκα, καθαρίζεται το σημείο της ρήξης και στη συνέχεια σταθεροποιείται εκ νέου – είτε με νέα πλάκα είτε με ενδομυελικό καρφί. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται επιπλέον μεταμόσχευση οστού για να υποστηριχθεί η επούλωση.
4. Ποιες είναι οι προοπτικές επούλωσης μετά από κάταγμα πλάκας;
Η πρόγνωση είναι συνήθως καλή, εξαρτάται όμως από διάφορους παράγοντες – όπως το είδος του αρχικού κατάγματος, συνοδές παθήσεις όπως ο διαβήτης ή το κάπνισμα. Μετά την επέμβαση, συνήθως μπορεί να ασκηθεί πλήρης φόρτιση στο πόδι μετά από 4–6 εβδομάδες, ενώ οι αθλητικές δραστηριότητες είναι δυνατές μετά από περίπου 3–6 μήνες.
