Kalp BT veya Kardiyo-BT (kalp bilgisayarlı tomografisinin kısaltması), kalbin görüntüleme yöntemiyle incelenmesidir. Bu yöntem, cerrahi müdahaleye gerek kalmadan koroner damarların değerlendirilmesini sağlar.
Aşağıda daha fazla bilgi ve seçilmiş kalp BT uzmanlarını bulabilirsiniz.
Kalp BT nedir?
Kalp BT veya Kardiyo-BT (kalp bilgisayarlı tomografisinin kısaltması), cerrahi müdahaleye gerek kalmadan koroner arterlerin incelenmesini sağlar. Kalp BT sayesinde doktorlar, olası birikintileri ve daralmaları daha iyi değerlendirebilir.
Muayene sırasında doktor size bir EKG takar. Böylece kalp hareketinin neden olduğu bulanıklıklar azaltılabilir.
Kalp BT'sinin sonucu, 0,6 mm kalınlığında ince kesitlerdir. Bunlar bir araya gelerek kalbin bir görüntüsünü oluşturur. Kardiyolog, bunları üç boyutlu bir veri seti şeklinde değerlendirir.
Kalp BT'si, koroner damarları gösterir @ samunella /AdobeStock
Bu yöntem özellikle risk altındaki hastalarda uygulanır. Bu tanı yöntemi 15 yılı aşkın bir süredir kullanılmaktadır.
Kalp BT'si nasıl yapılır?
BT incelemesinden önce doktor size bir EKG takar. Kontrast madde kullanılarak yapılan incelemenin süresi 15 dakikadır. Verilerin değerlendirilmesi 20 dakika sürer. Bu nedenle toplamda 45 ila 60 dakika süre ayırmanız gerekir.
Muayene sırasında nabzınız dakikada 70'ten fazla olmamalıdır. Kalp atış hızını düşürmek için kısa süreli bir beta bloker kullanılır. Bu nedenle muayene sırasında sakin olmanız gerekir.
Koroner damarların genişlemesi için kardiyolog dilinizin altına biraz nitro sprey sıkacaktır. Bilgisayarlı tomografinin 3D işlenmesi sayesinde daralmalar ve kireçlenmeler görselleştirilir.
Kalp BT'si hangi hastalıkları teşhis edebilir?
Modern kalp BT'si, koroner damarlardaki kireçlenmeleri ve birikintileri erken aşamada ortaya çıkarır.
Göğsünüzde şiddetli bir sıkışma hissi duyuyorsanız, göğüs ağrınız varsa veya nefes darlığı çekiyorsanız, bilgisayarlı tomografi yaptırmanız yararlı olacaktır. Kalp BT'si, hastalıksal değişiklikleri çok erken aşamada ortaya çıkarır. Bu sayede, ölümle sonuçlanabilecek ciddi bir kalp krizi geçirme riski azalır.
Prensip olarak kalp BT'si, baypas ameliyatı veya stent ameliyatı sonrası iyileşme sürecinin izlenmesinde de kullanılır. Hızlı ve kesin sonuçlar veren bir inceleme yöntemi olması nedeniyle, ağır yaralanmalara maruz kalan kaza kurbanlarında da sıklıkla uygulanır.
Kalp BT'sinin amaçları
Kalp BT'sinin temel amacı, ciddi kalp hastalıklarının teşhisi ve önlenmesidir. Bu, elbette özellikle risk grupları için geçerlidir. Böylece, koroner kalp hastalığı şüphesi ortadan kalkar. Zira koroner kalp krizi, Almanya'da ve Batı dünyasında hâlâ en sık görülen ölüm nedenlerinden biridir.
Kalp BT'sine Alternatifler
Kalp BT'sine alternatif olarak, kardiyovasküler hastalıkları tespit etmek için stres ekokardiyografisi kullanılabilir. Kardiyo-MRG, röntgen ışınları kullanmaz ve koroner arterlerde daralma olasılığının düşük olduğu durumlarda kalp şikayetlerinin aydınlatılmasında kullanılır.
Bununla birlikte, bu tür bir inceleme orta ve yüksek riskli hastalarda da yararlı olabilir. Hem kalp BT'si hem de kalp MRG'si, kalp görüntüleme alanında yerleşik yöntemlerdir.
En yüksek radyasyon maruziyeti kalp kateterizasyonu sırasında görülür. Kalp kateterizasyonu, rutin bir cerrahi işlemdir. Kateterizasyon bazı riskler taşır ve genellikle birkaç günlük hastanede kalış süresiyle ilişkilidir.
Miyokard sintigrafisi, net olmayan görüntüler verse de, kalpteki kan akımı ve işlev bozukluklarını tespit etmeye yardımcı olur.
Diğer tanı yöntemlerine göre avantajları
Bilgisayarlı tomografinin birçok avantajı vardır. Doktor, kalp BT'si sayesinde birikintileri ve diğer anormallikleri erken aşamada tespit edebilir. Ayrıca, kalbin çevresini kateterle yapılan incelemeye kıyasla daha iyi değerlendirebilir.
Hatta doktorlar bu yöntemle akciğer kanseri ve akciğer embolilerini bile tespit etmiştir. Ancak, kalp koroner damarlarında daralma olması durumunda yine de kalp kateteri kullanılması gerekir.
Son olarak, kalp BT'si kalbin zorlanma altında incelenmesini de mümkün kılar. Bazen bu sayede, kalp dinlenme halindeyken fark edilmeyen kan dolaşımı bozuklukları ortaya çıkar.
Çoğu durumda, kardiyo-BT, non-invaziv bir tanı yöntemi olarak yeterlidir. Ancak, çoğu kamu sağlık sigortası bu prosedürün masraflarını henüz karşılamamaktadır. Bir kardiyo-BT'nin maliyeti yaklaşık 400 avrodur.
Şüphe duyduğunuzda, yetkili sağlık sigortanıza danışın. Belirli durumlarda masrafların bir kısmının karşılanması mümkündür. Özel sağlık sigortaları ise bu muayene masraflarını karşılamaktadır.
Kalp BT'si, röntgen ışınları yardımıyla kalbin kesit görüntülerini oluşturur @ Tyler Olson /AdobeStock
Kalp BT Uzmanları
Kardiyologlar ve kalp cerrahları, kalp hastalıkları alanındaki uzmanlardır. Kalp BT tanı yönteminden de onlar sorumludur. Radyoloji alanındaki uzmanlar da bu konuda görev alabilir.
Kardiyoloji, iç hastalıkları tıbbının bir alt dalıdır.
Muayene sırasında kardiyologlar şunlara dikkat eder:
- Yüksek tansiyon
- Kalp ritmi bozuklukları
- Kalp kası iltihabı
- Kalp kapakçığı bozuklukları
- Kalp yetmezliği
- Kalp krizi belirtileri
Kalp uzmanları, yaşınıza ve fiziksel durumunuza uygun önleme tedbirleri ve spor türleri hakkında sizi bilgilendirir. Çoğu durumda orta düzeyde egzersiz yeterlidir.
Tedavi sonrası bakım ve hastaların dikkat etmesi gerekenler
Kontrast madde ile yapılan bir muayeneden sonra, bu maddenin böbrekler yoluyla hızla vücuttan atılması için bol sıvı almalısınız. Günlük yaşamınızda herhangi bir kısıtlama yoktur. Muayene sonuçlarını en geç birkaç gün içinde öğreneceksiniz.
Muayene öncesinde en az 24 saat boyunca çay, nikotin ve kafeinli içeceklerden uzak durmanız önemlidir. İsteğiniz üzerine, değerlendirilmiş görüntüleri bir CD'de veya indirme olarak alabilirsiniz. Ayrıca, diğer sorularınızın yanıtlanacağı bir son görüşme de mümkündür.
Tedavinin başarısı ve olası riskler
Kalp BT'si genellikle herhangi bir komplikasyon olmadan gerçekleştirilir. Hayati tehlike arz eden riskler söz konusu değildir. Kullanılan kontrast maddeye karşı alerji son derece nadir görülür.
Ayrıca, kalp kateterizasyonuna kıyasla radyasyona maruz kalma çok daha azdır. Bu maruziyet, yöntemin uygulanmaya başlanmasından bu yana sürekli olarak azalmıştır. Günümüzde 1-3 milisievert seviyesindedir (başlangıçta 20-30 milisievert idi).
Bazı durumlarda ilacın yan etkileri görülebilir. Baş dönmesi ve yorgunluk ya da geçici olarak düşük tansiyon en sık görülen yan etkiler arasındadır. Kalp BT'si sırasında arter yaralanmaları ve arteriyel kanamalar söz konusu değildir.
Sonuç ve Özet
Kalp BT'si, çeşitli kalp hastalıklarını erken aşamada tespit etmek için etkili bir tanı yöntemidir. Diğer yöntemlere kıyasla birçok avantajı ve az sayıda dezavantajı veya riski vardır.
Avantajları arasında non-invaziv olması ve düşük radyasyon maruziyeti sayılabilir. Uzun yıllardır kardiyoloji muayene merkezlerinde ve kalp kliniklerinde yerleşik bir standarttır.
Tıp yazarı hakkında
Sabine Schneider
Baş editör
